zarejestruj się zaloguj się

Niedobór witaminy B12

Tekst: lek. Małgorzata Piechota
Dodane: 12. grudnia, 2013

Witamina B12, inaczej zwana cyjanokobalaminą, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Charakterystyczne dla tej niej są ograniczone możliwości magazynowania w naszym organizmie. Dodatkowo, istnieje szereg czynników niezbędnych do prawidłowego wchłaniania witaminy B12 z przewodu pokarmowego.

SPIS TREŚCI:

    Występowanie w przyrodzie i funkcje witaminy B12

     

    Witamina B12 występuje jedynie w produktach pochodzenie zwierzęcego, w związku z czym najbardziej narażone na jej niedobory są osoby przestrzegające rygorystyczną dietę wegańską.

    Jedynymi produktami roślinnym bogatymi w witaminę B12, są pokarmy  wyprodukowane ze sfermentowanych ziaren soi, bardzo popularne wśród mieszkańców Japonii. Obecność witaminy B12 w tych produktach możliwa jest dzięki obecności bakterii biorących udział w procesie fermentacji. W organizmie człowieka część cyjanokobalaminy dostarczana jest również przez florę bateryjną zamieszkującą nasz przewód pokarmowy. Najbardziej bogatymi produktami w witaminę B12 są:

    • mięso,
    • wędliny,
    • mleko i jego przetwory,
    • jaja,
    • skorupiaki,
    • drób.

    Warzywa, owoce i produkty zbożowe nie dostarczają wystarczających dawek tej witaminy. Przygotowując dania z artykułów zawierających witaminę B12, należy pamiętać, iż wysoka temperatura przyczynia się do jej rozkładu i straty spowodowane obróbką kulinarną mogą sięgać nawet  30% jej wyjściowej ilości.

     

    Witamina B12 uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu gospodarki węglowodanowej, białkowej i tłuszczowej. Jest niezbędna w procesie syntezy aminokwasów i tłuszczów. Wspólnie z kwasem foliowym uczestniczy w procesie syntezy DNA. Oznacza to, że jest niezbędnym czynnikiem w rozmnażaniu i wzroście wszystkich komórek ciała.

    Witamina B12 pozwala na prawidłowe funkcjonowanie systemu nerwowego. Przede wszystkim umożliwia prawidłową budowę otoczki mielinowej, czyli warstwy która chroni komórki nerwowe. Po drugie, uczestniczy w syntezie przekaźników nerwowych, które pozwalają na prawidłowy przepływ informacji pomiędzy komórkami.

     

    Skutki nadmiaru witaminy B12

     

    Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12:

    • oscyluje w granicach 10-15 mikrogramów na dzień,
    • jest ono większe o średnio 8 mikrogramów u kobiet w ciąży
    • i dodatkowe 6 mikrogramów u kobiet karmiących piersią.

    Osoby, które codziennie spożywają mięso i wędliny w dużych ilościach zazwyczaj dostarczają dawki przekraczające dobowe zapotrzebowanie na tę witaminę. Mimo to, nie jest określona dawka toksyczności i nie zaobserwowano nigdy objawów klinicznych związanych z hiperwitaminozą B12.

     

    Skutki niedoboru witaminy B12

     

    Niezbędnymi elementami w procesie wchłaniania witaminy B12  jest obecność czynnika wewnętrznego i prawidłowe funkcjonowanie jelita cienkiego.

    Czynnik wewnętrzny produkowany jest w żołądku, dlatego też wszelkie choroby dotyczące tego narządu, jak również fizjologiczny spadek wydzielania czynnika wewnętrznego u ludzi starszych, mogą przyczynić się do niedoborów witaminy B12. 

    Hipowitaminoza może być również spowodowana:

    • stanami zapalnymi jelita,
    • resekcją jelita cienkiego.
    • niewystarczającą podażą wapnia w diecie, żelaza i witaminy B6,
    • jak również stosowaniem niektórych leków.
    • ograniczone spożycie witaminy B12, dotyczy to zwłaszcza osób stosujących dietę wegetariańska i wegańską oraz alkoholików.

    Przy hipowitaminozie B12 należy pamiętać, że jej objawy mogą być zamaskowane przez równoczesne niedobory kwasu foliowego.

    Witamina B12 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego, nerwowego i pokarmowego.

    Objawy ze strony układu nerwowego związane z niedoborem witaminy B12 są bardzo podobne do objawów neuropatii cukrzycowej. W związku z powyższym przypuszcza się, iż zaburzenia w prawidłowym stężeniu cyjanokobalaminy mogą przyczynić się do powstania objawów ze strony układu nerwowego u osób cierpiących na cukrzycę.

    Przy hipowitaminozie u niektórych osób obserwuje się również przedwczesne siwienie włosów i nabyte bielactwo skóry. Niedobory witaminy B12 zazwyczaj ujawniają się dopiero po roku trwania hipowitaminozy, jak również istnieją potwierdzone przypadki niedoborów bez obecnych objawów klinicznych.

     

    Wpływ niedoboru witaminy B12 na układ krwiotwórczy

     

    Niedobory witaminy B12 w pierwszej kolejności przyczyniają się rozwinięcia objawów niedokrwistości. Niedostateczna podaż w diecie przyczynia się do powstania niedokrwistości megaloblastycznej, która charakteryzuje się zmniejszoną ilością erytrocytów o zwiększonym wymiarze. Z kolei brak czynnika wewnętrznego prowadzi do powstania anemii złośliwej. Do podstawowych objawów klinicznych niedokrwistości zaliczamy:

    • łatwe męczenie się,
    • problemy z koncentracją,
    • bóle głowy,
    • przyspieszone tętno,
    • zawroty głowy,
    • bladość skóry i błon śluzowych.

    Anemia megaloblastyczna dodatkowo charakteryzuje się cytrynowożółtym zabarwieniem skóry i objawami ze strony układu nerwowego. Dodatkowo, nieprawidłowy poziom białych ciałek krwi manifestuje się nadmierną podatnością na infekcje bakteryjne, natomiast zaniżona liczba płytek krwi pogarsza zdolność krzepnięcia. W leczeniu anemii megaloblastycznej stosuje się suplementację witaminy B12 w postaci zastrzyków domięśniowych aż do ustąpienia objawów klinicznych.

     

    Wpływ niedoboru witaminy B12 na układ nerwowy

     

    Witamina B12 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania systemu nerwowego. Hipowitaminoza powoduje nieprawidłową budowę otoczki mielinowej i niewystarczający proces powstawania nowych komórek nerwowych. Konsekwencją powyższych nieprawidłowości jest występowanie zaburzeń czucia powierzchownego i głębokiego. Dodatkowo obserwuje się:

    • niezborność kończyn,
    • zawroty głowy,
    • drętwienie i mrowienie różnych części ciała,
    • zapalenie nerwów, w tym uszkodzenie nerwu wzrokowego.

    Nieprawidłowe tworzenie przekaźników nerwowych przyczynia się do:

    • występowania depresji,
    • zaburzeń nastroju,
    • problemów z pamięcią,
    • dezorientacji,
    • ogólnym pogorszeniem sprawności umysłowej.

    Długo trwająca hipowitaminoza B12 prowadzi do nieodwracalnych zmian układu nerwowego, dlatego tak ważne jest rozpoczęcie wczesnej suplementacji po rozpoznaniu pierwszych objawów świadczących o jej niedoborach. Suplementację witaminy B12 w przypadku zaburzeń ze strony układu nerwowego stosuje się zazwyczaj przez około 6 miesięcy. Neuropatie obwodowe zazwyczaj ulegają częściowej poprawie, natomiast zaburzenia funkcjonowania rdzenia kręgowego są nieodwracalne.

     

    Choroba Alzheimera charakteryzuję się postępującą demencją, problemami z  pamięcią, dezorientacją i typowymi dla tej choroby zmianami histologicznymi w tkance mózgowej. U osób cierpiących na Alzheimera często spotyka się obniżony poziom witaminy B12 we krwi, dlatego uważa się, że suplementacja tej witaminy może przyczynić się do poprawy ogólnej kondycji umysłowej u tych pacjentów.

     

    Wpływ niedoboru witaminy B12 na układ pokarmowy

     

    Witamina B12 jest niezbędna w tworzeniu i wzroście komórek układu pokarmowego. Stan hipowitaminozy prowadzi do:

    • utraty apetytu,
    • nadmiernej drażliwości pokarmowej,
    • biegunki,
    • zaparć i bólów brzucha.

    Dodatkowo obserwuje się zapalenie języka z jego wygładzeniem i zanikiem brodawek, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit. Jako konsekwencja powyższych zmian pojawiają się problemy z połykaniem i trawieniem oraz częste nudności i wymiotów.

    Autor: lek. Małgorzata Piechota

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.