Skaza białkowa

Choć nietolerancje pokarmowe dotykają głównie dzieci, coraz więcej dorosłych miewa alergiczne objawy po spożyciu pewnych rodzajów pokarmów. Ponieważ mamy tutaj do czynienia z zaburzeniami żywienia, u dzieci stają się one przyczyną niedoborów żywieniowych, co może prowadzić do nieprawidłowego rozwoju, zarówno fizycznego, jak i psychicznego.

Co to jest białko i do czego jest potrzebne?

Wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo białko jest niezbędne w życiu człowieka. Białka to grupa związków chemicznych zbudowanych z łańcuchów mniejszych cząstek, zwanych aminokwasami. Po spożyciu białka z pokarmem w jelicie dochodzi do jego trawienia (rozkładu) na aminokwasy i transportu wraz z krwią do innych części ciała. W organizmie człowieka białka pełnią ważne funkcje, takie jak:

  • transport – niektóre białka transportują we krwi leki, a także inne substancje wytwarzanie w organizmie, na przykład cholesterol;
  • enzymy – w zasadzie wszystkie enzymy w organizmie człowieka, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania na poziomie komórkowym, są białkami;
  • magazynowanie – na przykład białko ferrytyna, która stanowi magazyn żelaza w ustroju;
  • składniki mięśni – odpowiedzialne za ich skurcz i tym samym ruch;
  • podstawowe elementy strukturalne – białkami są na przykład elastyna czy kolagen, występujące w większości tkanek takich jak kości;
  • odporność – białkami są przeciwciała wytwarzane przez limfocyty, które biorą udział w procesach immunologicznych.

Jak i dlaczego powstaje skaza białkowa?

Choć samo pojęcie skazy białkowej znane jest każdej mamie, która urodzi dziecko, o tyle większość ludzi nie wie tak naprawdę, na czym polega ta choroba i z jakiego powodu powstaje. Wśród wielu osób panuje pogląd, że skaza białkowa jest uczuleniem pokarmowym na mleko krowie. Jest to tylko po części prawda, ponieważ skaza białkowa to alergia pokarmowa na szereg białek, nie tylko na te zawarte w krowim mleku, ale także na przykład białka jaja kurzego. Nie jest do końca pewne, dlaczego u niektórych ludzi powstają alergie pokarmowe (i alergie w ogóle). Próbuje się wskazywać rolę czynników genetycznych (za czym przemawia częste występowanie alergii u członków rodzin) oraz czynników środowiskowych, a wśród nich między innymi:

  • karmienie piersią – które zmniejsza ryzyko alergii kilkukrotnie w porównaniu z żywieniem sztucznym, prawdopodobnie dzięki obecności w mleku matki „ochronnych” przeciwciał oraz dzięki mniejszemu kontaktowi dziecka z czynnikami mogącymi wywołać alergię;
  • hipoteza higieniczna – okazuje się, że w czasach, kiedy coraz częściej mamy do czynienia z modą na sterylne życie (częste stosowanie antybiotyków, wprowadzenie środków dezynfekujących, szczepienia ochronne), a dzieci w okresie dojrzewania układu immunologicznego mają dużo mniejszy kontakt z alergenami naturalnie występującymi w przyrodzie, częstsze jest pojawianie się alergii w późniejszym życiu;
  • infekcje – niektóre, jak na przykład wirusowe lub bakteryjne infekcje dróg oddechowych, mogą powodować nadwrażliwość oskrzeli na alergeny wziewne, czasem prowadząc do rozwoju astmy. Istnieją jednak dowody na ochronny wpływ infekcji spowodowanej wirusem zapalenia wątroby typu B, wirusem odry lub prątkiem gruźlicy. Ma to związek z większą produkcją w tych chorobach jednego z typów limfocytów, który ma działanie antyalergiczne.

Ze składników pożywienia to właśnie białka mają największy potencjał uczuleniowy, dlatego też alergia pokarmowa na białka jest jedną z najczęściej występujących u człowieka. Dotyczy ona zwykle dzieci przed 1. rokiem życia, ponieważ ich układ odpornościowy jest jeszcze niedojrzały i – w grupach predysponowanych przez powyższe czynniki – może nadmiernie i nieprawidłowo reagować na kontakt z niektórymi składnikami pokarmów, powodując objawy kliniczne alergii. Ma to miejsce za pośrednictwem przeciwciał klasy IgE, które powstają w dużej ilości po kontakcie z alergenem i powodują uwalnianie mediatorów stanu zapalnego, co wywołuje objawy.

Jakie są objawy skazy białkowej?

Generalnie objawy alergii pokarmowych dotyczą zwykle przewodu pokarmowego, powodując bóle brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, a u małych dzieci kolki. Jednak różnorodność objawów jest ogromna. Mogą to być także objawy ze strony układu oddechowego, na przykład duszność, lub oczu i nosa – łzawienie, zaczerwienienie i kichanie. W skazie białkowej najczęściej mamy do czynienia z objawami skórnymi podobnymi do występujących w atopowym zapaleniu skóry. U niemowląt zmiany pojawią się najczęściej na policzkach, co dość często jest zauważane przez rodziców, natomiast nierzadko bagatelizowane (i brane za rumieńce). Skóra jest zaczerwieniona, sucha, łuszcząca i swędzi. U starszych dzieci zmiany mogą pojawić się także na rączkach, nóżkach i tułowiu. Oczywiście jak każda alergia, skaza białkowa może powodować cięższe objawy, takie jak uporczywa biegunka, niedobór masy ciała oraz groźny dla życia wstrząs anafilaktyczny. Rodzice dziecka chorego na alergię muszą być wyczuleni na rozpoznawanie objawów, które mogą świadczyć o zbliżającym się wstrząsie. Są to: nagle występująca biegunka, szybki oddech, utrata przytomności, niewyczuwalne tętno. Tylko szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia może spowodować ustąpienie zagrożenia.

Rozpoznawanie skazy białkowej

Objawy kliniczne skazy białkowej są bardzo charakterystyczne, lecz nie są swoiste tylko dla tej choroby, dlatego lekarz poza zebraniem wywiadu od rodzica i zbadaniem dziecka musi zwykle przeprowadzić testy eliminacji i prowokacji. Polegają one na 10-14 dniowym niepodawaniu dziecku krowiego mleka i obserwacji, czy objawy ustępują. Jeśli tak się stanie i po ponownym wprowadzeniu mleka objawy powrócą, można z dużą dozą pewności rozpoznać skazę białkową. Oczywiście w każdym przypadku należy wykluczyć inne przyczyny występujących objawów, między innymi zaburzenia enzymatyczne (takie jak nietolerancja laktozy) czy infekcje przewodu pokarmowego.

Jak leczyć skazę białkową?

Podstawowym sposobem leczenia jest dieta eliminująca mleko krowie z jadłospisu. Jeśli skaza białkowa wystąpiła u dziecka karmionego piersią, należy wykluczyć mleko krowie z diety matki karmiącej. Często konieczne jest także ograniczenie spożycia przetworów mlecznych (jogurtów, kefirów, serów). Bardzo ważnym elementem w skazie białkowej jest pielęgnacja zajętej skóry. Należy ją natłuszczać i nawilżać za pomocą specjalnych preparatów dla skóry atopowej dostępnych w aptece. W większości przypadków (ale niestety nie we wszystkich) skaza białkowa jest chorobą ustępującą. Dzieje się to zwykle po 2. roku życia i często nie ma wpływu na wystąpienie alergii w późniejszym życiu. Czasem jednak choroba nie ustępuje lub w starszym wieku pojawia się uczulenie na inne pokarmy lub alergeny wziewne. Zależy to w dużej mierze od dyscypliny w stosowaniu diety eliminacyjnej, dlatego bardzo ważne jest dokładne instruowanie rodziców, jak postępować z dzieckiem chorym na skazę białkową.

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.11.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Domowe sposoby na katar alergiczny – jak leczyć lekami i naturalnie?

Katar alergiczny (sienny) to jeden z objawów alergii. Alergiczny nieżyt nosa pojawia się jako efekt ...

Wideo – Alergia na mleko

Czynnikiem wyzwalającym reakcję alergiczną jest kilka białek: alfa-laktoglobulina, beta-laktoglobulina, kazeina, lipoproteina i różne mieszaniny peptydowe. ...

Dieta w alergii na białko mleka

Alergie pokarmowe stanowią poważny problem społeczny i zdrowotny. Wynikają one z zaburzenia prawidłowej odpowiedzi immunologicznej ...

Mleko ryżowe – przepis, właściwości, dla dzieci, cena

Mleko ryżowe może być alternatywą dla klasycznego mleka krowiego w przypadku osób cierpiących na nietolerancję ...

Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Objawy alergii skórnej mogą wywołać praktycznie wszystkie możliwe alergeny. Wśród przyczyn jest zarówno alergia pokarmowa ...

Uczulenie na nikiel – objawy i leczenie alergii na nikiel

Uczulenie na nikiel jest jedną z najczęściej występujących alergii kontaktowych. W związku z tym, że ...

Alergia na białka mleka krowiego – jak objawia się alergia na mleko? Na czym polega leczenie uczulenia?

Alergia na białko mleka krowiego jest jedną z najczęściej diagnozowanych typów alergii pokarmowej u dzieci, ...

Alergia na mleko u dziecka

Alergia na mleko krowie jest najczęściej spotykaną alergią pokarmową występującą u dzieci. Uczulenie na mleko ...

Alergia na mleko krowie u dzieci

Alergie pokarmowe, w tym alergia na mleko krowie u dziecka, to reakcje immunologiczne powstałe w ...

Alergia na jad owadów

Lato to czas wakacji, urlopów. Słoneczna pogoda i upały sprzyjają spędzaniu czasu na świeżym powietrzu. ...

Jak leczy się alergię pokarmową?

Alergia pokarmowa to schorzenie, które dotyczy około 3 % osób dorosłych i 6 % dzieci. ...

Nietolerancja laktozy u dzieci

Nietolerancja laktozy to schorzenie stosunkowo często występujące u dzieci. Czasem może powodować dolegliwości uporczywe zarówno ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon