Alergie odzwierzęce

Zwierzęta są jednym z najczęstszych źródeł alergenów. Najsilniejsze właściwości uczulające mają głównie ich ślina i wydzielina gruczołów łojowych. U osób predysponowanych dochodzi do rozwoju głównie alergii atopowej, IgE-zależnej, pod postacią pokrzywki, astmy, atopowego zapalenia skóry, alergicznego nieżytu nosa i spojówek.

Powstawanie alergii

Bardzo dużą rolę przy powstawaniu alergii przypisuje się nadmiernej aktywacji limfocytów Th2 w kontakcie z niegroźnym dla organizmu antygenem. Th2 pobudzają limfocyty B głównie do produkcji przeciwciał typu IgE, które działają chemotaktycznie, tzn. przyciągają komórki zapalne (jak kom. tuczne, bazofile, eozynofile) i prowadzą do narastania reakcji zapalnej – alergicznej. Zaburzenie równowagi Th1/Th2 prawdopodobnie nie jest jedynym mechanizmem powstawania alergii. Istnieje również uwarunkowana genetycznie predyspozycja do nadmiernej produkcji przeciwciał typu IgE w odpowiedzi na zwykłe dawki alergenów – atopia. Problem rozwoju alergii ciągle jest pełen tajemnic, skłaniając do dyskusji i nowych badań.

Powstało wiele prac sprawdzających wpływ kontaktu z alergenem (np. ze zwierzęciem) na ryzyko powstania alergii w przyszłości, niestety dostarczają one rozbieżnych wyników. Udało się jednak sformułować dwa najczęściej padające wnioski:

  • po urodzeniu u dzieci dominuje odpowiedź immunologiczna typu humoralnego – czyli Th2. Dlatego kontakt z silnym alergenem, jak np. sierść kota, może jedynie nasilać przewagę Th2 i zwiększyć ryzyko rozwoju alergii,
  • dzieci z obszarów wiejskich prawdopodobnie są mniej zagrożone rozwojem alergii ze względu na kontakt z trzodą chlewną i innymi źródłami endotoksyn bakteryjnych. Wcześnie dochodzi u nich do kolonizacji bakteryjnej i aktywacji odpowiedzi typu komórkowego – Th1. W ten sposób ochronne sprzyja równowadze TH1/Th2.

Alergeny kota

Alergenem – czyli antygenem wywołującym u osób predysponowanych reakcję nadwrażliwości immunologicznej, może być cokolwiek. Jednym z częstych źródeł alergenów są zwierzęta domowe. Bardzo silnymi antygenami są głównie enzymy zawarte w ich ślinie i wydzielinie gruczołów łojowych. Sierści i naskórkowi przypisuje się drugorzędne znaczenia, natomiast kał i mocz zwierząt rzadko uczulają.

Alergeny kota są najlepiej przebadanymi antygenami zwierzęcymi. Zostały dokładnie opisane w latach 70-tych XX wieku. Kot jest źródłem licznych alergenów, jednak główny – Fel d 1 jest zawarty w największych ilościach:

  • w ślinie,
  • w wydzielinie gruczołów łojowych.

Naskórek i sierść tego zwierzęcia mają mniejsze znaczenie, jednak kot poprzez regularną pielęgnację swojego futra rozprowadza po nim ślinę. Ilość produkowanych wydzielin oraz zawartość alergizujących białek jest zmienna, zależnie od płci, rasy i wieku – najwyższa jest podczas okresu reprodukcyjnego. Po kastracji zwierzę wydziela mniej alergenów. Co ciekawe, cząsteczki alergenów kota są bardzo małe. Łatwo wiążą się z innymi drobinami, np. kurzem i osiadają na przedmiotach. Nawet gdy w pomieszczeniu nie ma zwierzęcia od paru lat, to mimo regularnego sprzątania jego alergeny pozostają w meblach, dywanach itp.

Dawniej kocie futro było wykorzystywane do produkcji rękawiczek, pantofli, czapek, kołnierzy, które również mogły wywołać odczyny alergiczne.

Alergeny psa

Jest to jeden z najpowszechniejszych alergenów, jednak spośród zwierząt pies wyróżnia się słabym potencjałem uczulającym. Źródłem alergenów może być:

  • naskórek,
  • ślina,
  • sierść,
  • kał.

Duże wewnątrzgatunkowe zróżnicowanie tych zwierząt sprawia, że poszczególne rasy różnią się alergennością. Rasy o miększej sierści, mniej śliniące się są mniejszym źródłem alergenów, choć wszystkie w różnym stopniu zawierają ten sam główny alergen – Can f 1. Według Amerykańskiego Towarzystwa Kynologicznego do ras o mniejszym potencjale alergizującym należą:

  • bedlington terier,
  • bichon frise,
  • sznaucer,
  • irlandzki spaniel wodny,
  • kerry blue terier,
  • maltańczyk,
  • pudel,
  • irish soft coated wheaten terrier

oraz skąpo owłosione:

  • grzywacz chiński,
  • nagi pies meksykański (Xoloitzcuintli).

Alergeny gryzoni

Wydaliny zwierząt cechują się zwykle słabą alergennością, jednak nie dotyczy to gryzoni. W moczu myszy i szczurów jest wysoka zawartość białek antygenowych, zwierzęta te mają fizjologiczną proteinurię. Co więcej, podczas swoich wędrówek znaczą pokonaną trasę kropelkami moczu, rozsiewając swoje alergeny.

Spośród hodowlanych gryzoni najbardziej alergenne są świnki morskie. Ok. 60% alergików jest na nie uczulonych.

Jakie są objawy alergii?

Po ekspozycji na alergen zwierzęcia u osoby z nadwrażliwością alergiczną mogą wystąpić objawy w obrębie jednego lub wielu narządów. Często obserwuje się tak zwany „marsz alergiczny”, czyli ustępowanie jednych objawów i pojawianie się następnych. Alergia odzwierzęca może objawiać się jako:

  • alergiczny nieżyt nosa, gdzie dominuje wyciek wodnistej wydzieliny z nosa, kichanie, uczucie zatkania nosa, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świąd nosa, spojówek, podniebienia lub gardła, upośledzenia bądź utrata węchu,
  • alergiczne zapalenie spojówek lub spojówek i rogówki – główne dolegliwości to świąd spojówek, łzawienie, przekrwienie, obrzęk spojówek i powiek,
  • pokrzywka kontaktowa – w miejscu kontaktu np. ze śliną powstaje obrzęk skóry właściwej w postaci bąbla pokrzywkowego, który swędzi, niekiedy jest bolesny, piekący,
  • atopowe zapalenie skóry – podstawowym objawem jest świąd, suchość skóry, zmiany grudkowo-wysiękowe, łuszczące się oraz suche na rumieniowym podłożu,
  • astma alergiczna – głównymi dolegliwościami są duszność i kaszel.

Jak rozpoznać alergię?

Podstawą do rozpoznania alergii są powtarzające się objawy nadwrażliwości po kontakcie z danym alergenem – np. psem, kotem. W diagnostyce stosuje się:

  • testy skórne – nanosi się alergeny punktowo lub śródskórnie i obserwuje się, czy pojawi się rumień – bąbel pokrzywkowy,
  • próby prowokacyjne – polegają na podaniu alergenu różnymi drogami – np. dooskrzelowo, donosowo, dospojówkowo, doustnie i obserwacji reakcji pacjenta (np. kichanie, łzawienie, świąd, zaczerwienienie),
  • badania laboratoryjne – podstawowym badaniem krwi jest ocena stężenia IgE całkowitego oraz IgE przeciwko konkretnym alergenom (alergenoswoiste).

Postępowanie i leczenie

Najskuteczniejsze jest wyeliminowanie kontaktu z alergenem. Alergia jest chorobą przewlekłą, okresowo może się zaostrzać. Pełne wyleczenie jest rzadko osiągalne. Jedyną drogą jest odczulanie – immunoterapia swoista, czyli podawanie we wzrastających dawkach alergenu w postaci szczepionki po to, by wytworzyć tolerancję. Jest to powolny, wieloletni proces, który przebiega pod ścisłą kontrolą lekarza, niestety nie zawsze kończy się sukcesem.

Jeżeli unikanie alergenu nie jest możliwe, to pozostaje leczenie farmakologiczne. Lekarz stosownie do objawów i potrzeb pacjenta stosuje leki zmniejszające bądź eliminujące objawy alergii. Dostępne są różne grupy leków:

  • gklikokortykosteroidy (GKS),
  • leki przeciwhistaminowe,
  • leki przeciwleukotrienowe,
  • kromony,
  • leki obkurczające naczynia krwionośne,
  • przeciwcholinegiczne,
  • przeciwciała anty-IgE.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Alergeny w domu – jak z nimi walczyć?

Alergen to czynnik, który po wniknięciu do naszego organizmu prowadzi do nadmiernej reakcji układu immunologicznego, ...

Jak odróżnić alergię od innych chorób?

W medycynie niekiedy trudno postawić diagnozę. Te same objawy mogą dotyczyć różnych chorób. Szczególnie symptomy ...

Alergia na psa – objawy, leczenie, odczulanie, pies dla alergika

Coraz więcej osób cierpi z powodu wpływu alergenów na organizm. U dorosłych i u dzieci ...

Jak powstaje alergia?

Alergia jest schorzeniem, które dotyka coraz więcej ludzi na świecie i chociaż jej mechanizm dzięki ...

Alergia krzyżowa – jakie są objawy i jaki sposób leczenia alergii krzyżowej

Pyłki roślin częściej niż inne alergeny prowadzą do tak zwanych reakcji krzyżowych, czyli sytuacji, kiedy ...

Jak leczyć objawy alergii? Jakie są sposoby na alergię?

Alergia to nadwrażliwość na niektóre związki zwane alergenami. Alergia objawia się bardzo dokuczliwymi i uciążliwymi ...

Alergia na sierść – objawy i leczenie uczulenia na sierść zwierząt

Alergia na sierść to powszechna dolegliwość. Uczulenie na sierść zwierząt manifestuje się alergicznym nieżytem nosa ...

Rodzaje testów alergicznych

Do testów alergicznych zaliczamy: punktowe testy skórne, testy płatkowe, testy prowokacyjne oraz badania krwi, polegające ...

Nietolerancja laktozy u dzieci

Nietolerancja laktozy to schorzenie stosunkowo często występujące u dzieci. Czasem może powodować dolegliwości uporczywe zarówno ...

Wstrząs anafilaktyczny – pierwsza pomoc

Wstrząs anafilaktyczny to ostro przebiegająca reakcja alergiczna typu natychmiastowego. Szybki spadek ciśnienia, ostra duszność, utrata ...

Zwierzęta a alergie

Alergia na zwierzęta jest schorzeniem, w którym objawy są wynikiem nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego na ...

Obrzęk naczynioruchowy

Obrzęk naczynioruchowy to reakcja nadwrażliwości na określone czynniki, która może przybierać różne formy, takie jak ...

Komentarze (0)