zarejestruj się zaloguj się

Palenie papierosów a nowotwory

Tekst: mgr Marta Natkańska
Dodane: 22. października, 2013

Palenie tytoniu, w tym papierosów wywiera niezwykle niekorzystne oddziaływanie na organizm. Przyczynia się do wystąpienia wielu schorzeń układu oddechowego, krwionośnego czy pokarmowego, chorób skóry, zaburzeń płodności czy wad rozwojowych płodu matek palących, w tym również odpowiedzialne jest za rozwój nowotworów o różnej lokalizacji.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Choroby nowotworowe a palenie

     

    Choroby nowotworowe, obok schorzeń układu krążenia, to jedna z głównych przyczyn zgonów w Polsce. Zgodnie z aktualnymi danymi statystycznymi, niemal co czwarta osoba umiera z powodu nowotworu (co stanowi ok. 23% wśród kobiet i ok. 26% wśród mężczyzn). Istotnie niepokojącym zjawiskiem jest dynamiczne zwiększenie liczby zgonów z powodu choroby nowotworowej przy jednoczesnym wzroście ilości nowych przypadków zachorowań. Warto zatem dokładnie przyjrzeć się wszystkim czynnikom, które w istotny sposób zwiększają ryzyko wystąpienia zmian nowotworowych. Palenie tytoniu to właśnie bezsprzecznie jedna z przyczyn rozwoju takich niekorzystnych zaburzeń zagrażających zdrowiu i życiu.

     

    Dlaczego u palacza rozwija się nowotwór?

     

    Powstawanie nowotworów czyli proces karcynogenezy jest niezwykle skomplikowany i pomimo prowadzonych licznych badań nadal nie został całkowicie poznany. Przebiega on wieloetapowo i wykazuje silny związek z obecnością specyficznych czynników ryzyka czyli każdego zachowania bądź zastosowania substancji zwiększającego prawdopodobieństwo, że rozwinie się nowotwór.

    Wraz z wiekiem znacznie wzrasta zatem szansa na narażenie na działanie tych czynników ryzyka o negatywnym wpływie na organizm. Nie bez znaczenia pozostają także predyspozycje genetyczne odpowiadające za skłonność do powstania konkretnego typu nowotworu. Obecność specyficznych genów w większości przypadków nie zawsze oznacza 100% pewności rozwoju raka, ale zwiększa ryzyko jego wystąpienia. Wiadomo również, że istnieje grupa determinantów odpowiedzialnych bezpośrednio za inicjowanie (czyli rozpoczynanie) procesu nowotworowego oraz znacznie przyśpieszających jego przebieg. Palenie wyrobów tytoniowych to środowiskowy czynnik ryzyka rozwoju blisko kilkunastu typów nowotworów o różnej lokalizacji. Głównym faktorem decydującym o ich szkodliwym wpływie jest zawartość dymu tytoniowego. W procesie niepełnego spalania tytoniu dochodzi do uwolnienia niemal 40 różnych substancji chemicznych cechujących się działaniem karcynogennym.

     

    Jakie nowotwory wywołuje palenie papierosów?

     

    Palenie wszelkich wyrobów tytoniowych, w tym najpopularniejszych papierosów wywiera niezwykle niekorzystne oddziaływanie na organizm. Przyczynia się do wystąpienia wielu schorzeń układu oddechowego, krwionośnego czy pokarmowego, chorób skóry, zaburzeń płodności czy wad rozwojowych płodu matek palących, w tym również odpowiedzialne jest za rozwój nowotworów o różnej lokalizacji. Zależnie od czasu trwania uzależnienia, ilości wypalanych papierosów oraz osobniczych uwarunkowań genetycznych znacznie wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia następujących chorób nowotworowych:

    • rak jamy ustnej,
    • rak wargi dolnej,
    • rak jamy nosowej,
    • rak gardła,
    • rak krtani,
    • rak płuc,
    • rak przełyku,
    • rak żołądka,
    • rak wątroby,
    • rak trzustki,
    • rak jelita grubego,
    • rak nerki,
    • rak pęcherza moczowego,
    • rak prącia,
    • rak szyjki oraz trzonu macicy,
    • niektórych typów białaczek.

     

    Jak zmniejszyć ryzyko nowotworu?

     

    Z uwagi na skomplikowany przebieg procesu nowotworowego nie ma konkretnej metody pozwalającej całkowicie ograniczyć szanse jego rozwoju. Oczywistym jest fakt, że nie ma możliwości wyeliminowania wszystkich czynników ryzyka, zwłaszcza obciążenia genetycznego. Można, a nawet należy zdecydowanie modyfikować te, na które mamy wpływ. Zaleca się zatem:

    • rzucić palenie,
    • stosować prawidłową, zbilansowaną dietę,
    • regularnie uprawiać aktywność fizyczną,
    • pamiętać o systematycznych badaniach kontrolnych oraz uważnej samoobserwacji.

     

    Rzucenie palenia

     

    Jest to bezsprzecznie najskuteczniejszy sposób zmniejszającym ryzyko rozwoju wszelkich chorób odtytoniowych, w tym również nowotworowych. W przypadku osób będących uzależnionymi od palenia papierosów istotne jest podjęcie wszelkich działań pozwalających na rzucenie palenia papierosów lub co najmniej ograniczenie ilości wypalanych papierosów. Nie bez znaczenia jest również zmniejszenie lub wyeliminowanie całkowite narażenia osób trzecich z najbliższego otoczenia (np.: partnerów życiowych, dzieci) na oddziaływanie dymu tytoniowego zawierającego substancje karcynogenne. Należy pamiętać, że bierne palenie także wywołuje niekorzystne zaburzenia.

     

    Stosowanie prawidłowej, zbilansowanej diety

     

    W profilaktyce nowotworowej, poza eliminacją głównego czynnika w postaci palenia papierosów zaleca się urozmaicać jadłospis oparty głównie na produktach pochodzenia roślinnego (z dużą ilością produktów zbożowych oraz warzyw i owoców, ograniczoną ilością spożywanego mięsa czerwonego).

     

    Regularna aktywność fizyczna

     

    Korzystne efekty przynosi przynajmniej jedna godzina szybkiego marszu dziennie oraz jedna godzina intensywnych ćwiczeń fizycznych w tygodniu. W świetle ostatnich doniesień naukowych, właściwy sposób żywienia oraz optymalny poziom aktywności fizycznej mogą zapobiec rozwojowi niemal 30% nowotworów.

     

    Badania kontrolne

     

    Należy pamiętać o systematycznych badaniach kontrolnych oraz uważnej samoobserwacji. Wczesne wykrycie oraz prawidłowe zdiagnozowanie niepokojących zmian w ich wczesnym stadium znacznie zwiększa szanse na korzystne rokowanie i tym samym prawdopodobieństwo pełnego wyleczenia.

    Autor: mgr Marta Natkańska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.