Co zmniejsza skuteczność tabletek antykoncepcyjnych?

Istnieje wiele czynników, które zmniejszają skuteczność zapobiegania ciąży, w tym tabletek antykoncepcyjnych i innych metod hormonalnych. Na skuteczność tabletek antykoncepcyjnych ma jednak wpływ kilka czynników. Warto pamiętać, że za zmniejszoną ochronę mogą odpowiadać m.in. przyjmowanie innych leków, pominięcie przyjęcia tabletki antykoncepcyjnej oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Jak właściwie przyjmować tabletki antykoncepcyjne?

Doustna antykoncepcja jest skuteczną metodą zapobiegania niechcianej ciąży pod warunkiem, że jej stosowanie będzie przebiegało prawidłowo i konsekwentnie. To właśnie regularność w przyjmowaniu tabletek antykoncepcyjnych warunkuje ich działanie. Większość opakowań zawiera 21 tabletek przyjmowanych codziennie o stałej porze. Najbardziej popularne są tabletki dwuskładnikowe. Zażywanie pigułek antykoncepcyjnych rozpoczyna się wraz z nadejściem pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego. Po 21. dniu powinna nastąpić 7-dniowa przerwa w zażywaniu preparatu.

W tym czasie pojawia się tzw. krwawienie z odstawienia – najczęściej zaczyna się trzeciego dnia po zaprzestaniu przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych i trwa przez kolejne 4 dni. Następnie rozpoczyna się nowe opakowanie preparatu. Na rynku dostępne są też środki w opakowaniach 28-tabletkowych, zawierających 21 pigułek antykoncepcyjnych oraz 7 tzw. pigułek placebo (najczęściej ostatni rząd tabletek) – niezawierających hormonów, przy czym przyjmowanie leku odbywa się ciągle, tzn. po zakończeniu jednego opakowania rozpoczyna się kolejne.

Pominięcie lub opóźnienie przyjęcia tabletki antykoncepcyjnej

Pominięcie tabletki do 12 godzin od planowanej godziny zażycia – co robić?

Największym zagrożeniem dla skuteczności doustnej antykoncepcji jest pominięcie przyjęcia tabletki. O ile jeśli chodzi o dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne (estrogenowo-gestagenowe), dopuszczalne jest zażycie pominiętej pigułki nawet z 12 godzinnym opóźnieniem, o tyle w przypadku antykoncepcji gestagenowej – tabletki jednoskładnikowej (stosowanej w formie tzw. mini-tabletki – mini pill) przesunięcia przyjmowania preparatu dopuszczalne są tylko do ok. 3 godzin. Jeśli powyższe ramy czasowe nie zostały przekroczone, ochronne działanie zapobiegające niechcianej ciąży jest zachowane, a zalecaną formą postępowania jest przyjęcie „spóźnionej” tabletki antykoncepcyjnej. Kolejne pigułki przyjmuje się o zwykłej porze dnia. Żadne dodatkowe działania nie są konieczne.

Pominięcie tabletki powyżej 12 godzin od planowanej godziny zażycia – co robić?

Co w takim razie zrobić, jeśli minęło więcej niż 12 godzin od chwili, kiedy miała zostać zażyta ostatnia tabletka antykoncepcyjna? Należy wtedy założyć, że skuteczność doustnej antykoncepcji została obniżona. W takim przypadku trzeba jak najszybciej przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę antykoncepcyjną (nawet jeśli miałoby to oznaczać przyjęcie dwóch tabletek tego samego dnia) oraz stosować dodatkową metodę zabezpieczającą przed ciążą (np. prezerwatywy) przez co najmniej 7 kolejnych dni. Pozostałe tabletki antykoncepcyjne należy przyjmować o standardowej porze.

Oprócz tego, jeśli doszło do pominięcia jednej z ostatnich 7 tabletek z bieżącego opakowania, w celu zachowania działania antykoncepcyjnego, należy rozpocząć kolejne opakowanie preparatu bez robienia 7-dniowej przerwy w zażywaniu leku. W tym czasie miesiączka nie powinna wystąpić, mogą być obecne jedynie drobne plamienia śródcykliczne w trakcie przyjmowania pigułek z drugiego opakowania. Kolejne krwawienie menstruacyjne powinno się pojawić dopiero po zakończeniu drugiego opakowania, w czasie prawidłowo planowanej 7-dniowej przerwy.

Czy pominięcie tabletek zmniejsza skuteczność antykoncepcji?

Zmniejszenie skuteczności doustnej antykoncepcji hormonalnej rośnie wraz z liczbą pominiętych tabletek. Ryzyko ciąży jest największe, jeśli pominięcie pigułek antykoncepcyjnych miało miejsce w pierwszym tygodniu ich stosowania, gdyż dla skuteczności tej formy antykoncepcji kluczowe jest ciągłe stosowanie tabletek przez pierwszych 7 dni, w czasie, kiedy mają one za zadanie nie dopuścić do wzrostu pęcherzyka jajnikowego.

Pominięcie tabletki w pierwszym tygodniu stosowania preparatu może niekiedy wymagać rozważenia przyjęcia tzw. tabletki po stosunku, zwłaszcza, jeśli w tym czasie dochodziło do stosunków płciowych, a nie była stosowana żadna inna metoda antykoncepcyjna. Również pominięcie tabletki pod koniec trwania cyklu może spowodować niebezpieczne obniżenie zabezpieczającego stężenia hormonów, dlatego zaleca się przyjmowanie kolejnego opakowania pigułek bezpośrednio po skończeniu bieżącego opakowania.

W każdym przypadku należy pamiętać, że dla zachowania najwyższej skuteczności doustnej antykoncepcji hormonalnej, przyjmowanie preparatu powinno odbywać się codziennie o ściśle określonej godzinie. Pigułkę należy połknąć w całości, popijając szklanką wody. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto ze zrozumieniem przeczytać ulotkę informacyjną leku, który stosujemy.

Wymioty i biegunka a skuteczność tabletek antykoncepcyjnych

Kolejnym bardzo ważnym czynnikiem ograniczającym skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych jest zmniejszenie wchłaniania leku z przewodu pokarmowego. Sugeruje się, że proces ten trwa ok. 3 godzin – mniej więcej tyle potrzeba, by cała dawka preparatu przedostała się do krążenia. Przebieg absorpcji leku ze ściany jelita najczęściej jest zaburzony poprzez infekcje żołądkowo-jelitowe.

Wymioty lub biegunka w istotny sposób ograniczają skuteczność doustnej antykoncepcji. W przypadku występowania powyższych zaburzeń bardzo ważne jest stosowanie dodatkowej metody zabezpieczającej przed niechcianą ciążą (prezerwatywa, globulki dopochwowe) przez cały czas trwania objawów i 7 dni po ich zakończeniu. W tym okresie tabletki antykoncepcyjne powinny być stosowane tak jak dotychczas. Gdy biegunka lub wymioty są obecne podczas 7 ostatnich dni przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych, oprócz stosowania dodatkowego zabezpieczenia, powinno się zakończyć obecne opakowanie według przyjętego schematu, a następnie rozpocząć kolejne opakowanie leku, bez robienia 7-dniowej przerwy. Krwawienie z odstawienia powinno wystąpić dopiero po zakończeniu drugiego opakowania preparatu.

W przypadku występowania długotrwałych wymiotów lub biegunki w trakcie przyjmowania doustnych tabletek antykoncepcyjnych należy wziąć pod uwagę, że stan ten może wynikać z działań niepożądanych leku. O każdym takim przypadku trzeba powiadomić lekarza, który powinien zmienić stosowaną metodę antykoncepcji na inną. Również w razie współwystępowania chorób, które wiążą się z zespołem złego wchłaniania (np. celiakia, przewlekłe zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita i inne), konieczne jest rozważenie celowości stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej.

Alkohol a skuteczność tabletek antykoncepcyjnych

Sam alkohol może wpłynąć na skuteczność antykoncepcji i wchłanianie leków antykoncepcyjnych. W czasie spożycia alkoholu często dochodzi do zatruć, co także stanowi ryzyko ograniczenia działania tabletek.

W dniu zamierzonego niekontrolowanego spożywania alkoholu, kiedy istnieje ryzyko zatrucia powikłanego wymiotami, możliwe jest przełożenie przyjęcia planowanej tabletki antykoncepcyjnej nie więcej niż do 12 godzin. Należy jednak pamiętać, by wspomnianą tabletkę zażyć po zakończeniu spożywania alkoholu tak szybko, jak to możliwe, ale dopiero wtedy, gdy nie będzie już ryzyka wymiotów.

Nie należy jednak przekraczać granicy 12 godzin opóźnienia. Kolejną pigułkę stosujemy o standardowej porze, nawet jeśli miałoby to oznaczać przyjęcie dwóch tabletek antykoncepcyjnych jednego dnia (np. rano o 7:00 zażywamy tabletkę, którą powinniśmy spożyć o 22:00 dnia poprzedniego, następną przyjmujemy zgodnie z planem o 22:00 tego samego dnia). W przypadku przyjęcia pigułki antykoncepcyjnej, a następnie jej zwymiotowania do trzech godzin od chwili jej zażycia, konieczne jest stosowanie dodatkowej metody antykoncepcyjnej przez 7 dni, następną tabletkę przyjmuje się kolejnego dnia o zwykłej porze.

Które leki obniżają skuteczność tabletek antykoncepcyjnych?

Za zmniejszoną skuteczność tabletek antykoncepcyjnych mogą również odpowiadać interakcje lekowe. Przyjmowanie innych leków łącznie z pigułkami może wiązać się z zaburzonym metabolizmem środków antykoncepcyjnych, co niesie ze sobą ryzyko niewystarczającego ich działania ochronnego. Problem ten dotyczy głównie stosowania:

  • antybiotyków (m.in. amoksycyliny, cefalosporyn, erytromycyny, doksacykliny, kotrimoksazolu, ciprofloksacyny),
  • leków przeciwpadaczkowych (m.in. fenytoiny, karbamazepiny, okskarbamazepiny),
  • sterydów (m.in. deksametazonu, prednizonu, metyloprednizolonu),
  • leków przeciwgrzybiczych (m.in. ketokonazolu, itrakonazolu i gryzeofulwiny),
  • leków przeciwgruźliczych (m.in. ryfampicyny),
  • niektórych ziół (np. wyciągu z dziurawca).

W trakcie przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych nie zaleca się również picia soku grejpfrutowego, który również może wpływać na metabolizm leku w organizmie.

Więcej informacji na temat interakcji lekowych tabletek antykoncepcyjnych można przeczytać w artykule Antykoncepcja a interakcje z innymi lekami.

Opublikowano: ; aktualizacja: 24.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Wymioty i biegunka u dziecka

Biegunka jest objawem charakteryzującym się zwiększoną częstością oddawania stolca w formie płynnej lub półpłynnej albo ...

Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej

Bywa, że kobiety stosujące doustną antykoncepcję hormonalną zapominają o przyjęciu kolejnej pigułki. Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej ...

Tabletka dwuskładnikowa

Doustną antykoncepcyjną tabletkę dwuskładnikową określa się najczęściej jako „tabletkę”. Zawiera ona syntetyczne (sztucznie wytworzone) żeńskie ...

Jak wybrać najlepszą metodę antykoncepcji?

Na rynku dostępny jest szeroki wachlarz środków antykoncepcjach. Wybór właściwej metody antykoncepcyjnej jest kwestią bardzo ...

Biegunka u dziecka – jak leczyć rozwolnienie u dziecka?

Łagodna biegunka u dziecka w większości przypadków leczona jest w warunkach domowych. Jeśli jednak trwa ...

Tabletki antykoncepcyjne dla mężczyzn

Czy istnieją tabletki antykoncepcyjne dla mężczyzn, najlepiej bez recepty? Pigułki dla mężczyzn są w fazie ...

Antykoncepcja hormonalna a libido

Jednym ze zgłaszanych przez pacjentki skutków ubocznych antykoncepcji hormonalnej jest spadek libido. Mniejsza ochota na ...

Antykoncepcja hormonalna a odchudzanie

Przyrost wagi podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej jest problemem wielu kobiet. Niemożność utrzymania prawidłowej masy ciała ...

Kto może stosować tabletkę dwuskładnikową?

Nie każda kobieta może stosować antykoncepcję hormonalną, w tym dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną. Tabletki antykoncepcyjne pomimo ...

Tabletki antykoncepcyjne a inne leki

Doustna antykoncepcja hormonalna to jedna z najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Stosowana według zaleceń lekarza ...

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych (łac. diarrhoea viatorum) jest to reakcja organizmu na zmianę wody oraz sposobu przygotowywania ...

Biegunka

Biegunki ostre trwają zwykle do 2 tygodni i najczęściej są spowodowane przez czynniki zakaźne, bakterie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon