zarejestruj się zaloguj się

Kwas askorbinowy

Tekst: lek. Małgorzata Piechota
Kwas askorbinowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. grudnia, 2013

Kwas askorbinowy, znany jako popularna witamina C, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Ważną kwestią jest dawkowanie witaminy C w zależności od potrzeb organizmu. Zwiększona podaż obejmuje osoby uzależnione od tytoniu, od alkoholu, osoby przebywające w dużym stresie oraz diabetyków i chorych z nadciśnieniem.

SPIS TREŚCI:

    Kwas askorbinowy - właściwości

     

    Kwas askorbinowy jest silnym antyutleniaczem. W przemyśle znalazł zastosowanie jako czynnik antyoksydacyjny. W ludzkim organizmie odpowiedzialny jest za syntezę kolagenu, zwiększa przyswajalność żelaza z układu pokarmowego, dodatkowo zwiększa naszą odporność i zapobiega procesom starzenia poprzez przeciwdziałanie procesom peroksydacyjnym. Poprzez swój udział w syntezie kolagenu, witamina C przyczynia się do wzmocnienia tkanki łącznej, stabilizacji dziąseł i zębów oraz uszczelnienia ściany naczyń krwionośnych. Dodatkowo, dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym kwas askorbinowy kojarzony jest z zapobieganiem wczesnym procesom karcenogenezy. Kwas askorbinowy i jego metabolity są wydalane głównie z moczem i tylko niewielka ilość jest metabolizowana do dwutlenku węgla.

     

    Kwas askorbinowy - dawkowanie

     

    Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C mieści się w granicach 30-300 miligram na dzień. Osoby szczególnie podatne na jej niedobory, powinny zapewnić sobie jej zwiększoną podaż w pokarmie. Są to osoby palące papierosy, uzależnione od alkoholu, osoby przebywające w dużym stresie oraz diabetycy i chorzy z nadciśnieniem. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C wśród palaczy jest o 40 mg większe w porównaniu do osób nie dotkniętych problemem nikotynizmu. Należy również pamiętać, że niektóre leki, między innymi aspiryna, hamują wchłanianie witaminy C z przewodu pokarmowego. Uzupełnianie strat kwasu askorbinowego poprzez wzbogaconą dietę wydaje się być bardziej skuteczne w porównaniu do sięgania po suplementy zawierające witaminę C. Świeże warzywa i owoce, oprócz dużych pokładów kwasu askorbinowego, zawierają również błonnik inne rodzaje witamin, które dodatkowo korzystnie wpływają na nasze zdrowie.

     

    Niedobory kwasu askorbinowego

     

    Człowiek ma ograniczoną zdolność gromadzenia w organizmie witaminy C. Jej zapasy znajdują się głównie w nadnerczach, wątrobie, mózgu, leukocytach i gruczołach śluzowych. Ilość zgromadzonych zapasów ustrojowych zazwyczaj nie przekracza 20 mg/kg masy ciała. Należy również dodać, że okres ich półtrwania wynosi jedynie 10-14 dni, co wiąże się z potrzebą regularnego spożywania produktów bogatych w witaminę C. Skutki niedoboru kwasu askorbinowego prześladują człowieka od wielu wieków. Szkorbut, inaczej zwany gnilcem, jest jednym z najstarszych schorzeń na świecie. Charakterystyczne objawy tej choroby to: nadmierne rogowacenie naskórka, niedokrwistość, krwawe wylewy i, najbardziej charakterystyczne, chwianie się oraz wypadanie zębów wraz z zapalnym przerostem dziąseł. Odpowiednikiem szkorbutu u małych dzieci jest choroba Moeller-Barlowa. Charakteryzuje się ona niedokrwistością oraz zmianami w dziecięcych kościach prowadzącymi do malformacji, czyli zniekształceń. Mimo charakterystycznych objawów, szkorbut i jego pediatryczny odpowiednik nie są często występującymi chorobami. Dużo częściej spotyka się natomiast niewielkie niedobory witaminy C. Osoby, które poprzez niewłaściwą dietę narażają się na niedostateczną podaż kwasu askorbinowego skarżą się na:

    • osłabienie organizmu i łatwe męczenie się,
    • podatność na infekcje,
    • zmniejszoną zdolność adaptacji do zmian temperatury,
    • osłabioną wydolność fizyczną,
    • powolne gojenie się ran,
    • przedłużone krwawienie z ran i kruchość naczyń krwionośnych.

    Wiele badań dowodzi, że niedobory witaminy C wpływają również negatywnie na układ krążenia. Przewlekle niedobory, nawet jeśli są minimalne, mogą przyczynić się to powstawania zmian miażdżycowych i wysokiego ciśnienia krwi. Osoby, które są szczególnie narażone te konsekwencje niedoboru kwasu askorbinowego, to osoby uzależnione od papierosów i alkoholu oraz ludzie w podeszłym wieku.

     

    Skutki nadmiaru kwasu askorbinowego

     

    Nasz organizm bardzo skutecznie chroni się przed nadmiarem witaminy C. Podczas przyjmowania zbyt dużych ilości tej witaminy, zmniejsza się jej zdolność absorpcyjna w jelitach, równocześnie nadmiar jest wydalany z moczem. Objawy związane ze szkodliwością nadmiaru kwasu askorbinowego są bardzo rzadko spotykane. ADI, czyli dopuszczalne dzienne spożycie witaminy C wynosi 15. Oznacza to, że osoba o masie 70 kg może codziennie spożywać 1050 miligramów witaminy C, bez wystąpienia jakichkolwiek skutków ubocznych. Przyjmowanie kwasu askorbinowego w dawce terapeutycznej, która wynosi 100 mg trzy razy dziennie, działa korzystnie na wzmocnienie naturalnej odporności, dodatkowo zwiększa wchłanianie żelaza. Większe dawki mogą powodować wzrost ryzyka powstawania kamieni nerkowych oraz zwiększać zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę E.

     

    Naturalna witamina C

     

    Witamina C występuje głównie w surowych warzywach i owocach. Jej największe ilości możemy znaleźć w takich owocach jak:

    • owoc dzikiej róży,
    • czarna porzeczka,
    • truskawki,
    • owoce cytrusowe.

    Do najbogatszych w kwas askorbinowy warzyw zaliczamy wszystkie gatunki należące do rodziny kapustnych. Znajdują się w niej między innymi: brukselki, kalarepa, brokuły, biała kapusta i kalafior. W Polsce, z racji dużego spożycia ziemniaków, stanowią one znaczące źródło tej witaminy.

    Kwas askorbinowy zaliczany jest do związków niestabilnych. Czynniki takie jak: zasadowe środowisko, promieniowanie ultrafioletowe, śladowe ilości metali ciężkich, wysoka temperatura oraz suszenie i stosowanie środków do konserwowania warzyw i owoców, przyspieszają jego rozkład. Przeciwnie, niska temperatura podczas zamrażania żywności i kwaśne środowisko, hamują utlenianie witaminy C i zapobiegają jej zniszczeniu. Straty spowodowane konserwowaniem żywności i przygotowywaniem potraw mogą sięgać ponad 75 % wyjściowej ilości kwasu askorbinowego w pokarmie. Podczas przyrządzania surówki tracimy zaledwie 20 % witaminy C w porównaniu do surowych produktów, 30 % tracimy podczas duszenia warzyw i aż 50 % w czasie ich gotowania. Dlatego zaleca się spożywanie jak najwięcej surowych warzyw i owoców, ponieważ zawierają największe ilości witaminy C.

    W Polsce wzbogaca się kwasem askorbinowym wiele produktów spożywczych. Dostarcza to dodatkową ilość tej witaminy w diecie oraz zapobiega procesom oksydacyjnym powodującym psucie się żywności. Kwas askorbinowy jest często dodawany do wina, piwa, soków owocowych i warzywnych, wędlin oraz mleka w proszku. Nie zmienia to walorów smakowych powyższych produktów, a jedynie polepsza ich wartości dietetyczne.

    Autor: lek. Małgorzata Piechota
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Witamina C

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.