zarejestruj się zaloguj się

Typy otyłości

Tekst: mgr Julia Starońska
Typy otyłości
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 27. stycznia, 2015

Otyłość można zdefiniować jako nadmiar tkanki tłuszczowej. Nie jest to tylko problem wyglądu zewnętrznego, ale i stan sprzyjający rozwijaniu się wielu groźnych chorób, w tym chorób serca, cukrzycy i nadciśnienia. Wyróżnia się dwa typy otyłości – brzuszną (częściej występuje u mężczyzn), czyli wisceralną oraz udowo-pośladkową, czyli gynoidalną (częściej występuje u kobiet).

mgr Julia Starońska
AUTOR
mgr Julia Starońska biotechnolog medyczny
SPIS TREŚCI:

    Otyłość to nadmiar tkanki tłuszczowej

     

    Specjaliści wyróżniają dwa typy otyłości – otyłość wisceralną, czyli otyłość brzuszną oraz otyłość gynoidalną, często określana jako otyłość udowo-pośladkową.

    W przypadku otyłości brzusznej tkanka tłuszczowa zbiera się na brzuchu. Bywa, że cała sylwetka nie zdradza objawów nadmiaru tkanki tłuszczowej, jednak okolice brzucha i okolice nad biodrami otoczone są nadmiarem tkanki tłuszczowej. Otyłość brzuszna to najbardziej niebezpieczny typ otyłości. w jej przypadku zwiększa się ryzyko rozwoju cukrzycy i nadciśnienia tętniczego. Ten rodzaj otyłości częściej diagnozowany jest u mężczyzn. Tkanka tłuszczowa znajdująca się w tych okolicach jest szczególnie aktywna metabolicznie i uwalnia znaczne ilości wolnych kwasów tłuszczowych i czynników prozapalnych.

    Z kolei otyłość gynoidalna diagnozowana jest wtedy, gdy nadmiar tkanki tłuszczowej rozwija się w okolicy pośladków i na udach. To typ otyłości, który rozwija się u kobiet.

     

    Jaki procent tkanki tłuszczowej jest prawidłowy?

     

    U zdrowych mężczyzn tkanka tłuszczowa powinna stanowić ok. 15%, u kobiet ok. 20%. O otyłości mówimy wtedy, gdy wartości te przekroczą 20% u mężczyzn i 30% u kobiet. Najprostszym i najszybszym wskaźnikiem pozwalającym na określenie stopnia otyłości u danej osoby jest indeks masy ciała, czyli wskaźnik BMI (Body Mass Index). Za graniczną wartość w naszej strefie klimatycznej (granica ta różni się np. w USA, lub w Azji) uznaje 30. Indeks masy ciała określa się poprzez dzielenie masy ciała przez podniesiony do kwadratu wzrost w metrach.

    • poniżej 18,5 – niedowaga,
    • 18,5–24,9 – normalna waga,
    • 25,0–29,9 – nadwaga,
    • 30,0 – 39,9 – otyłość,
    • 40,0 i wyżej – skrajna otyłość.

    Wskaźnik BMI nie jest jednak do końca miarodajny, gdyż nie bierze pod uwagę odsetka tkanki tłuszczowej. Z tego powodu bardzo umięśnione osoby mogą mieć podwyższony indeks masy ciała mimo braku nadmiarowej tkanki tłuszczowej. Nie nadaje się również do oceny otyłości u dzieci i kobiet w ciąży. Drugim parametrem pomocnym w określeniu rodzaju i stopnia otyłości jest pomiar obwodu brzucha. Obwód talii u mężczyzn powyżej 102 cm i u kobiety powyżej 88 cm świadczy o otyłości. Natomiast bardziej szczegółowe rozpoznanie typu otyłości oparte jest na pomiarze wskaźnika talia–biodro (WHR). Określa się go poprzez podzielenie obwodu talii przez obwód bioder (w centymetrach). Wartości powyżej 0,85 u otyłych kobiet i powyżej 1,0 u otyłych mężczyzn świadczą o otyłości brzusznej. Wartości niższe od podanych wskazują na otyłość pośladkowo-udową.

     

    Jakie są przyczyny otyłości?

     

    W zdrowym organizmie zapotrzebowanie energetyczne potrzebne do utrzymania podstawowego metabolizmu jest ściśle regulowane przez układ nerwowy. Strukturą za to odpowiedzialną jest podwzgórze, w którym znajdują się ośrodki głodu i sytości. Tylko część uzyskanej z pożywienia energii jest zużywana od razu na bieżące potrzeby, natomiast jej nadmiar magazynowany jest w postaci trójglicerydów w komórkach tkanki tłuszczowej (adipocytach). Z tego powodu spożywanie jednorazowo obfitych posiłków znacznie bardziej sprzyja otyłości niż małe i częste posiłki.

    Mimo, że na masę ciała mają wpływ czynniki genetyczne i hormonalne, to najczęstszą przyczyną otyłości jest spożywanie większej ilości kalorii niż jest się w stanie spalić ćwiczeniami i normalną codzienną aktywnością. Nadwaga zazwyczaj pojawia się na skutek kilku nakładających się powodów i sprzyjających sytuacji:

    • mała aktywność – mało aktywny tryb życia wymaga mniej energii z jedzenia. Prowadząc siedzący tryb życia bardzo łatwo przyjmować nadmierną ilość kalorii.
    • niezdrowa dieta i nawyki żywieniowe – otyłości sprzyja wysokokaloryczna dieta, śmieciowe jedzenie, nie jedzenie śniadań, spożywanie dużych posiłków przed snem, wysokokaloryczne napoje i zjadanie nadmiernie dużych porcji.
    • niedobór snu – sen krótszy niż siedem godzin na dobę zmienia metabolizm, powodując wzrost apetytu i wzrost pragnienia na posiłki bogate w cukry.
    • niektóre leki – niektóre leki mogą powodować otyłość, jeśli ich skutki uboczne nie zostaną powstrzymane odpowiednią dietą i ćwiczeniami.
    • inne choroby – otyłość może wystąpić w wyniku pojawienia się niektórych schorzeń, do przykładów należą zespół Cushinga, zespół Pradera-Williego, zespół policystycznych jajników
    • choroby układu ruchu – jak reumatoidalne zapalenie stawów może prowadzić do ograniczenia ruchu, co sprzyja przybieraniu na wadze.
    • uszkodzenia podwzgórza – uszkodzenie znajdujących się tam ośrodków głodu i sytości np. przez urazy lub nowotwory

     

    Typy otyłości – otyłość u kobiet i otyłość u mężczyzn

     

    Niezwykle istotnym aspektem otyłości jest miejsce odkładania się tanki tłuszczowej. Te same nadmiarowe kilogramy rozłożone w inny sposób mogą być znacznie bardziej szkodliwe. Dlatego dwie osoby ważące tyle samo, ale cierpiące na otyłość innego typu maja inne czynniki ryzyka. U osób dorosłych rozróżnia się głównie otyłość brzuszną i otyłość udowo-pośladkową.

    Otyłość brzuszna znana również pod nazwami: otyłość trzewna, androidalna, typu jabłko, męska, wisceralna, centralna. Jest to najgroźniejsza forma otyłości. Dotyka częściej mężczyzn, choć zdarza się również u kobiet. Charakterystycznym objawem jest odkładanie się tkanki tłuszczowej na brzuchu, karku i ramionach. Powoduje do otłuszczenie narządów wewnętrznych. Tkanka tłuszczowa zlokalizowana w tych miejscach jest szczególnie aktywna metabolicznie. Oznacza to, że zachodzi w niej wiele procesów prowadzących do uwolnienia wolnych kwasów tłuszczowych i czynników zapalnych przyczyniających się do powstania miażdżycy. Jest jednym z typowych objawów zespołu metabolicznego (patrz niżej).

    Otyłość gynoidalna, pośladkowo-udowa, typu gruszka, żeńska. Tkanka tłuszczowa osadza się głównie o okolicy pośladków i ud i jest nieco mniej aktywna metabolicznie niż trzewna tkanka tłuszczowa. Jednak również zwiększa ryzyko chorób serca i układu ruchu. Otyłość tego typu jest częściej spotykana u kobiet, ale należy pamiętać, że wbrew nazwom oba typy otyłości mogą występować u każdej z płci.

     

    Jakie są skutki otyłości?

     

    Otyłość sprzyja rozwinięciu się licznych innych chorób i problemów zdrowotnych:

    • wysoki poziom cholesterolu i trójglicerydów,
    • cukrzyca typu II,
    • nadciśnienie,
    • zakrzepica,
    • choroby serca w tym zawał,
    • bezdech nocny – niebezpieczny stan, w którym na skutek nadwagi, podczas snu występują zaburzenia oddychania,
    • zwyrodnienie stawów,
    • choroby pęcherzyka żółciowego (kamica pęcherzyka żółciowego),
    • problemy ginekologiczne – takie jak bezpłodność i nieregularne miesiączki,
    • problemy ze wzwodem i zaburzenia płodności u mężczyzn,
    • stłuszczenie wątroby – prowadzące do jej zapalenia lub marskości,
    • nowotwór – w tym nowotwory macicy, szyjki macicy, jajników, piersi, okrężnicy, prostnicy i prostaty,
    • łojotok i trądzik,
    • nadmierna potliwość.

    Na skutek otyłości zmniejsza się także ogólna jakość życia, wynikająca z psychologicznych skutków otyłości. Do nich należądepresja, fizyczny dyskomfort, problemy z życiem seksualnym, poczucie wstydu i izolacja społeczna. Otyłość uruchamia również mechanizm błędnego koła – osoby otyłe są mniej wydolne fizycznie i mniej skore ro ćwiczeń, co sprzyja dalszej otyłości.

     

    Zespół metaboliczny (zespół X) a otyłość

     

    Jest to grupa czynników znacznie zwiększająca ryzyko rozwoju takich chorób jak: miażdżyca i cukrzyca typu 2 oraz wynikających z tego powikłań sercowo-naczyniowych np. zawału lub udaru. Lekarz może stwierdzić zespół metaboliczny na podstawie niżej wymienionych czynników:

    • otyłość centralna,
    • nieprawidłowa tolerancja glukozy, insulinooporność i cukrzyca typu 2,
    • podwyższony poziom trójglicerydów,
    • niski poziom ,,dobrego cholesterolu” HDL,
    • nadciśnienie tętnicze.

    Należy wiedzieć, że rolą tkanki tłuszczowej jest nie tylko magazynowanie energii w postaci tłuszczu, ale jest ona także aktywnym narządem wewnątrzwydzielniczym, a wydzielane przez nią substancje, stanowią ważny czynnik łączący otyłość z opornością na działanie insuliny (cukrzyca typu 2) i miażdżycą. Szacuje się, że obecność zespołu metabolicznego dwukrotnie, trzykrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia i aż pięciokrotnie podnosi ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.

    Mimo znacznego postępu w diagnostyce, leczeniu i prewencji, choroby sercowo-naczyniowe o podłożu miażdżycowym pozostają główną przyczyną śmierci w krajach o wysokim poziomie rozwoju.

    Autor: mgr Julia Starońska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.