zarejestruj się zaloguj się

Żylaki kończyn dolnych a sport

Tekst: lek. Sylwia Sławek
Żylaki kończyn dolnych a sport
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. lutego, 2015

Żylaki kończyn dolnych to schorzenie, które wchodzi w skład szerszej jednostki chorobowej, nazywanej przewlekłą niewydolnością żylną. Podstawowym objawem niewydolności żylnej w obrębie nóg jest uczucie „ciężkości” nóg, która zwykle nasila się wieczorem. W leczeniu żylaków kończyn dolnych zasadnicze znaczenie ma odpowiednia profilaktyka, obejmująca odpowiednio dobrany ruch oraz leczenie kompresyjne.

lek. Sylwia Sławek
AUTOR
lek. Sylwia Sławek choroby wewnętrzne
SPIS TREŚCI:

    Żylaki kończyn dolnych – czynniki ryzyka

     

    Do najistotniejszych czynników ryzyka rozwoju przewlekłej niewydolności żylnej (PWŻ) i żylaków (nieprawidłowo poszerzonych i poskręcanych żył powierzchownych) kończyn dolnych należy tzw. nadciśnienie żylne, które jest wynikiem braku, niedorozwoju czy też niewydolności specjalnych zastawek znajdujących się w żyłach powierzchownych kończyn dolnych. Innym mechanizmem mogącym prowadzić do rozwoju PWŻ jest zakrzepica żył kończyn dolnych, bądź mechaniczny ucisk na naczynia.

    Szacuje się, że ta jednostka choroba dotyka obecnie około 20 % społeczeństwa i występuje około trzy razy częściej u kobiet niż mężczyzn. Do zasadniczych czynników ryzyka powstania żylaków kończyn dolnych należą również:

    • wiek (im starszy wiek, tym więcej przypadków PWŻ),
    • płeć żeńska,
    • uwarunkowania genetyczne,
    • ciąża,
    • praca w pozycji stojącej bądź siedzącej,
    • nadwaga oraz otyłość.

     

    Rozpoznanie i leczenie żylaków kończyn dolnych

     

    Rozpoznanie PWŻ i żylaków kończyn dolnych jest opierane na badaniu podmiotowym, czyli wywiadzie lekarskim oraz dokładnym badaniu fizykalnym. Istotne znaczenie podczas zbierania wywiadu lekarskiego mają informacje od pacjenta dotyczące uczucia „ciężkości” nóg, połączonego z subiektywnym wrażeniem ich „pełności”, które zwykle nasilają się wieczorem i ustępują po odpoczynku z nogami uniesionymi ponad poziom ciała.

    W bardziej zaawansowanych postaciach przewlekłej niewydolności żylnej może występować tępy ból, nasilający się przy staniu czy siedzeniu, jednakże rzadko występuje ból podczas chodzenia (jest to cecha charakterystyczna dla niedrożności żył głębokich).

    W badaniu lekarskim stwierdza się poszerzone żyłki śródskórne, czyli teleangiektazje oraz obraz poskręcanych żylaków żył powierzchownych. Z czasem może dojść do rozwoju przebarwień skórnych i obrzęków kończyn dolnych.

    Z badań dodatkowych podstawowe znaczenie ma ultrasonografia dopplerowska żył kończyn dolnych.

    W leczeniu żylaków kończyn dolnych zastosowanie mają cztery aspekty:

    • leczenie ogólne: czyli odpowiednia profilaktyka oraz ruch;
    • leczenie uciskowe, oparte głownie na indywidualnie dobranych pończochach i rajstopach uciskowych;
    • leczenie farmakologiczne, które ma jednak znaczenie tylko pomocnicze, a nie podstawowe;
    • leczenie operacyjne, stosowane w zaawansowanych przypadkach choroby oraz jej powikłaniach.

     

    Profilaktyka przewlekłej niewydolności żylnej

     

    Najbardziej istotny w zapobieganiu żylakom kończyn dolnych jest odpowiednio dobrany codzienny i systematyczny ruch. Pierwszą linią obrony przed PWŻ jest odpowiednia ergonomika pracy poprzez dobranie odpowiedniego i wygodnego stanowiska pracy, w postaci siedziska z pochylanym oparciem oraz podnóżka pod stopy. W trakcie odpoczynku nogi powinny być ułożone wysoko i podparte na całej długości podudzi.

    Najlepszym i najprostszym narzędziem, które może wspomóc walkę z rozwojem żylaków kończyn dolnych są spacery oraz odpowiednie ćwiczenia czynne (np. podnoszenie nóg na palcach w czasie siedzenia bądź stania, wykonywane regularnie co 15-30 minut po 20 powtórzeń).

     

    Sporty zalecane dla osób z żylakami kończyn dolnych

     

    Do sportów, które są zalecane u osób cierpiących na żylaki kończyn dolnych i PWŻ, należą:

    • pływanie oraz sporty wodne – sporty najbardziej polecane dla osób z żylakami kończyn dolnych. W czasie pływania bądź zanurzenia kończyn dolnych woda działa na kończynę dolną jak opatrunek uciskowy. Wachlarz aktywności fizycznych, wykonywanych w środowisku wodnym, dostępnych na rynku usługowym jest szeroki, obejmuje m.in. aquaaerobik, aquajogging i inne zajęcia. Pływalnie są otwarte przez cały rok, dzięki czemu nie trzeba się martwić sezonowym charakterem sportu. Warto nadmienić też, że im większa głębokość wody, w której wykonuje się ćwiczenia, tym jest większy opór wody na kończyny dolne i efekt uciskowy jest bardziej istotny. Jedynym rodzajem aktywności w wodzie, który nie jest zalecany jest jacuzzi, ze względu na zbyt wysokie temperatury i możliwość podrażnienia żył, czego wynikiem mogą być dodatkowe komplikacje, np. zapalenie żył;
    • jazda na rowerze – sport ten w naturalny sposób aktywuje bardzo silną pracę mięśni łydek, co jest korzystne dla funkcji tzw. „pompy” mięśniowej, która to z kolei zapobiega wstecznemu przepływowi krwi w obrębie kończyn dolnych. Niewskazane jest natomiast wyczynowe uprawianie tego sportu, z uwagi na zbyt duże obciążenia dla układu żylnego;
    • stepper i ćwiczenia czynne nóg – są one zalecane, ponieważ uruchamiają pracę wszystkich mięśni kończyn dolnych, przez co wspomagają przepływ krwi zarówno w układzie powierzchownym żył, jak i głębokim. Wykonywać je można zarówno w domu, pracy, jak również na siłowni. W czasie pracy w pozycji siedzącej można wykonywać podnoszenie nóg na palcach oraz piętach, naprzemiennie oraz podobne ćwiczenie wykonywane w ruchu okrężnym. Ćwiczenia te są niezwykle proste i zawsze możliwe do wykonania, nawet dla ludzi bardzo zapracowanych i nie mogących znaleźć czasu dla zorganizowanej formy aktywności fizycznej;
    • aerobik oraz fitness – w czasie wykonywania tego rodzaju aktywności fizycznej poprawia się nie tylko praca mięśni nóg, ale także sprawność całego organizmu. Zajęcia te także mogą być uprawiane o każdej porze roku, również w połączeniu z inna aktywnością np. z zajęciami tanecznymi.

     

    Sporty niezalecane u osób z żylakami kończyn dolnych

     

    Do sportów, które są niezalecane bądź ich uprawianie przez osoby z przewlekłą niewydolnością żylną jest kontrowersyjne, należą:

    • sporty siłowe – w tym podnoszenie ciężarów: u osób z przewlekłą niewydolnością żylną aktywności tego rodzaju mogą bardzo negatywnie wpływać na układ żylny, nadmiernie go obciążając i wręcz wywołując efekt odwrotny do zamierzonego. Najczęstszą formą takiego sportu są ćwiczenia siłowe nastawione na budowanie masy mięśniowej, wykonywane na siłowniach i innych tego typu obiektach. Po rozpoznaniu choroby żylnej natężenie i częstości treningów tego typu powinny zostać zmniejszone lub w zaawansowanych przypadkach niewydolności żylnej wręcz konieczne jest zaprzestanie ćwiczeń siłowych;
    • inne sporty – które powinny być wymienione w tej kategorii to: boks, surfing, czy też sporty alpejskie (jazda na nartach, snowboard, saneczkarstwo), jak również piłka nożna i inne sporty kontaktowe, ponieważ mogą one powodować poważne kontuzje, które prowadzą do długotrwałego unieruchomienia, które sprzyja dalszemu rozwojowi choroby.

    Należy pamiętać o tym, że każdy rodzaj wykonywanych ćwiczeń musi być dobrany do indywidualnych możliwości i aktualnego stanu zdrowia, w tym chorób współistniejących. Zbyt forsowny wysiłek może w każdym przypadku prowadzić do skutku odwrotnego niż pierwotnie zamierzony. Po wykonywanych ćwiczeniach należy unikać sauny oraz nadmiernego rozgrzewania kończyn dolnych, gdyż może to wpływać negatywnie na układ żylny.

    Autor: lek. Sylwia Sławek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.