Obrzęk naczynioruchowy

Obrzęk naczynioruchowy to reakcja nadwrażliwości na określone czynniki, która może przybierać różne formy, takie jak spuchnięcie powieki, wargi czy narządów płciowych. Leczenie obrzęku naczynioruchowego jest uzależnione od jego przyczyny. W sytuacjach, które nie są zagrożeniem życia, wdraża się leczenie farmakologiczne.

Co to jest obrzęk naczynioruchowy?

Obrzękiem naczynioruchowym (znanym też jako obrzęk Quinckego) nazywa się obrzęk tkanki znajdującej się pod skórą bądź pod błoną śluzową w wyniku rozszerzenia się naczyń krwionośnych i przepuszczania płynu z naczyń do tkanki otaczającej. Obrzęk jest dość dobrze odgraniczony od tkanek otaczających i zazwyczaj obejmuje:

  • powieki,
  • wargi,
  • palce,
  • narządy płciowe.

Skóra w miejscu obrzęku jest blada, czasem lekko zaczerwieniona, może być bolesna. Obrzęk może się utrzymywać nawet trzy dni. Jeżeli obrzęk zajmuje tkankę podśluzową przewodu pokarmowego, pacjent może skarżyć się na:

  • ból brzucha,
  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunkę.

Nierzadko zdarza się, że objawy obrzęku jelit przypominają zapalenie wyrostka robaczkowego, co może mylnie doprowadzić do niepotrzebnych zabiegów chirurgicznych. Jeżeli obrzęk zajmie tkankę podśluzową układu oddechowego, może początkowo objawiać się chrypką, uczuciem drapania w gardle i narastającą trudnością w złapaniu powietrza. Jest to stan zagrożenia życia.

W klasyfikacji obrzęk naczynioruchowy dzieli się na:

  • towarzyszący pokrzywce - współistniejący z charakterystycznymi dla pokrzywki bąblami na skórze:
    • alergiczny,
    • niealergiczny;
  • wrodzony;
  • nabyty.

Przyczyny obrzęku naczynioruchowego

Przyczynami obrzęku naczynioruchowego postaci alergicznej są:

leki – penicylina, sulfonamidy,

produkty spożywcze – orzeszki ziemne, orzechy włoskie, mleko, jaja, owoce morza i inne,

jad owadów (głównie os i pszczół).

Przyczynami obrzęku naczynioruchowego postaci niealergicznej są:

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen,
  • kontrast radiologiczny używany w badaniach obrazowych,
  • czynniki fizyczne – wibracja, zimno, słońce i inne.

Czasem forma ta pojawia się bez uchwytnej przyczyny, mówi się wówczas o postaci idiopatycznej niealergicznego obrzęku naczynioruchowego towarzyszącego pokrzywce.

U podłoża dolegliwości wrodzonych leży niedobór bądź nieprawidłowe działanie inhibitora C1 (C1-INH), który reguluje aktywację trzech ważnych układów: krzepnięcia, dopełniacza i fibrynolizy (rozpuszczania skrzeplin) nie dopuszczając do nadmiernego wzrostu stężenia bradykininy we krwi uwalnianej w tych procesach. To właśnie bradykinina w nadmiernej ilości odpowiedzialna jest za wystąpienie obrzęku, który może pojawić się w dowolnym momencie.

W postaciach wrodzonych nie stwierdza się pokrzywki, zaś dużo częściej występują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Niedobór C1-INH może pojawić się także w ciągu życia, mowa wówczas o obrzęku nabytym związanym z niedoborem C1-INH. Przyczyną nabytego niedoboru mogą być choroby hematologiczne (chłoniak z komórek B, szpiczak mnogi, przewlekła białaczka limfocytowa) lub choroby układowe (zazwyczaj toczeń rumieniowaty układowy), mówi się wtedy o zespole Caldwella.

Niedobór C1-INH może się również pojawić, gdy organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała przeciwko C1-INH znoszące jego działanie, mówi się wówczas o pierwotnym nabytym obrzęku naczynioruchowym.

Obrzęk naczynioruchowy nabyty może pojawiać się także po stosowaniu inhibitorów angiotensyny (ACEI), stosowanych zazwyczaj w leczeniu nadciśnienia, ponieważ ich mechanizm działania doprowadza do wzrostu stężenie bradykininy we krwi. Obrzęk występuje jednak u niewielkiej liczby osób zażywających te leki, u około połowy pacjentów w pierwszym tygodniu ich stosowania.

W każdym przypadku obrzęku naczynioruchowego należy wykonać dodatkowe badania określające m.in. stężenie oraz aktywność C1-INH, a także sprawdzić, czy we krwi są obecne przeciwciała przeciwko niemu. Ważne jest, by pamiętać, że u osoby, u której obrzęk występuje spontanicznie po raz pierwszy w życiu, należy rozszerzyć badania o morfologię i ewentualną diagnostykę w kierunku chorób układowych.

Obrzęk naczynioruchowy a inne choroby

Wyróżnia się kilka chorób, które mogą przypominać objawami obrzęk naczynioruchowy, a które należy wykluczyć przed wdrożeniem leczenia. Są to:

Róża - czyli zapalenie tkanki podskórnej wywołane przez paciorkowce i przebiegające z obrzękiem twarzy;

Obrzęk limfatyczny – spowodowany utrudnionym odpływem limfy z tkanek i zaleganiem jej w postaci obrzęku;

Półpasiec – choroba wirusowa, która może przybierać postać obejmującą twarz;

Choroba Crohna jamy ustnej i warg przebiegająca z opuchnięciem i owrzodzeniem tych okolic;

Zespół żyły głównej górnej – spowodowany utrudnionym odpływem krwi żylnej z górnej części ciała (głowy, szyi, górnej części klatki piersiowej), prowadzący do obrzęku i zaczerwienienia;

Zespół Melkerssona-Rosenthala – złożony zespół przebiegający między innymi z obrzękiem twarzy,

Choroby objawiające się tzw. „ostrym brzuchem” – np. zapalenie wyrostka robaczkowego, skręt torbieli jajnika, które należy różnicować z postacią pokarmową obrzęku naczynioruchowego;

Ostre alergiczne kontaktowe zapalenie skóry – mogące wystąpić w każdym miejscu na ciele, zazwyczaj wywołane określonym czynnikiem, np. kontaktem z metalem;

Zapalenie skórno-mięśniowe – choroba, która w stanie ostrym może przebiegać między innymi z zaczerwienieniem i obrzękiem powiek, tzw. „rzekomymi okularami”.

Leczenie obrzęku naczynioruchowego

W każdym przypadku obrzęku naczynioruchowego najważniejsza jest kontrola stanu drożności dróg oddechowych. Jeśli bowiem obrzęk zajmie krtań lub tkanki gardła, może nawet dojść do uduszenia i zgonu. Dlatego w dramatycznych sytuacjach niezbędne jest instrumentalne zapewnienie drożności dróg oddechowych poprzez intubację dotchawiczą lub tracheotomię (nacięcie tchawicy i wprowadzenie rurki do dróg oddechowych poniżej opuchniętego miejsca). W sytuacjach, które nie są zagrożeniem życia, wdraża się leczenie farmakologiczne. Zależy ono od przyczyny obrzęku.

W leczeniu obrzęku przebiegającego z pokrzywką stosuje się leki przeciwhistaminowe oraz glikokortykosteroidy, jeśli obecne są objawy ogólnoustrojowe. Ważne jest unikanie czynników wyzwalających – niektórych pokarmów czy leków. Coraz więcej uwagi zwraca się na stosowanie nowych leków biologicznych.

U osób cierpiących na postać wrodzoną obrzęku naczynioruchowego lub postać nabytą z niedoborem C1-INH, stosuje się przede wszystkim koncentrat tej substancji, zwłaszcza w stanach zagrożenia życia. Możliwe jest też stosowanie androgenów (danazolu), kwasu traneksamowego, leków przeciwbólowych (by zmniejszyć ból występujący w obrzęku ściany przewodu pokarmowego), świeżo mrożonego osocza (skuteczność kontrowersyjna), modulatorów szlaków kinin. Ważne jest stosowanie odpowiedniego leczenia przewlekłego, które ma na celu zapobieganie wystąpienia obrzęku. Efekt terapeutyczny stosowanych leków monitoruje się regularnymi pomiarami, m.in. stężenia lub aktywności C1-INH.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.5


Może cię

Dlaczego chorujemy na alergię?

Choroby alergiczne występują u niespełna jednej trzeciej populacji. Na ich rozwój mają wpływ zarówno czynniki ...

Alergia

Alergia to nadwrażliwość organizmu na kontakt z czynnikami środowiskowymi (alergenami). Istotą procesu jest nadmierna odpowiedź ...

Obrzęk Quinckego

Obrzęk Quinckego, czyli obrzęk naczynioruchowy to choroba charakteryzująca się powstawaniem dobrze ograniczonego, niebolesnego obrzęku w ...

Jak leczy się alergię pokarmową?

Alergia pokarmowa to schorzenie, które dotyczy około 3 % osób dorosłych i 6 % dzieci. ...

Alergia na orzechy

Alergia na orzechy zaliczana jest do grupy alergii pokarmowych, czyli takich, w których objawy chorobowe ...

Obrzęk limfatyczny – przyczyny, objawy, leczenie

Obrzęk limfatyczny jest obrzękiem tkanek, wywołanym zastojem chłonki wskutek nabytego uszkodzenia naczyń chłonnych lub wad ...

Aspergillus fumigatus – co to jest, alergia, leczenie i badania

Aspergillus fumigatus (kropidlak) to grzyb powszechnie rozpowszechniony na całym świecie. Chorobotwórczość tego grzyba sprowadza się ...

Uczulenie na pyłki – objawy i leczenie

Alergia na pyłki (pyłkowica, gorączka sienna) pojawia się wiosną. Najczęstszymi alergenami są pyłki traw. Wśród ...

Alergie odzwierzęce

Zwierzęta są jednym z najczęstszych źródeł alergenów. Najsilniejsze właściwości uczulające mają głównie ich ślina i ...

Jakie alergeny mogą wywołać atak astmy?

Nasilenie objawów astmy w dużej mierze uzależnione jest narażenia na czynnik w postaci alergenu. Alergeny ...

Alergia na lateks

Alergia na lateks wiąże się z nieprawidłową i nadmierną odpowiedzią naszego układu immunologicznego, który po ...

Alergia na leki

Reakcja alergiczna występuje najczęściej po podaniu leków pozajelitowo, czyli na przykład poprzez zastrzyk domięśniowy lub ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon