Nietolerancja laktozy u dzieci

Nietolerancja laktozy to schorzenie stosunkowo często występujące u dzieci. Czasem może powodować dolegliwości uporczywe zarówno dla samego dziecka, jak i jego rodziców. Warto pamiętać, że większość nietolerancji wynika z przyczyn odwracalnych, a te wrodzone, nieodwracalne, występują bardzo rzadko.

Co to jest laktoza?

Laktoza jest węglowodanem (cukrem, takim jak glukoza czy fruktoza) występującym w mleku, zarówno krowim, jak i ludzkim. Jest ona dwucukrem zbudowanym z cząsteczki glukozy i galaktozy. Po spożyciu jest rozkładana w jelicie cienkim przez specjalny enzym – laktazę – do prostszych produktów, które ulegają wchłonięciu do krwi i po odpowiednich przemianach są wykorzystywane przez organizm. W pewnych przypadkach, kiedy laktaza z różnych powodów nie działa prawidłowo lub w ogóle jest nieobecna, nierozłożona laktoza może powodować różnorodne objawy kliniczne.

Przyczyny nietolerancji laktozy

Nietolerancja laktozy u dzieci jest zaliczana do tak zwanych nietolerancji węglowodanów, czyli niepożądanych nietoksycznych reakcji pokarmowych. Może mieć ona przyczynę pierwotną, dotyczącą samego enzymu laktazy (wtedy zazwyczaj jest uwarunkowana genetycznie i nieodwracalna) lub wtórną, kiedy w przebiegu różnych schorzeń uszkodzone zostaje miejsce trawienia i/lub wchłaniania laktozy, pomimo prawidłowego działania laktazy. W przypadku przyczyn wtórnych – po wyleczeniu choroby podstawowej objawy nietolerancji laktozy zwykle ustępują. Do przyczyn pierwotnych zaliczamy np. wrodzony niedobór disacharydaz,do których należy laktaza. Przyczyny wtórne wynikają z uszkodzenia jelita w przebiegu następujących schorzeń:

  • celiakii – w tej chorobie dochodzi do zaniku kosmków jelitowych, w nabłonku których znajduje się laktaza. Powoduje to zaburzenia trawienia laktozy, czyli objawy nietolerancji;
  • w chorobie Leśniowskiego-Crohna – jest to zapalna choroba jelit, w przebiegu której uszkodzona zostaje cała ściana jelita, co także upośledza rozkład węglowodanów;
  • w chorobach infekcyjnych i pasożytniczych przewodu pokarmowego – najczęściej wywoływanych przez rotawirusy (u niemowląt i małych dzieci) oraz adenowirusy (u starszych dzieci). Infekcje pokarmowe mogą być ponadto wywoływane przez bakterie – niektóre szczepy Escherichia coli, Salmonella, Shigella, a także pasożyty – Giardia lamblia, Entamoeba. W wyniku powyższych schorzeń zostaje zniszczony nabłonek jelita, co – podobnie jak w celiakii – upośledza trawienie węglowodanów.
  • w stosowaniu niektórych leków – głównie antybiotyków lub leków cytostatycznych (w przypadkach chorób nowotworowych). Powoduje to zniszczenie naturalnej flory bakteryjnej jelita, co z kolei sprzyja rozwojowi chorobotwórczych drobnoustrojów wymienionych w poprzednim punkcie.

Objawy nietolerancji laktozy

Objawy nietolerancji laktozy mogą wystąpić u dzieci w każdym wieku, jednak im młodsze dziecko, tym objawy te są bardziej burzliwe. Nasilenie objawów zależy od ilości spożytego mleka i od postaci, w jakiej pokarm został przyjęty (lepiej tolerowane są takie przetwory, jak kefir i jogurt). Najczęściej występującymi objawami nietolerancji laktozy są: biegunka, wzdęcia i bóle brzucha oraz wymioty i odbijanie. Objawy te występują w różnym czasie po spożyciu pokarmów zawierających laktozę. Wynikają one z tego, że nierozłożona laktoza przedostaje się do jelita grubego, gdzie pod wpływem bakterii jelitowych ulega fermentacji. Powstają gazy fermentacyjne, wywołujące wzdęcia oraz wodnista biegunka, spowodowana zatrzymywaniem wody przez laktozę.

Nietolerancja laktozy – rozpoznanie

W diagnostyce nietolerancji laktozy lekarz, oprócz przeprowadzenia rozmowy na temat objawów, może zlecić dodatkowe badania:

  • próbę eliminacji i prowokacji pokarmowej – w celu potwierdzenia związku występowania objawów ze spożyciem laktozy. Po dwóch tygodniach stosowania diety bezlaktozowej objawy powinny ustąpić. Jeżeli po ponownym włączeniu tego cukru do diety dolegliwości znów się pojawią, można podejrzewać nietolerancję laktozy u dziecka. W próbie eliminacji należy pamiętać, że laktoza występuje nie tylko w mleku i jego przetworach, lecz może być obecna także w takich produktach, jak płatki śniadaniowe, pieczywo, zupy w proszku, ciasta, słodycze. Jest to bardzo ważne podczas ustalania diety eliminującej laktozę;
  • wodorowy test oddechowy – jest on najcenniejszym nieinwazyjnym badaniem. Polega na podaniu doustnie na czczo określonej dawki laktozy i pomiarze stężenia wodoru w wydychanym powietrzu. Ponieważ laktoza jest rozkładana przez bakterie jelita grubego, u osób z nietolerancją tego cukru stężenie wodoru w wydychanym powietrzu będzie większe niż u osób zdrowych;
  • badanie stolca – mierzy się zwykle jego odczyn. Jeśli jest on kwaśny, świadczy to zazwyczaj o nietolerancji węglowodanów (niekoniecznie laktozy). W przypadku tego badania należy pamiętać, że niemowlęta i małe dzieci mają bardziej kwaśny stolec, ponieważ naturalnie spożywają większe ilości laktozy z mlekiem matki, co sprzyja rozwojowi bakterii beztlenowych (Lactobacillus, Bifidobacterium), które powodują zakwaszenie stolca;
  • oznaczenie aktywności disacharydaz w wycinkach jelita pobranych podczas badania endoskopowego jelita.

Nietolerancja laktozy – leczenie

Leczenie nietolerancji laktozy u dzieci obejmuje dietę i polega na eliminacji produktów wywołujących objawy nietolerancji. Jednak całkowita eliminacja nie zawsze jest konieczna. Zazwyczaj wystarczy ograniczenie ilości spożywanej laktozy do dawki tolerowanej przez dziecko, a bezwzględny zakaz przyjmowania laktozy dotyczy tylko rzadkich przypadków wrodzonego niedoboru laktazy.

Dieta eliminacyjna może jednak powodować niedobory takich składników, jak wapń (laktoza wspomaga jego wchłanianie w jelitach) czy białko, co u dzieci może skutkować zaburzeniami wzrostu. W takich przypadkach konieczna jest suplementacja preparatami wapnia. U dzieci poniżej 2 roku życia zalecane są dostępne na rynku mieszanki mlekozastępcze bezlaktozowe. Dzieci starsze dobrze tolerują kefiry i jogurty. W użyciu są także preparaty zawierające sztucznie wytworzony enzym laktazy, które podaje się wraz z produktami zawierającymi laktozę.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Terapia odczulająca

Problem alergii stale rośnie. Chorzy próbują różnych sposobów leczenia – od homeopatii po leczenie farmakologiczne. ...

Dieta w alergii na białko mleka

Alergie pokarmowe stanowią poważny problem społeczny i zdrowotny. Wynikają one z zaburzenia prawidłowej odpowiedzi immunologicznej ...

Alergia na mleko u dziecka

Alergia na mleko krowie jest najczęściej spotykaną alergią pokarmową występującą u dzieci. Uczulenie na mleko ...

Użądlenie osy – objawy, uczulenie, domowe sposoby, kiedy iść do lekarza?

Żądło osy, choć wydaje się niewielkie może wywołać poważne konsekwencje, szczególnie w przypadku uczulenia. Ugryzienie ...

Astma a zapalenie płuc

Astma i zapalenie płuc są chorobami charakteryzującymi się tym, że w obu tych jednostkach chorobowych ...

Mleko ryżowe – przepis, właściwości, dla dzieci, cena

Mleko ryżowe może być alternatywą dla klasycznego mleka krowiego w przypadku osób cierpiących na nietolerancję ...

Jak leczy się alergię pokarmową?

Alergia pokarmowa to schorzenie, które dotyczy około 3 % osób dorosłych i 6 % dzieci. ...

Skaza białkowa

Choć nietolerancje pokarmowe dotykają głównie dzieci, coraz więcej dorosłych miewa alergiczne objawy po spożyciu pewnych ...

Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Objawy alergii skórnej mogą wywołać praktycznie wszystkie możliwe alergeny. Wśród przyczyn jest zarówno alergia pokarmowa ...

Alergia na białka mleka krowiego – jak objawia się alergia na mleko? Na czym polega leczenie uczulenia?

Alergia na białko mleka krowiego jest jedną z najczęściej diagnozowanych typów alergii pokarmowej u dzieci, ...

Alergia na mleko krowie u dzieci

Alergie pokarmowe, w tym alergia na mleko krowie u dziecka, to reakcje immunologiczne powstałe w ...

Wideo – Alergia na mleko

Czynnikiem wyzwalającym reakcję alergiczną jest kilka białek: alfa-laktoglobulina, beta-laktoglobulina, kazeina, lipoproteina i różne mieszaniny peptydowe. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon