Apteczka alergika

Mimo szerokiego wachlarza leków dostępnych na rynku farmaceutycznym podstawą leczenia alergii wciąż pozostaje unikanie ekspozycji na alergeny. Jednak często staje się to trudne, a czasem nawet niemożliwe. Wtedy z pomocą przychodzi farmakoterapia.

Mechanizm alergii

Mimo ogromnych nakładów finansowych, przeznaczanych każdego roku na badania nad patogenezą alergii, problem narasta i staje się zagadnieniem nie tylko zdrowotnym, ale także ekonomicznym czy społecznym. Szacuje się, że alergia może dotyczyć nawet 25% populacji ogólnej. Przyczyn nadwrażliwości możemy doszukiwać się zarówno wśród czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Nie bez znaczenia pozostaje wysoko przetworzona żywność, konserwanty i barwniki w środkach spożywczych i kosmetykach, a nawet przewlekły stres. Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach. Mimo że tam alergenów jest mniej, to połączenie ich ze skażeniem środowiska sprawia, że problem uderza ze zdwojoną siłą.

W sytuacji, gdy atakują nas chorobotwórcze drobnoustroje, układ odpornościowy dzielnie broni dostępu do wnętrza ludzkiego ciała, a także mobilizuje wszystkie siły w zwalczaniu patogenów. U podłoża alergii leży nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego na tak zwane alergeny. Są to substancje, które u zdrowego człowieka nie są źródłem choroby, natomiast w organizmie alergika prowadzą do wystąpienia uciążliwych objawów. Ta swoista nadwrażliwość może objawiać się jako: katar sienny, astma, a nawet bardzo groźny w skutkach wstrząs anafilaktyczny.

Alergenami mogą być na przykład:

  • pyłki traw,
  • roztocza kurzu domowego,
  • pleśnie, substancje spożywcze,
  • leki.

Alergia a atopia

Atopię możemy opisać jako dziedziczną predyspozycję do wystąpienia w organizmie wysokich stężeń immunoglobulin klasy IgE. Immunoglobuliny są to cząsteczki wytwarzane przez nasz organizm w odpowiedzi na kontakt z alergenem. W organizmie alergika wysoki poziom immunoglobulin utrzymuje się dłużej, a przede wszystkim produkcja przeciwciał jest zapoczątkowana nie przez wrogą bakterię, ale przez białko występujące w bardzo małym stężeniu, zwane alergenem. Jednak podwyższony poziom przeciwciał we krwi nie musi skutkować chorobą. U części osób z atopią przez całe ich życie mogą nie wystąpić symptomy nadwrażliwości. Jeżeli natomiast pojawiają się typowe objawy, mówimy o alergii.

Możemy wyróżnić różne typy alergii:

  • alergia kontaktowa (alergeny wnikają przez skórę),
  • alergia pokarmowa (uczulające substancje dostają się do organizmu przez przewód pokarmowy),
  • alergia wziewna (alergeny wnikają przez drogi oddechowe).

Leki w apteczce alergika

Terapia alergii może przybierać postać dwóch rodzajów działań. Leczenie objawowe polega na niwelowaniu doskwierających choremu objawów, takich jak:

  • katar,
  • obrzęk spojówek,
  • duszność.

Lecząc natomiast przyczynowo, staramy się dotrzeć do miejsca powstawania symptomów i je zlikwidować lub przynajmniej doprowadzić do zmniejszenia nasilenia dolegliwości. Sposób leczenia zależy też od rodzaju alergii. Środki przeciwalergiczne mogą być podawane w postaci doustnej, ale także miejscowej, jak to ma miejsce w przypadku kropli do nosa lub maści. Mimo szerokiego wachlarza leków dostępnych na rynku farmaceutycznym podstawą leczenia alergii wciąż pozostaje unikanie ekspozycji na alergeny. Jednak często staje się to trudne, a czasem nawet niemożliwe. Wtedy z pomocą przychodzi farmakoterapia. Terapia powinna być dobierana przez lekarza specjalistę po postawieniu diagnozy. Należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarskich i przed zażyciem leku zapoznać się z ulotką produktu leczniczego.

  • środki przeciwhistaminowe – blokują receptory histaminy. Histamina jest jedną z substancji odpowiedzialnych za wystąpienie objawów alergii, zwana jest także mediatorem reakcji alergicznej. Doprowadza do skurczu oskrzeli w astmie, powoduje zwiększone wydzielanie śluzu w drogach oddechowych, co łącznie przyczynia się do utrudnienia oddychania. Antagoniści receptorów histaminy znajdują szerokie zastosowanie w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, mogą być stosowane w postaci doustnej lub miejscowej. Oprócz blokowania receptorów histaminy zmniejszają też napływ komórek zapalnych do miejsca reakcji alergicznej, przez co niwelują objawy stanu zapalnego, jakim jest alergia. Leki I generacji (difenhydramina) ustąpiły miejsca nowym preparatom: loratydynie, cetyryzynie i feksofenadynie ze względu na ich większą skuteczność i mniejsze nasilenie działań niepożądanych, takich jak senność w ciągu dnia. Zwykle leki te wystarczy stosować jeden raz na dobę. Redukują świąd, kichanie i wyciek wydzieliny, ale niestety mają słabsze działanie udrażniające nos. Doboru leku dokonuje lekarz w oparciu o indywidualną skuteczność u danego chorego i tolerancję osobniczą;
  • kromony – hamują uwalnianie mediatorów reakcji alergicznej poprzez stabilizację błon komórkowych. Nie są lekami podstawowymi w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, częściej znajdują zastosowanie w alergicznym zapaleniu spojówek. Tą grupę leków częściej stosuje się w prewencji niż w leczeniu. Do kromonów zalicza się między innymi nedokromil sodu i kromoglikan disodowy;
  • leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa – zmniejszają obrzęk błony śluzowej nosa i poprawiają jego drożność. Fenylefryna, nafazolina i pseudoefedryna mogą być podawane donosowo lub doustnie. Preparatów tych jednak nie należy stosować dłużej niż 10 dni, gdyż może to skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak polekowy nieżyt nosa. Często w praktyce stosowane są preparaty złożone, na przykład lek przeciwhistaminowy i lek obkurczający naczynia w jednej tabletce;
  • leki pobudzające receptory beta – stosowane głównie u chorych na astmę oskrzelową. Rozkurczają mięśnie gładkie oskrzeli, przez co zmniejszają duszność w napadzie astmy;
  • leki pobudzające receptory alfa i beta – rozkurczają mięśnie gładkie oskrzeli i zmniejszają wydzielanie śluzu, przez co ułatwiają oddychanie;
  • leki pobudzające receptory alfa – zmniejszają przekrwienie błon śluzowych poprzez obkurczenie drobnych naczyń krwionośnych;
  • leki blokujące receptory cholinergiczne – stosowane głównie w alergiach dolnych dróg oddechowych, rozszerzają oskrzela oraz zmniejszają wytwarzanie śluzu, przez co ułatwiają oddychanie. Zwykle stosowane wziewnie;
  • metyloksantyny – rozszerzają oskrzela, hamują uwalnianie mediatorów zapalenia, osłabiają nadreaktywność oskrzeli. Stosowane w stanach przebiegających ze zwężeniem oskrzeli. Do tej grupy leków należy między innymi teofilina (lek stosowany przez chorych na astmę);
  • glikokortykosteroidy – stosowane we wszystkich postaciach chorób alergicznych, od nieżytu nosa po astmę i pokrzywkę, a nawet we wstrząsie anafilaktycznym. Zaleca się różne sposoby podawania, w zależności od rodzaju alergii i stanu pacjenta. Mogą być podawane donosowo – są najskuteczniejszymi lekami w terapii alergicznego nieżytu nosa. Efekt jest widoczny dopiero po kilku dniach podawania. Do tej grupy leków należą: beklometazon, bedezonid i flutikazon. Występują też w postaci maści na skórę. Działając na układ immunologiczny, zmniejszają nasilenie reakcji zapalnej;
  • immunoterapia swoista (potocznie zwana odczulaniem) – metoda leczenia przyczynowego u starannie dobranych chorych, prowadzona przez specjalistę alergologa, zwykle polega na systematycznym podawaniu szczepionki alergenowej. W ten sposób dążymy do wytworzenia tolerancji na dany alergen w organizmie chorego. Najczęściej jest ona stosowana w przypadku uczuleń na pyłki roślin i roztocza. Zwykle alergen podaje się we wstrzyknięciach podskórnych.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.8


Może cię

Leczenie alergii

Objawy alergii nie należą do przyjemnych. Katar, łzawiące, swędzące oczy, wysypka – te i inne ...

Choroby alergiczne oczu – leczenie

Leki stosowane w leczeniu chorób alergicznych oczu to przede wszystkim glikokortykosterydowe leki przeciwzapalne oraz inne ...

Alergie odzwierzęce

Zwierzęta są jednym z najczęstszych źródeł alergenów. Najsilniejsze właściwości uczulające mają głównie ich ślina i ...

Jakie są przyczyny alergii skórnej?

Objawy alergii skórnej mogą wywołać praktycznie wszystkie możliwe alergeny. Wśród przyczyn jest zarówno alergia pokarmowa ...

Alergia na pyłki – jak sobie radzić z pyleniem?

Okres pylenia roślin, który w Polsce trwa od lutego aż do końca września, to trudny ...

Obrzęk naczynioruchowy

Obrzęk naczynioruchowy to reakcja nadwrażliwości na określone czynniki, która może przybierać różne formy, takie jak ...

Jakie alergeny mogą wywołać atak astmy?

Nasilenie objawów astmy w dużej mierze uzależnione jest narażenia na czynnik w postaci alergenu. Alergeny ...

Alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa zaliczana jest do grupy chorób alergicznych, które często występują w populacji dziecięcej, ale ...

Uczulenie na jajka – jakie są objawy alergii na jajka? Jak ją leczyć?

Alergia na jajka to jedna z najczęstszych alergii pokarmowych występujących u dzieci. Objawy uczulenia na ...

Katar alergiczny

Katar alergiczny nazywany jest także siennym. Jest to ostry alergiczny nieżyt nosa, którego objawy pojawiają ...

Alergia na orzechy

Alergia na orzechy zaliczana jest do grupy alergii pokarmowych, czyli takich, w których objawy chorobowe ...

Terapia odczulająca

Problem alergii stale rośnie. Chorzy próbują różnych sposobów leczenia – od homeopatii po leczenie farmakologiczne. ...

Komentarze (0)