zarejestruj się zaloguj się

Suplementy diety dla sportowców

Tekst: dietetyk kliniczny Milena Kurz-Suchowiecka
Suplementy diety dla sportowców
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 22. kwietnia, 2014

Aktywność fizyczna jest elementem wpływającym korzystnie na samopoczucie oraz wygląd, niejednokrotnie wspomagając redukcję masy ciała. Często jednak głównym celem treningów jest poprawa wydolności i sprawności fizycznej. Proces ten wspomagany jest poprzez odpowiednio zbilansowaną dietę oraz stosowanie suplementów diety.

SPIS TREŚCI:

    Sport a suplementy diety

     

    Dla każdego organizmu określić można podstawową przemianę materii, czyli ilość energii, która jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania ustroju w warunkach bezruchu. Jest to energia użytkowana m.in. na utrzymanie stałej ciepłoty ciała, pracę serca czy pracę przewodu pokarmowego. Aby określić całkowite zapotrzebowanie organizmu na kilokalorie, należy wziąć pod uwagę również aktywność fizyczną, gdyż każdy ruch zwiększa wydatkowanie energii przez ustrój. Efektem tego jest zwiększone zapotrzebowanie energetyczne organizmu przy intensywnych ćwiczeniach nawet do 5 tysięcy i więcej kcal dziennie. Można to pokryć zwiększając ilość pożywienia w diecie, lecz nie zawsze jest to proste, gdyż powyżej pewnych granic, ustrój nie jest w stanie przyjąć, strawić oraz przyswoić pożywienia.

    Warto wspomnieć, iż osoby uprawiające intensywną aktywność fizyczną mają zwiększone zapotrzebowanie nie tylko na energię, a tym samym:

    • węglowodany,
    • tłuszcze,
    • białka.

    Często ustrój domaga się też większej ilości witamin oraz składników mineralnych, które mogą być tracone np. z potem. Z racji tego, niezbędnym stało się poszukiwanie suplementów o jak najmniejszej objętości, a tym samym zawierające jak najwięcej składników pokarmowych.  

    Podstawowym warunkiem stosowania suplementów w praktyce sportowej jest uznanie ich za bezpieczne oraz dozwolone. Spożywanie środków ergogennych oraz ich dawkowanie powinno się odbywać pod kontrolą lekarza sportowego.

     

    Odżywki

     

    Na rynku istnieje wiele różnych odżywek sportowych, jednak ich podstawowe cechy są zazwyczaj wspólne. Są to preparaty:

    • węglowodanowe,
    • białkowe,
    • witaminowe,
    • mineralne.

    Często zdarza się, że są to suplementy kompleksowe:

    • węglowodanowo-witaminowe,
    • węglowodanowo-witaminowo-mineralne.

    Niejednokrotnie są one wzbogacone wolnymi aminokwasami, hydrolizatami białka czy nienasyconymi kwasami tłuszczowymi.

     

    Glukoza

     

    Najpopularniejszym, a zarazem najprostszym środkiem dostarczającym węglowodanów, jest czysta glukoza, czyli cukier prosty. Glukoza jest doraźnym źródłem energii dla organizmu, ale też jedynym paliwem energetycznym dla mózgu. Stosując glukozę należy ją odpowiednio dawkować, gdyż zbyt duża dawka może nadmiernie podnieść poziom cukru we krwi, co w następstwie skutkuje zbyt dużym jego spadkiem i w konsekwencji hipoglikemią.

     

    Suplementy białkowe

     

    Preparaty białkowe często stosowane są nie tylko podczas intensywnej aktywności fizycznej, ale również podczas okresu odnowy organizmu, kiedy strat nie można kompleksowo uzupełnić naturalnym pożywieniem. Suplementy białkowe odgrywają również znaczącą rolę w okresach treningowych, kiedy to trzeba zmniejszyć objętość spożywanych produktów, zachowując przy tym odpowiednią podaż białka.

    Preparaty białkowe często mają w swoim składzie hydrolizaty białka oraz aminokwasy. Najpopularniejszymi aminokwasami są BCAA – walina, lizyna oraz izoleucyna, czyli aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu. BCAA znalazły zastosowanie w środkach ergogenicznych, gdyż wpływają na utrzymanie sprawności psychomotorycznej. Aminokwasy BCAA hamują transport aminokwasu tryptofanu przez barierę krew-mózg, a to właśnie z niego powstaje serotonina, która bierze udział w powstawaniu zmęczenia ośrodkowego układu nerwowego.

    W tym miejscu należy jednak wspomnieć, że to nie preparaty erogeniczne ale odpowiednio dobrane ćwiczenia oraz racjonalna dieta stanowią optymalny środek zwiększający sprawność fizyczną.

     

    Suplementy witaminowe oraz mineralne

     

    W składzie odżywek sportowych często pojawiają się witaminy: A, E, C oraz B1, B2, B6, B12, B15 i PP. Suplementy witaminowe niejednokrotnie podawane są w formie pojedynczych witamin, gdy istnieje przypuszczenie, że ich podaż z dietą jest zbyt mała, a nie ma możliwości rozszerzenia racji pokarmowej. Witaminy są niezbędne w przebiegu wielu procesów życiowych, wpływają na funkcjonowanie organizmu. Witamina B15 natomiast, zdaniem niektórych ekspertów, bierze udział w magazynowaniu glikogenu.

    Preparaty ergogeniczne często w swoim składzie mają minerały, przede wszystkim jest to: sód, potas oraz niejednokrotnie: żelazo, wapń, fosfor, cynk i inne. Po dużej utracie potu oraz w celu ograniczenia nadmiernego pocenia się podawane są preparaty na bazie soli kuchennej oraz potasu. Wodorowęglan sodu wchodzący w skład środków ergogenicznych opóźnia wystąpienie zmęczenia, neutralizuje nadmiar kwasu mlekowego powstającego podczas metabolizmu wysiłkowego.

     

    Naturalne odżywki

     

    Dobrą alternatywą dla preparatów witaminowych oraz mineralnych są naturalne soki oraz nektary z owoców oraz warzyw, a także ich przetwory. Produkty te są cenione głównie ze względu na naturalne pochodzenie składników odżywczych, ale też na zachowane naturalne proporcje między nimi, bez obaw o przedawkowanie.

    Naturalną odżywką może być mleko w proszku, które zawiera w swoim składzie białko, węglowodany oraz tłuszcze. Może być ono dodawane do różnych posiłków np. do zup, deserów czy koktajli. Danie przyrządzone na bazie mleka w proszku nie tylko doskonale odżywi organizm ze względu na zawartość składników pokarmowych, ale również nie obciąży przewodu pokarmowego.

     

    Karnityna i kreatyna a sport

     

    Karnityna jest jedną z najczęściej wybieranych substancji ergogennych, zwana inaczej „czynnikiem witaminopodobnym”. Jest to składnik niezbędny w żywieniu człowieka, jednak organizm sam potrafi ją wytworzyć korzystając z aminokwasów. Jej głównym źródłem pokarmowym jest mleko i produkty mleczne oraz mięso. Karnityna ułatwia proces utleniania kwasów tłuszczowych, które są zaraz po węglowodanach głównym źródłem energetycznym organizmu. Warto pamiętać, że przy długotrwałym wysiłku fizycznym organizm może nie wytworzyć odpowiedniej ilości karnityny, tym samym nie pokrywając zapotrzebowania na nią.

    Preparatem stosunkowo często wybieranym przez sportowców jest kreatyna. Jej naturalnym źródłem jest synteza w wątrobie, nerkach i trzustce, jednak wytwarzana ilość może być zbyt mała dla osoby intensywnie ćwiczącej. Badania sugerują, że podawanie kreatyny przed aktywnością fizyczną oraz zaraz po niej może powodować wzmożoną produkcję energii, a tym samym przyczynić się do zwiększenia siły maksymalnej.

    Autor: dietetyk kliniczny Milena Kurz-Suchowiecka

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.