zarejestruj się zaloguj się

Co to jest nikotyna?

Tekst: mgr Maciej Zamysłowski
Co to jest nikotyna?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. czerwca, 2013

Nikotyna jest najczęściej i najbardziej rozpowszechnionym narkotykiem. Choć w Polsce z racji względów kulturowych nie posiada takowego statusu, to zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia zalicza się do tej kategorii, gdyż jest substancją mającą wpływ na naszą świadomość.

mgr Maciej Zamysłowski
AUTOR
mgr Maciej Zamysłowski specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Nikotyna a uzależnienie

     

    Nikotyna jest alkaloidem, który naturalnie występuje w roślinach. Dostarczana jest do organizmu wraz z dymem tytoniowym, poprzez żucie tytoniu, a także w postaci gum do żucia i plastrów w toku prowadzonej nikotynowej terapii zastępczej. Nikotyna, podobnie jak i zwyczaj palenia tytoniu, znane są na całym świecie, we wszystkich kulturach.

     

    Dlaczego nikotyna uzależnia?

     

    Nikotyna wiąże się na powierzchni komórki nerwowej z receptorami nikotynowymi poprzez zwiększenie aktywności szlaków cholinergicznych w mózgu. Brzmi niezrozumiale? Oznacza to, że nikotyna wpływa na jakość i szybkość komunikowania się ze sobą komórek nerwowych, a przez to między innymi poprawia czas reakcji, koncentrację. Wpływa także na wychwyt zwrotny dopaminy – innego ważnego neuroprzekaźnika. Wykorzystując ten mechanizm, pomaga walczyć z głodem i sennością.

    Dopaminie przypisuje się pełnienie funkcji „przekaźnika przyjemności”. Poprawia nastrój, zwiększa odczucie przyjemności z palenia. Przyczynia się także do zwiększonego wydzielania endorfin – hormonów, które zmniejszają odczuwanie lęku, wzmagają uczucie przyjemności i dobrego nastroju. Nikotyna blokuje działanie wielu enzymów. Powoduje wydzielanie adrenaliny, co palacze odczuwają jako przyspieszoną akcję serca. Działając na poziomie neuroprzekaźników, nikotyna przyczynia się do powstawania stanów euforycznych, co sprawia, że palacz chce palić więcej, czuje się lepiej po wypaleniu każdego papierosa, a to prowadzi do powstania silnego uzależnienia, zarówno fizycznego, jak i psychicznego.

    Palacze, sięgając po papierosa, zazwyczaj oczekują jej działania uspokajającego i lekko poprawiającego nastrój. Działanie nikotyny jest zarówno pobudzające, jak i depresyjne, każdorazowo zależy to od warunków, w jakich trafia do organizmu, może więc być pomocna w koncentracji, ale też wywołać odprężenie.

     

    Głód nikotynowy



    Osoby, które decydują się na nagłe rzucenie palenia, narażają się na wystąpienie objawów odstawienia. Aktywne zazwyczaj u palaczy receptory nikotynowe nie otrzymują dawki nikotyny, do której zostały przyzwyczajone, a to jest bezpośrednią przyczyną zespołu abstynencyjnego. Manifestuje się on w postaci głodu nikotynowego – irytacją, niepokojem, zmęczeniem, gorszą koncentracją, zaburzeniami snu i wahaniami nastroju. To sprawia, że pojawia się nagłe pragnienie zapalenia papierosa i dostarczenia do organizmu nikotyny.

    Przyzwolenie na palenie tytoniu jest uwarunkowane kulturowo i, niestety, ma wciąż zbyt dużą akceptację społeczną. Brak powszechnej niechęci i nietolerancji dla palenia sprawia, że nikotynizm jest wiąż poważnym problemem zdrowotnym. Panuje przekonanie, że gdyby dzisiaj odkryto wszystkie właściwości tytoniu, zostałby uznany za niebezpieczny i niedopuszczony do sprzedaży.

     

    Palenie tytoniu a zdrowie

     

    Jako czysty narkotyk, nikotyna ma negatywny wpływ na wiele aspektów zdrowia człowieka. Przyspiesza progresję chorób serca i naczyń. Inne związki chemiczne, które dostają się do organizmu wraz z nikotyną, czynią jeszcze więcej szkód. W chwili, kiedy palacz zaciąga się dymem, uwalniane są setki toksycznych substancji i to właśnie one stanowią największe zagrożenie dla zdrowia. Część z nich jest wyjątkowo silnymi kancerogenami, odpowiedzialnymi za rozwój groźnych nowotworów w wielu lokalizacjach.

    Palenie tytoniu znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na raka niemal wszystkich narządów. W sposób szczególny palenie predysponuje do rozwoju raka płuc, gardła, jamy ustnej i żołądka. Wśród chorób naczyniowych dominują schorzenia, u których podstaw leży niedotlenienie komórek mięśnia serca, udar mózgu, przewlekłe choroby płuc, takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma. Z powodu tych schorzeń rokrocznie wzrasta śmiertelność wśród osób młodych.

     

    Co znajduje się w dymie tytoniowym?

     

    W dymie tytoniowym obecnych jest około 4000 substancji chemicznych. Większość z nich jest silnie toksyczna, a część bardzo dobrze znamy. Oto kilka z nich:

    • nikotyna – wywiera natychmiastowy efekt fizjologiczny w postaci pobudzenia i zwiększenia częstości skurczów mięśnia serca,
    • amoniak – znany z płynów do czyszczenia toalet,
    • aceton – składnik zmywacza do paznokci,
    • kadm – silnie toksyczny metal, składnik baterii i akumulatorów,
    • chlorek winylu – stosowany przy produkcji PCV,
    • naftalen – służy do zwalczania moli,
    • tlenek węgla – trujący gaz, składnik spalin,
    • formaldehyd – służy do balsamowania zwłok,
    • substancje smoliste – odpowiadają za żółte palce i zęby, nieodwracalne zmiany w pęcherzykach płucnych,
    • cyjanki – używane m.in. w komorach gazowych,
    • arsen – składnik bojowych środków trujących.

     

    Czy wiesz, że...?

     

    Zespół uzależnienia od nikotyny w świetle przepisów jest klasyfikowany jako choroba, którą opisano w Klasyfikacji ICD-10.

    Objawy uzależnienia mogą pojawić się po wypaleniu mniej niż jednej paczki papierosów – wszystko zależy zaledwie od wrażliwości osobniczej, ale już po wypaleniu sześciu papierosów mogą pojawić się objawy uzależnienia.

    Nazwę nikotyna zaczerpnięto od nazwiska francuskiego lekarza i dyplomaty Jeana Nicota, który zachwalał medyczne właściwości tytoniu i nakłaniał do jego palenia.

    Palenie wywołuje trwałe zmiany w receptorach nikotynowych w mózgu. Jeśli choć raz zwiążą się z nikotyną, to palacz lub nawet były palacz będzie odczuwał zwiększoną ochotę na ponowne jej przyjęcie.

    80% byłych palaczy powróci do nałogu w ciągu miesiąca od zaprzestania palenia.

    Zaledwie 5% palaczy szuka pomocy, by zwalczyć nałóg, choć pomoc specjalisty może zwiększyć szansę nawet o 30% w ciągu roku.

    Łatwiej od nikotyny uzależniają się młode organizmy, przez co pierwsze eksperymenty z paleniem w młodzieńczym wieku mogą prowadzić do rozwoju uzależnienia.

    Osoby, które palą tzw. lekkie papierosy, muszą wypalić ich więcej i częściej po nie sięgają, by dostarczyć organizmowi pożądaną ilość nikotyny, a przez to bardziej narażone są na ryzyko rozwoju raka płuca.

    Autor: mgr Maciej Zamysłowski

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.