zarejestruj się zaloguj się

Leczenie uzależnień

Tekst: lek. Rafał Pniewski
Dodane: 20. września, 2013

W leczeniu uzależnień najważniejsze są oddziaływania psychologiczne – szeroko rozumiana psychoterapia, treningi umiejętności społecznych, eliminacja nawyków związanych z uzależnieniem i wypracowywanie nowych sposobów radzenia sobie, a także edukacja i pomoc dla rodzin osób uzależnionych.

lek. Rafał Pniewski
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kogo dotyczy leczenie uzależnień?

     

    Programy terapeutyczne leczenia uzależnień są proponowane pacjentom z problemami wynikającymi z używania szkodliwych i powodujących uzależnienie substancji:

    • alkoholu,
    • nielegalnych narkotyków,
    • niektórych leków (dostępnych na podstawie recepty albo bez recepty),
    • lotnych związków chemicznych (przede wszystkim niektóre rozpuszczalniki i kleje).

    Leczenie uzależnień jest związane z wynikającymi z używania tych substancji problemami, którymi są:

    • choroby psychiczne,
    • choroby somatyczne,
    • problemy rodzinne i społeczne, w tym związane z możliwością utrzymania lub podjęcia pracy,
    • problemy prawne.

    Największą liczbę uzależnionych pacjentów spotykają w swoich praktykach lekarze pierwszego kontaktu. Ich zadaniem jest rozpoznanie problemu i skierowanie osoby uzależnionej do specjalistycznego ośrodka leczenia uzależnień.

    Bardzo ważna jest również rola środowisk pozamedycznych, przede wszystkim samopomocowych grup wsparcia, z których większość bazuje na doświadczeniach programu dwunastu kroków wspólnoty Anonimowych Alkoholików.

     

    Leczenie uzależnień

     

    Leczenie farmakologiczne jest drugoplanowe: jest stosowane wtedy, gdy zachodzi konieczność odtrucia, szczególnie gdy odstawianie dotychczas używanej substancji zagraża niebezpiecznymi powikłaniami i jako leczenie substytucyjne w uzależnieniach od niektórych narkotyków (dotyczy to przede wszystkim uzależnienia od opiatów, np. heroiny, gdzie zastąpienie narkotyku podawanego dożylnie lekiem doustnym, podawanym pod kontrolą, zmniejsza ilość szkód związanych z uzależnieniem, np. ilość zakażeń wirusem HIV).

    Podstawowych warunkiem rozpoczęcia leczenia uzależnień jest motywacja pacjenta – człowiek uzależniony musi po prostu tego chcieć, w innym wypadku jakiekolwiek próby terapii nie będą skuteczne. Oczywiście wiele osób uzależnionych nie chce podejmować leczenia (albo jeszcze nie zdaje sobie sprawy z tego, że dobrze byłoby na leczenie się zdecydować), jednak nie oznacza to, że nic z tym nie można zrobić i pozostaje jedynie biernie czekać, aż motywacja sama z siebie się pojawi.

     

    Waga motywacji w leczeniu osoby uzależnionej

     

    Proces wzrastania motywacji do leczenia u osoby uzależnionej można przedstawić następująco:

    • na początku problem widzą przede wszystkim osoby z otoczenia człowieka uzależnionego,
    • osoba uzależniona zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, że coś jest nie tak, podejmuje decyzję, w której rozpatruje zarówno „dobre”, związane z jakąś przyjemnością, jak i niekorzystne strony zażywania uzależniającej substancji,
    • podjęcie działania – na przykład zgłoszenie się na pierwszą konsultację do lekarza rodzinnego, psychiatry albo od razu do ośrodka zajmującego się leczeniem uzależnień; jest to próba wprowadzenia w swoje „uzależnione” życie zmiany,
    • utrzymanie zmiany – rozpoczęcie i kontynuacja terapii, odbudowywanie i naprawianie zaniedbanych obszarów życia,
    • nawrót uzależnienia – o większości uzależnień można powiedzieć, że są to choroby przewlekłe i nieuleczalne; ryzyko nawrotów jest bardzo wysokie, dlatego istotną częścią programów terapeutycznych jest nauka rozpoznawania sygnałów zwiastujących nawrót i wypracowanie umiejętności pozwalających im zapobiegać.

    Na każdym z wyżej wymienionych etapów możliwa jest pomoc psychologiczna:

    • pomoc i edukacja dla rodziny i osób z otoczenie pacjenta (albo przyszłego pacjenta); postawa zbyt uległa, tuszująca uzależnienie, jak i zbyt restrykcyjna nie są skuteczne w budowaniu motywacji do leczenia; dobrym przykładem może być postawa pracodawcy, który nie wyrzuca od razu z pracy, ale stawia jednoznaczny warunek: podjęcie leczenia to możliwość utrzymania zatrudnienia,
    • wahania pacjenta mogą być omówione w czasie konsultacji z lekarzem psychiatrą lub terapeutą uzależnień,
    • po podjęciu decyzji terapia powinna być prowadzona w specjalistycznych ośrodkach odwykowych. Pacjenci powinni również uczestniczyć w spotkaniach grup samopomocowych.

    U osób uzależnionych powrót do picia kontrolowanego albo do jedynie okazjonalnego używania narkotyku nie jest możliwy. Warunkiem powodzenia leczenia uzależnienia jest utrzymanie całkowitej abstynencji. W przypadku uzależnienia od alkoholu, niektórych narkotyków i leków z grupy benzodiazepin konieczne jest tak zwane odtrucie – często prowadzone w warunkach szpitalnych z uwagi na ryzyko powikłań zespołu abstynencyjnego (jest to zespół objawów, które pojawiają się w momencie zaprzestania używania danej substancji), takich jak napady padaczkowe albo majaczenie drżenne.

     

    Terapia i farmakoterapia osób uzależnionych

     

    Główne elementy terapii uzależnień to:

    • nauka nowych zachowań pozwalających utrzymywać abstynencję,
    • często zalecenia dotyczące zmian w trybie życia,
    • terapia grupowa, w której można uzyskać bardzo szczere informacje zwrotne od innych uzależnionych osób,
    • terapia indywidualna, w której można omówić bardziej osobiste, intymne sprawy,
    • trening umiejętności społecznych, na przykład trening asertywności – jak mówić „nie”,
    • nauka umiejętności rozwiązywania problemów,
    • nauka kontroli gniewu oraz rozpoznawania innych emocji,
    • rozpoznawanie sygnałów nawrotu i zdobycie umiejętności zapobiegania nawrotom.

    Farmakoterapia uzależnień – oprócz leków stosowanych w czasie odtrucia, farmakoterapia w leczeniu uzależnień znajduje się na drugim planie. W leczeniu uzależnienia od alkoholu coraz rzadziej wykorzystywany jest disulfiram – rodzaj „straszaka”, który powoduje bardzo nieprzyjemne, a nieraz bardzo niebezpieczne objawy w razie wypicia alkoholu.

    Akamprozat, naltrekson i nalmefen są lekami mogącymi wpływać na zmniejszenie ilości wypijanego alkoholu, jednak ich stosowanie nie rozwiązuje problemu i nie powinny być oferowane pacjentom bez jednoczesnego zaproponowania terapii.

    Metadon i naltrekson są lekami stosowanymi u osób z uzależnieniem od opiatów, przede wszystkim od heroiny. Ten sposób działania jest nastawiony głównie na redukcję szkód spowodowanych dożylnym używaniem narkotyków. Przykładem może być zmniejszenie ilości zakażeń wirusem HIV.

    Autor: lek. Rafał Pniewski
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dziecko a alkohol i narkotyki
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.