Kurz jako przyczyna alergii

Brak zdjęcia

9 października 2013

Choroby alergiczne, w różnie nasilonych formach, dotykają obecnie sporą część populacji. Co więcej, ich rozpowszechnienie wciąż wzrasta. Istotne miejsce wśród powszechnych alergenów zajmują roztocza kurzu domowego. Powszechnie uczulenie na roztocze kurzu domowego nazywamy „uczuleniem na kurz”.

Czym jest alergia?

Alergią nazywamy skłonność układu immunologicznego do nieprawidłowej, często nadmiernej reakcji na czynnik (nazywany alergenem), który jest obojętny dla zdrowego organizmu. Z pojęciem alergii związana jest atopia, stanowiąca osobniczą lub rodzinną skłonność organizmu do produkowania specyficznych przeciwciał klasy IgE (inaczej nazywanych immunoglobulinami) w odpowiedzi na niskie dawki alergenów. Przeciwciała klasy IgE łączą się komórkami tucznymi, które to znajdują się w tkankach całego ciała. Duża ich ilość jest między innymi w skórze, błonach śluzowych, w pobliżu naczyń krwionośnych, limfatycznych oraz zakończeń nerwowych. Przeciwciała IgE uwrażliwiają komórki tuczne na ponowny kontakt z alergenem. Przy kolejnym kontakcie z alergenem uwrażliwione komórki tuczne zostaną silnie pobudzone i będą wydzielać substancje odpowiedzialne za powstanie objawów alergii. Ich wydzielanie może być ciągłe lub nastąpić przez degranulację, czyli rozpadniecie się komórki tucznej. Najważniejszą z tych substancji jest histamina, która pobudzając odpowiednie receptory w mięśniach gładkich oraz naczyniach krwionośnych powoduje między innymi skurcz mięśni gładkich oraz wzrost przepuszczalności naczyń krwionośnych i ich poszerzenie, wywołując widoczne objawy alergii w postaci obrzęku błon śluzowych, obrzęku tkanki podskórnej, wykwitów na skórze lub uwalniania się wydzieliny z błon śluzowych. Histamina wydzielana w dużych ilościach do tkanki podskórnej drażni zakończenia nerwowe, wywołując świąd. Oprócz tego połączenie przeciwciał IgE z komórkami tucznymi powoduje powstanie miejscowego stanu zapalnego. Alergenami mogą być różne substancje, zazwyczaj białka wchodzące w skład komórek roślin, zwierząt bądź fragmenty cząsteczek leków. Substancje te dzielimy na: wziewne, kontaktowe, pokarmowe i iniekcyjne oraz ze względu na czas występowania objawów uczulenia na całoroczne i sezonowe.

Skład kurzu domowego

Przyczyną uczulenia na kurz domowy są znajdujące się w nim roztocze. Roztocze to stawonogi należące do gromady pajęczaków. Spośród roztoczy, których istnieje około 45-46 tysięcy gatunków, z punktu widzenia alergologii istotna jest grupa nazywana roztoczami kurzu domowego, w której najczęściej występują dwa gatunki: Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae. Mają one także największe znaczenie kliniczne. Co takiego sprawia, że roztocze kurzu domowego są przyczyną alergii? Odpowiedź na to pytanie jest dosyć prosta – przyczyną reakcji alergicznych są odchody roztoczy, a dokładniej enzymy trawienne znajdujące się w ich odchodach. Te właśnie enzymy to alergeny. Dla tych dwóch gatunków roztoczy zidentyfikowano kilka alergenów. Dermatophagoides pteronyssinus wydziela substancje nazwane: Der p1 – to proteaza cysteinowa, białko będące jego enzymem trawiennym, a także Der p2, Der p3 i tak dalej. Dermatophagoides farinae wydziela natomiast białka oznaczane jako Der f1, Der f2 i inne. Zidentyfikowano kilkanaście alergenów dla obu gatunków. Są to alergeny wziewne, które u osób uczulonych, po kontakcie, czyli wdychaniu powietrza z unoszącym się kurzem, a w nim z roztoczami, wywołują opisany na początku łańcuch reakcji. U osoby uczulonej wydzielają się przeciwciała IgE, które pobudzają komórkę tuczną do tworzenia substancji powodujących bezpośrednio objawy alergii.

Co to są roztocze?

By zrozumieć, dlaczego kurz stanowi dla roztoczy tak dobre środowisko, powinniśmy bliżej poznać te niewielkie stworzenia. To pomoże nam także skutecznie łagodzić objawy alergii. Roztocze kurzu domowego są pajęczakami o wielkości 0,1-0,5 mm. W warunkach naturalnych najlepszym dla nich pożywieniem jest złuszczony naskórek, zarówno ludzki jak i zwierzęcy (na przykład łupież), bakterie, grzyby, pleśnie, szczątki roślin. To wszystko znajduje się właśnie w kurzu osadzającym się na meblach, podłodze, w dywanach, tapicerkach, zasłonach, pościeli, pluszowych zabawkach, książkach. Ilość skóry tracona przez człowieka każdego dnia pozwala na wykarmienie milionów roztoczy. Oprócz pokarmu do przeżycia roztoczom potrzebna jest także odpowiednia wilgotność powietrza – około 60% i więcej oraz temperatura, najlepiej 23-25 stopni Celsjusza. Wydawać by się więc mogło, że okres zimowy, kiedy to przez ogrzewanie mieszkań utrzymujemy w nich wysoką temperaturę, powinien powodować wyginięcie populacji roztoczy bytującej w naszych mieszkaniach. Nie dzieje się tak, ponieważ silnie alergizujące wydaliny roztoczy pozostają wyschnięte. Ze względu na rzadkie wietrzenie pomieszczeń w tym okresie unoszą się one z kurzem i zostają wdychane przez człowieka. Jednocześnie, mimo niskiej wilgotności, co kilka tygodni pojawiają się młode osobniki, a stare przeżywają okres zimowy w nieaktywnej formie przetrwalnikowej.

Objawy uczulenia na roztocze kurzu domowego

Uczulenie na roztocze kurzu domowego może przebiegać w różnych formach jako:

  • alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa cechujący się: uczuciem zatkania nosa i wodnistą wydzieliną, napadowym kichaniem, świądem nosa,
  • nawracające zapalenia górnych dróg oddechowych,
  • skurcz oskrzeli i związane z nim uczucie duszności, a także świsty podczas oddychania,
  • uporczywy kaszel, często z odkrztuszaniem flegmy produkowanej w nadmiarze,
  • chrypka i uczucie drapania w gardle,
  • rzadziej jako alergiczne zapalenie spojówek.

Objawy te nasilają się w okresie jesienno-zimowym ze względu na słabą wentylację pomieszczeń oraz wiosną, gdy stężenie alergenów jest największe, zwłaszcza podczas takich czynności jak zamiatanie, odkurzanie, trzepanie dywanów, pościeli. Dolegliwości mogą nasilić się także na przykład po położeniu do łóżka. Jednak osoby uczulone nierzadko odczuwają dolegliwości przez cały rok.

Warto wiedzieć również o tym, że alergia na roztocze kurzu domowego może prowadzić do rozwinięcia się astmy oskrzelowej.

Postępowanie w przypadku pojawienia się alergii

Jeżeli podejrzewamy u siebie lub któregoś z członków naszej rodziny objawy alergii na roztocze, konieczne jest skonsultowanie naszych podejrzeń z lekarzem, najlepiej alergologiem. To on zadecyduje o konieczności wykonania badań i w razie potrzeby zaleci stosowne leczenie. Stwierdzona alergia na roztocze kurzu domowego wymaga odpowiedniego leczenia farmakologicznego oraz okresowych badań kontrolnych, oczywiście pod kierunkiem lekarza alergologa w poradni specjalistycznej. Obecnie mamy do dyspozycji kilka grup leków łagodzących objawy alergii. Powinny one zostać dobrane indywidualnie dla każdego chorego. Konieczne jest także zastosowanie odpowiednich działań prowadzących do eliminacji roztoczy z naszego mieszkania.

Eliminowanie roztocze kurzu domowego

Jak więc dbać o nasze mieszkania tak, aby jak najbardziej ograniczyć działanie alergenów roztoczy kurzu domowego? Przede wszystkim należy pamiętać, że podstawowym sposobem profilaktyki uczuleń na alergeny jest ich eliminacja ze środowiska domowego. Do podstawowych metod należą:

  • zmniejszenie wilgotności w mieszkaniu, najlepiej poniżej 45%,
  • częste pranie pościeli, odzieży, zasłon, koców, dziecięcych przytulanek w temperaturze powyżej 60 stopni Celsjusza (w tej temperaturze roztocze mogą przeżyć mniej niż godzinę),
  • regularne odkurzanie mieszkania, najlepiej odkurzaczami ze specjalistycznymi filtrami HEPA, choć mimo częstego odkurzania i tradycyjnego zmywania powierzchni nie jesteśmy w stanie skutecznie usunąć alergenów,
  • stosowanie pokrowców barierowych na materace oraz specjalistycznej pościeli barierowej.

Wymienione sposoby są metodami o dowiedzionej skuteczności, dodatkowo:

  • zaleca się okresowe poddawanie pluszowych zabawek niskim temperaturom (na przykład poprzez umieszczenie w zamrażarce na około dobę),
  • w miarę możliwości zaleca się zrezygnowanie z dywanów, mebli tapicerowanych,
  • pościel, odzież, koce, pluszowe zabawki, książki i inne przedmioty, na których gromadzi się kurz, najlepiej trzymać w zamkniętych szafkach.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Alergie odzwierzęce

Zwierzęta są jednym z najczęstszych źródeł alergenów. Najsilniejsze właściwości uczulające mają głównie ich ślina i ...

Ukąszenia i użądlenia przez owady – jak sobie z nimi radzić?

Ciepłe, letnie dni sprzyjają częstszemu przebywaniu na dworze. Wiąże się z tym jednak ryzyko licznych ...

Jak mieszkać bez alergenów?

Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach, mimo że tam alergenów jest mniej. Połączenie ich ze ...

Alergiczny nieżyt nosa – jak leczyć alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa?

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to najczęstsza choroba alergiczna. Zapalenie błony śluzowej wyściełającej jamę nosową prowadzi ...

Skuteczne sposoby na alergie – jak pozbyć się alergii?

By szybko pozbyć się alergii, należy jak najszybciej ograniczyć działanie danego alergenu odpowiedzialnego za pojawienie ...

Domowe sposoby na katar alergiczny – jak leczyć lekami i naturalnie?

Katar alergiczny (sienny) to jeden z objawów alergii. Alergiczny nieżyt nosa pojawia się jako efekt ...

Alergia na roztocza – jakie są objawy alergii na kurz i jak sobie radzić z uczuleniem?

Alergia na roztocza objawia się trudnościami w oddychaniu, łzawieniem czy katarem. Najbardziej powszechna jest alergia ...

Choroba posurowicza

Choroba posurowicza jest zaliczana do ogólnoustrojowych reakcji alergicznych. Wywołuje ją nadmierna reakcja układu immunologicznego na ...

Alergeny w domu – jak z nimi walczyć?

Alergen to czynnik, który po wniknięciu do naszego organizmu prowadzi do nadmiernej reakcji układu immunologicznego, ...

Alergia na kurz

Alergia na kurz jest chorobą niezwykle często współistniejącą z innymi alergiami, zarówno u dzieci, jak ...

Alergia na roztocze kurzu domowego u dzieci

Znajdujące się w kurzu domowym odchody roztoczy kurzu domowego (grupa pajęczaków żywiących się przede wszystkim ...

Astma kaszlowa (zespół Corrao) – objawy i leczenie wariantu kaszlowego astmy

Częstą przewlekłą chorobą układu oddechowego jest astma oskrzelowa z typowymi objawami, jak: suchy, napadowy kaszel, ...

Komentarze (0)