Pokrzywka naczyniowa

Pokrzywka naczyniowa stanowi jakby połączenie choroby skóry z chorobą układową tkanki łącznej. Istotą chorób tkanki łącznej jest uogólniony stan zapalny dotyczący tkanki łącznej, który jest wywołany przez krążące we krwi autoprzeciwciała. Dlatego też choroby te są zaliczane do chorób autoimmunologicznych. Sama pokrzywka natomiast jest chorobą skóry.

Co to są choroby układowe tkanki łącznej?

Choroby układowe tkanki łącznej (zwane dawniej kolagenozami) to ogromna grupa chorób należących do grupy chorób autoimmunologicznych. Oznacza to, że organizm sam produkuje przeciwciała, niszcząc lub uszkadzając własne tkanki i narządy. W przebiegu chorób układowych tkanki łącznej powstaje duża ilość różnorodnych autoprzeciwciał swoistych dla różnych fragmentów komórek i tkanek, które po połączeniu z miejscem docelowym powodują stan zapalny. W tych chorobach zajęta jest tkanka łączna, która występuje praktycznie w każdym miejscu organizmu, z czego wynika różnorodność ich postaci i objawów. Do najczęstszych chorób z tej grupy należą:

  • toczeń rumieniowaty układowy, w którym zazwyczaj występuje charakterystyczny rumień na twarzy w kształcie motyla, nadwrażliwość na światło i różnorodne zmiany narządowe (zapalenie stawów, zmiany w nerkach);
  • twardzina układowa, która polega na stopniowych twardnieniu i sztywnieniu skóry i narządów wewnętrznych (często przełyku i płuc);
  • reumatoidalne zapalenie stawów, w którym stan zapalny zajmuje kolejne stawy, doprowadzając do ich usztywnienia i zniekształcenia;
  • zespół Sjogrena – tak zwany zespół suchości, w którym autoprzeciwciała niszczą ślinianki i gruczoły łzowe, doprowadzając do przewlekłych stanów zapalnych spojówek i gałki ocznej oraz suchości błony śluzowej jamy ustnej z powikłaniami w postaci problemów z jedzeniem, mową i odczuwaniem smaku;
  • rzadziej występują różnorodne typy zapaleń naczyń, między innymi omawiane pokrzywkowe zapalenie naczyń lub ziarniniakowatość Wegenera.

Jakie są przyczyny pokrzywki naczyniowej?

Pokrzywka naczyniowa jest także nazywana pokrzywkowym zapaleniem naczyń, dlatego że jednym z kryteriów jej rozpoznania jest stwierdzenie w wycinku z biopsji skóry tak zwanego leukocytoklastycznego zapalenia naczyń. Ten rodzaj zapalenia naczyń należy do chorób układowych tkanki łącznej i polega na istnieniu stanu zapalnego w obrębie ściany naczyniowej, wywołanego obecnością w tym miejscu kompleksów immunologicznych. Kompleksy te (zwane także kompleksami antygen-przeciwciało) powstają poprzez związanie antygenu przez swoiste przeciwciało, krążą we krwi i odkładają się w różnych narządach, powodując ich uszkodzenie. W przypadku pokrzywki naczyniowej kompleksy immunologiczne odkładają się w ścianie naczyniowej, gdzie powodują aktywację układu dopełniacza odpowiedzialnego za powstanie stanu zapalnego. Przyczyny tego stanu mogą być pierwotne (pokrzywka naczyniowa stanowi około 1% przypadków przewlekłej pokrzywki idiopatycznej o nieustalonej przyczynie) oraz wtórne, w przebiegu innych chorób, takich jak:

  • inne choroby układowe tkanki łącznej – zazwyczaj toczeń rumieniowaty układowy lub zespół Sjogrena;
  • infekcje – na przykład wirusowe zapalenie wątroby typu C;
  • choroby rozrostowe układu chłonnego – białaczka i chłoniaki;
  • gammapatia IgG lub IgM – jest to choroba rozrostowa, polegająca na nadprodukcji przez nieprawidłowy plazmocyt (pobudzony limfocyt B) nadmiernej ilości przeciwciał różnych klas;
  • choroba posurowicza – zespół objawów powstających w wyniku odkładania się kompleksów immunologicznych, złożonych z antygenów obcogatunkowych, na przykład po podaniu końskiej antytoksyny błoniczej, tężcowej, botulinowej czy przeciw wściekliźnie lub po podaniu niektórych leków, na przykład antybiotyków β-laktamowych. Obecnie rzadko występuje, gdyż wychodzą z użycia białka obcogatunkowe;
  • czynniki fizyczne – nasilony wysiłek fizyczny, skrajnie niska i wysoka temperatura.

Choć samo rozpoznanie pokrzywki jest stosunkowo proste, jej przyczyny często są niemożliwe do ustalenia lub jest to bardzo trudne i wymaga wielu specjalistycznych badań.

Obraz kliniczny pokrzywki naczyniowej

Choroba występuje najczęściej u młodych kobiet (jak większość chorób tkanki łącznej). Objawy są bardzo zróżnicowane i niecharakterystyczne. Praktycznie u wszystkich chorych występują zmiany skórne, które jednak nieco się różnią od tych spotykanych w innych postaciach pokrzywki. Bąble w pokrzywce naczyniowej są bardziej uniesione, mniej swędzą, mogą za to boleć i piec, utrzymują się zazwyczaj dłużej niż 24 godziny i po ustąpieniu mogą pozostawiać na skórze przebarwienia. Ponadto mogą wystąpić inne objawy, takie jak:

  • stany podgorączkowe;
  • złe samopoczucie, uczucie rozbicia;
  • bóle kostno-stawowo-mięśniowe;
  • bóle brzucha;
  • utrudnione oddychanie;
  • zmiany w innych narządach, na przykład nerkach (spowodowane odkładaniem w tych miejscach kompleksów immunologicznych);
  • nadwrażliwość na światło słoneczne;
  • powiększenie węzłów chłonnych.

Choroba ma przebieg trudny do przewidzenia. U jednych chorych ustępuje, u innych trwa nieprzerwanie latami, u jeszcze innych ma postać remisji i nawrotów.

Rozpoznanie pokrzywki naczyniowej

W diagnozowaniu tego typu pokrzywki jak zwykle ważny jest wywiad z pacjentem, który powinien pomóc w ustaleniu przyczyn choroby. Należy także bardzo dokładnie obejrzeć zmiany skórne, gdyż różnią się one nieco od tych występujących w ostrej pokrzywce. Ponieważ istnieje stosunkowo dużo przyczyn wtórnych pokrzywkowego zapalenia naczyń, należy zawsze wykluczyć choroby, w przebiegu których to schorzenie może wystąpić. W tym celu należy oznaczyć miana najczęściej występujących autoprzeciwciał, charakterystycznych na przykład dla tocznia rumieniowatego układowego, wykonać morfologię krwi z rozmazem w celu wykluczenia białaczki lub zlecić badania serologiczne w kierunku wirusowych zapaleń wątroby. Jednym z kryteriów rozpoznania pokrzywki naczyniowej jest wynik biopsji skóry, w którym poszukuje się tak zwanego leukocytoklastycznego zapalenia naczyń. Jest to rodzaj zapalenia, które dotyczy tylko naczyń skóry, bez zajęcia naczyń innych narządów. W badaniach immunohistochemicznych wycinków stwierdzić można dodatkowo złogi składników dopełniacza, odpowiedzialnych za stan zapalny oraz złogi immunoglobulin. Z badań laboratoryjnych zwraca uwagę podwyższony odczyn opadania krwinek czerwonych (OB) oraz obniżenie stężenia składników dopełniacza we krwi. Są to jednak badania nieswoiste dla omawianej choroby.

Jak leczyć pokrzywkę naczyniową?

Ponieważ przebieg choroby jest zmienny i nieprzewidywalny, nie istnieje jeden narzucony dla każdego pacjenta schemat leczenia. Lekami stosowanymi w tym typie pokrzywki są:

  • działające objawowo leki przeciwhistaminowe;
  • glikokortykosteroidy – o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym;
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (często indometacyna).

Kiedy stan pacjenta wymaga stosowania wysokich dawek glikokortykosteroidów, w celu obniżenia ich dawki i tym samym zapobiegania objawom niepożądanym (cukrzyca posteroidowa, nadciśnienie tętnicze) stosuje się leki immunosupresyjne – metotreksat lub cyklofosfamid. Są to jednak także leki niepozbawione działań niepożądanych. Należy pamiętać o obserwacji i kontroli chorego w celu wczesnego wykrywania zmian w innych narządach, takich jak płuca lub nerki. Jeśli przyczyna choroby jest wtórna, skuteczne leczenie choroby podstawowej powoduje ustąpienie objawów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Badanie stężenia immunoglobuliny IgG

Badanie stężenia IgG (razem z IgM) służy głównie do określenia czasu trwania zakażenia, w diagnostyce ...

Pokrzywka przewlekła

Objawy chorób przewlekłych trwają wiele lat, nieraz całe życie i chociaż pacjent po jakimś czasie ...

Wideo – Choroby autoimmunologiczne

Choroby reumatyczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa lub młodzieńcze zapalenie stawów, ...

Pokrzywka fizykalna

Z wielu chorób skóry występujących u człowieka pokrzywka jest chyba jedną z najbardziej niejednolitych. Oznacza ...

Objawy i leczenie mięczaka zakaźnego

Mięczak zakaźny to choroba skóry, spowodowana przez wirus DNA z grupy ospy. Typowym objawem mięczaka ...

Badanie serologiczne w alergologii

Badania serologiczne są podstawowymi badaniami w diagnostyce alergologicznej. Są to badania określające stężenie przeciwciał IgE ...

Badanie poziomu immunoglobuliny A (IgA) – norma, wyniki, niedobór

IgA jest rodzajem immunoglobuliny, który występuje w wydzielinach (pot, ślina, łzy) oraz na powierzchni błon ...

Pokrzywka u dziecka

Pokrzywka to zespół chorobowy o zróżnicowanej etiologii. Pokrzywka najczęściej przybiera postać czerwonych, wypukłych guzków na ...

Pokrzywka

Pokrzywka to choroba skóry, która jest powszechnym problemem i charakteryzuje się występowaniem zmian skórnych pod ...

Pokrzywka ostra i przewlekła – jakie są jej przyczyny?

Pokrzywka często występuje u dzieci. w jej przebiegu na skórze pojawiają się bąble na skórze, ...

Wideo – Pokrzywka

Pokrzywka jest częstą chorobą alergiczną, w której występuje bardzo charakterystyczny wykwit na skórze, nazywany bąblem ...

Pokrzywka – co ją wywołuje?

Pokrzywka to powszechna choroba alergiczna. Szacuje się, że miało lub ma ją ok. 10-25% ludzi. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon