zarejestruj się zaloguj się

Komórki macierzyste

Tekst: lek. Halszka Kołaczkowska
Dodane: 04. lutego, 2014

Komórki macierzyste są obecnie jednym z głównych obiektów zainteresowań naukowców. Jako komórki o bardzo pożądanych możliwościach samoodnowy i przekształcania się w dowolną komórkę organizmu wiąże się z nimi ogromne nadzieje na skuteczne leczenie poważnych schorzeń. Podjęto próby leczenia cukrzycy, choroby Alzheimera, choroby Parkinsona, udaru, stwardnienia rozsianego i wielu innych chorób.

SPIS TREŚCI:

    Rodzaje komórek macierzystych

     

    W ogólnej definicji o komórkach macierzystych mówi się, że mogą się dzielić w nieskończoność i różnicować (czyli dojrzewać) w dowolny rodzaj komórek organizmu. Nie jest to jednak definicja uniwersalna dotycząca wszystkich komórek macierzystych, albowiem komórka komórce nierówna i trzeba pamiętać, że istnieje ich kilka rodzajów. Po pierwsze istnieje podział w zależności od miejsca pochodzenia komórki macierzystej. Wyróżnia się embrionalne komórki macierzyste (będące częścią zarodków) oraz dorosłe (somatyczne) komórki macierzyste, które można znaleźć w tkankach dojrzałego organizmu. Różnica w komórkach macierzystych polega także na ich możliwościach przekształcania się w inny typ komórki.

    Embrionalne komórki macierzyste mogą się różnicować właściwie w każdą dowolną komórkę organizmu – nabłonek, mięsień itd. Komórki macierzyste pochodzące z tkanek dorosłego organizmu mają bardziej ograniczone zdolności różnicowania się właściwie do jednego typu komórek. Niemniej jednak istnieją metody laboratoryjne polegające na modyfikacji dorosłych komórek macierzystych w celu uzyskania komórek mogących różnicować się we wszystkie komórki. Wówczas mówi się o tzw. indukowanych pluripotencjalnych komórkach macierzystych.

     

    Otrzymywanie komórek macierzystych

     

    Pomimo rozległej wiedzy na temat komórek macierzystych, nadal skrywają one przed naukowcami wiele tajemnic. Najważniejszym celem wszelkich manipulacji na komórkach macierzystych jest osiągnięcie hodowli tkanki złożonej z jednakowych komórek, których podziały byłyby kontrolowane, bo jak wiadomo komórki macierzyste mogą dzielić się w nieskończoność. Taką samą cechę posiadają komórki nowotworowe, więc byłoby absolutnie niepożądane otrzymanie takiego efektu już po otrzymaniu tkanki.

    Ważne jest także, by organizm, któremu podaje się komórki macierzyste (bądź tkanki z nich wyhodowane), nie odrzucił ich jak obcego przeszczepu. W tym celu komórki poddaje się kolejnym modyfikacjom genetycznym, niwelującym to ryzyko.

    Komórki macierzyste znajdują się we krwi pępowinowej oraz w niektórych tkankach dorosłego organizmu takich jak krew obwodowa czy naskórek a także narządach: wątrobie, szpiku kostnym, przewodzie pokarmowym. Najłatwiejsze do otrzymania są komórki z krwi pępowinowej, krwi obwodowej czy szpiku kostnego (szpik kostny jako bogate źródło komórek wykorzystywany jest w medycynie od około 40 lat). Komórki otrzymane z organizmu pacjenta nie niosą ze sobą ryzyka odrzucenia po ponownym ich podaniu temu samemu pacjentowi.

     

    Zastosowanie komórek macierzystych w medycynie

     

    Chęć używania komórek macierzystych w leczeniu różnych schorzeń wynika z ich funkcji krwiotwórczych oraz pobudzania regeneracji uszkodzonych tkanek. Komórki o krwiotwórczym potencjale stosuje się w schorzeniach krwi (hematologicznych) zaś wciąż szuka się zastosowania komórek macierzystych w chorobach, które związane są z ubytkiem jakiejś tkanki. Należą do nich:

    • cukrzyca typu 1,
    • choroby neurologiczne (uszkodzenia tkanki mózgowej w wyniku udarów,
    • choroba Parkinsona,
    • stwardnienie rozsiane,
    • choroba Alzheimera,
    • stan po zawale serca,
    • wady serca,
    • dziedziczne choroby mięśni (dystrofia Duchenne’a).

    W cukrzycy typu 1 organizm atakuje własne wyspy trzustkowe produkujące między innymi insulinę – hormon niezbędny do regulowania prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Wyspy ulegają zatem zniszczeniu, a terapia komórkowa mogłaby się okazać istotną szansą na odbudowę zniszczonych tkanek, poprawę zdrowia i brak konieczności wykonywania dożywotnich zastrzyków insuliny.

    Ostatnio słyszy się również doniesienia o zastosowaniu komórek macierzystych u pacjentów po udarze mózgu. W przeprowadzonym badaniu uczestniczyło tylko 9 pacjentów, ale u większości zaobserwowano poprawę (nawet powrót funkcji ruchowych jak ruszanie wcześniej porażonymi palcami). Nie są to jeszcze wyniki miarodajne, ale na pewno są wstępem do dalszych prób i pozytywnym zachęceniem do szukania coraz to nowszych zastosowań. Próby leczenia udaru niedokrwiennego przy wykorzystaniu komórek macierzystych daje wielkie nadzieje naukowcom.

    Komórki macierzyste pomimo wielu zagadek i jeszcze niewyjaśnionych mechanizmów działania, są obiecującą ścieżką medycyny, nie tylko satysfakcją dla naukowców, ale przede wszystkim szansą na poprawę zdrowia pacjentów.

    Autor: lek. Halszka Kołaczkowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Autoprzeszczep

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.