Co to jest anafilaksja (reakcja anafilaktyczna) i jakie daje objawy?

Brak zdjęcia

5 lipca 2017

Terminem anafilaksja określa się nagłą, ostrą odpowiedź organizmu najczęściej na działanie alergenu. Reakcja anafilaktyczna jest ogólnoustrojowa – jej objawy dotyczą czynności układów – duszność, obrzęki, niskie ciśnienie i zmian widocznych na skórze. Wstrząs anafilaktyczny to stan zagrażający życiu i wymaga szybkiej interwencji medycznej. Leczenie polega na podaniu zastrzyku z adrenaliny i działań w ramach pierwszej pomocy.

Anafilaksja i szok (wstrząs) anafilaktyczny – co to jest?

Anafilaksja określana jest częściej jako szok anafilaktyczny lub wstrząs anafilaktyczny. To nagła reakcja organizmu która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Stan ten jest następstwem działania alergenu i wyrazem najgroźniejszej dla zdrowia i życia reakcji organizmu na działanie tego alergenu.

W razie braku szybkiej pomocy medycznej może prowadzić do śmierci. Już po kilku minutach od początku ekspozycji na czynnik uczulający, pacjent zdradza pierwsze objawy wstrząsu anafilaktycznego potencjalnie zagrażające życiu, takie jak trudności w oddychaniu. Reakcja anafilaktyczna daje też szereg innych symptomów, które dość łatwo zauważyć i odpowiednio zinterpretować (np. duszność, obrzęki na twarzy, wysypka).

Postępowanie w razie anafilaksji obejmuje pierwszą pomoc i kwalifikowaną na miejscu zdarzenia w postaci zastrzyku z adrenaliny. Konieczne jest dalsze leczenie szpitalne i szczegółowa diagnostyka. W przypadku podejrzenia wystąpienia reakcji anafilaktycznej, zawsze należy wezwać zespół pogotowia medycznego.

Najlepszym sposobem uniknięcia szoku anafilaktycznego jest postępowanie zgodnie z planem radzenia sobie z anafilaksją oraz noszenie przy sobie automatycznej strzykawki z adrenaliną. Lekarz może skierować chorego do alergologa, który dostosuje plan do indywidualnych potrzeb konkretnej osoby.

Postępowanie podczas szoku anafilaktycznego obejmuje zastrzyk adrenalinowy, wykonywany zwykle przy pomocy automatycznych strzykawek z adrenaliną.

Jakie są objawy reakcji anafilaktycznej?

Ostra reakcja alergiczna występuję wówczas, gdy system odpornościowy reaguje z ogromną intensywnością na substancję w środowisku chorego, która zwykle jest nieszkodliwa. Organizm wytwarza wówczas przeciwciała atakujących alergen, co jest początkiem wielu reakcji systemu immunologicznego.

Alergie mogą mieć przebieg lekki, umiarkowany lub ostry. Anafilaksja jest najostrzejszą reakcją alergiczną. Szacuje się, że może dotyczyć nawet jedną na dwieście osób.

Objawy ostrej reakcji anafilaktycznej mogą pojawić się w przeciągu kilku minut – średnio po około 20 minutach od wystawienia na działanie alergenu. Na początku, symptomy mogą być łagodne. Szybko nasilają się i kończą często dramatycznymi wydarzeniami.

Typowe objawy szoku anafilaktycznego to:

  • obrzęk twarzy, w tym opuchnięcie ust, języka i powiek;
  • obrzęk gardła i krtani powodujący problemy z oddychaniem, uczucie duszenia się, świst oddechowy, kaszel, trudności w mówieniem, chrypkę;
  • zaczerwienienie skóry całego ciała;
  • pokrzywka na skórze (czerwone krostki na skórze całego ciała);
  • lekki lub silny ból brzucha;
  • wymioty;
  • spadek ciśnienia krwi;
  • utratę przytomności;
  • bladość skóry i wiotkość ciała, mięśni (zwłaszcza u małych dzieci).

Co jest przyczyną anafilaksji?

Najczęstsze alergeny wywołujące anafilaksję to składniki pokarmowe, leki, jad owadów.

Każdy rodzaj pożywienia może wywołać szok anafilaktyczny. Jednakże, alergeny znajdujące się w jedzeniu, które wywołują 90 procent reakcji alergicznych to: skorupiaki (takie jak homary, krewetki i kraby), jajka, ryby, mleko, orzeszki ziemne, inne orzechy (takie jak migdały, orzechy nerkowca, orzechy włoskie), sezam i produkty sojowe.

Wstrząs anafilaktyczny jest szczególnie silnie kojarzony z wszelkimi pogryzieniami i użądleniami. Rzeczywiście z tej przyczyny zdarza się często. Nie zawsze jednak rozwija się po jednorazowym pokąszeniu. Bywa, że pacjent musi otrzymać określoną dawkę alergenu, a więc narażony jest na rozwój objawów szoku anafilaktycznego po kilkukrotnym pożądleniu lub ukąszeniu w bardo krótkim czasie. Szczególnie częstą przyczyną anafilaksji jest jad owadów – włączając w to pszczoły, mrówki, kleszcze i osy.

Warto wspomnieć również o lekach. Jako przyczynę wstrząsu warto wskazać przede wszystkim penicylinę. Na liście są także leki dostępne na receptę – aspiryna, a nawet leki ziołowe. Do nietypowych alergenów zalicza się środki znieczulające i lateks. W wielu przypadkach, pomimo wyczerpujących badań, nie udaje się zidentyfikować alergenów, na które podatny jest chory.

Ważne są także czynniki ryzyka, które zwiększają ryzyko wystąpienia objawów anafilaksji. Niektórzy ludzie są bardziej podani na jej wystąpienie. Wskazuje się tutaj zdiagnozowanych już alergików. W grupie ryzyka są chorzy na astmę z powodu obturacji (zwężenia światła dróg oddechowych).

Badania i leczenie wstrząsu anafilaktycznego

Badania wykorzystywane przy rozpoznaniu anafilaksji obejmują wywiad medyczny, ogólne badanie lekarskie, badanie krwi w celu wykrycia obecności przeciwciał oraz testy alergiczne skórne. Lekarz może zlecić badania w celu wykluczenia innych chorób, które mogą dawać objawy podobne do reakcji anafilaktycznej (np. utrata przytomności występuje również w przypadku padaczki).

Nie ma leku na anafilaksję. Sposób postępowania ukierunkowany jest na udzielnie szybkiej pomocy medycznej. Kluczowe pozostaje podanie zastrzyku z adrenaliny – domięśniowy zastrzyk adrenalinowy (zwykle w mięsień uda) jest używany za najważniejszy element leczenia reakcji anafilaktycznej.

Po unormowaniu stanu pacjenta kluczowe pozostaje jego dalsze diagnozowanie. To prowadzone jest głównie w specjalistycznej przychodni alergologicznej. Regularne wizyty kontrolne u alergologa będą konieczne do końca życia.

Jak zapobiegać reakcji anafilaktycznej?

Najlepszym sposobem na ograniczenie ryzyka wystąpienia wstrząsu jest unikanie narażenia na działanie alergenu. Ważne jest zdobycie wiedzy i umiejętne identyfikowanie alergenów. Kluczowe jest, aby osoby odpowiedzialne za pierwszą pomoc w miejscu pracy chorego (lub innych miejscach odwiedzanych przez niego regularnie) zostały powiadomione o miejscu przechowywania automatycznej strzykawki z adrenaliną oraz sposobie jej użycia.

Można nosić bransoletkę, która w razie zagrożenia życia i utraty przytomności będzie wskazówką dla ratowników medycznych o skłonności do ostrej reakcji na działanie alergenu.

Szczególną grupę, którą należy otoczyć opieką stanowią dzieci. Maluch powinien wiedzieć jak najwięcej o stanie swego zdrowia biorąc pod uwagę jego wiek i poziom zrozumienia kwestii medycznych. Jeśli alergeny dziecka znajdują się w jedzeniu, należy zgłosić to opiekunom i przestrzec przed tym, aby dzieci dzieliły się jedzeniem w przedszkolu lub szkole. O zagrożeniu powinna wiedzieć także grupa rówieśnicza. Dorośli z kolei powinni dokładnie czytać skład produktów spożywczych, a restauracjach informować o skłonności do alergii.

Opublikowano: ; aktualizacja: 07.07.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Wstrząs anafilaktyczny – przyczyny, objawy, postępowanie, leczenie

Wstrząs anafilaktyczny to rodzaj bardzo gwałtownej i zagrażającej życiu reakcji alergicznej lub niealergicznej. Najczęściej dochodzi ...

Użądlenie osy – objawy, uczulenie, domowe sposoby, kiedy iść do lekarza?

Żądło osy, choć wydaje się niewielkie może wywołać poważne konsekwencje, szczególnie w przypadku uczulenia. Ugryzienie ...

Obrzęk gardła i obrzęk krtani – jakie są przyczyny i sposoby leczenia?

Obrzęk gardła i krtani to objaw, który może mieć różne przyczyny i natężenie. Czasem mianem ...

Alergiczny nieżyt nosa – jak leczyć alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa?

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to najczęstsza choroba alergiczna. Zapalenie błony śluzowej wyściełającej jamę nosową prowadzi ...

Dlaczego chorujemy na alergię?

Choroby alergiczne występują u niespełna jednej trzeciej populacji. Na ich rozwój mają wpływ zarówno czynniki ...

Alergia pokarmowa u dzieci a nowe produkty

U małych dzieci prawie 90% reakcji alergicznych spowodowanych jest alergią na pokarmy. Znanych jest kilka ...

Jak powstaje alergia?

Alergia jest schorzeniem, które dotyka coraz więcej ludzi na świecie i chociaż jej mechanizm dzięki ...

Uczulenie na pyłki – objawy i leczenie

Alergia na pyłki (pyłkowica, gorączka sienna) pojawia się wiosną. Najczęstszymi alergenami są pyłki traw. Wśród ...

Aspergillus fumigatus – co to jest, alergia, leczenie i badania

Aspergillus fumigatus (kropidlak) to grzyb powszechnie rozpowszechniony na całym świecie. Chorobotwórczość tego grzyba sprowadza się ...

Uczulenie na truskawki – jak wyglądają objawy i leczenie alergii na truskawki?

Objawy uczulenia na truskawki to przede wszystkim wysypka na skórze, która wygląda jak pokrzywka. Zdarza ...

Ukąszenia przez owady u dzieci

Ofiarami ukąszeń owadów bardzo często są dzieci. Ukąszenia u dzieci najczęściej wywoływane są przez osy, ...

Alergia na lateks

Alergia na lateks wiąże się z nieprawidłową i nadmierną odpowiedzią naszego układu immunologicznego, który po ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon