zarejestruj się zaloguj się

Sterole i stanole roślinne

Tekst: Mateusz Kolasa
Sterole i stanole roślinne
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. czerwca, 2013

Sterole to podstawowy element budulcowy błon komórkowych organizmów zwierzęcych i roślinnych. Są to związki organiczne, swoją budową przypominające cholesterol i jak sama nazwa wskazuje – należące do steroidów. Nie należy jednak przyjmować ich w nadmiarze, zwłaszcza jeśli nie borykamy się z problemem hipercholesterolemii. 

SPIS TREŚCI:

    Często słyszymy w mediach, czy też czytamy w prasie o sterolach i stanolach roślinnych oraz ich dobroczynnym wpływie na nasz organizm. Powszechnie wiadomo, że obniżają one poziom cholesterolu w naszym organizmie. Mało kto wie jednak, czym te substancje dokładnie są, w jakim pożywieniu występują oraz jakie skutki może powodować ich nadmierne spożywanie.

     

    Sterole i stanole – czym są i gdzie występują?

     

    Sterole to podstawowy element budulcowy błon komórkowych organizmów zwierzęcych i roślinnych. Są to związki organiczne, swoją budową przypominające cholesterol i jak sama nazwa wskazuje – należące do steroidów. Sterole dzielimy na grupy w zależności od ich występowania: zoosterole występujące w komórkach zwierzęcych (do nich należy cholesterol), mikosterole wyodrębnione z grzybów, sterole syntetyczne produkowane sztucznie i wreszcie fitosterole pochodzenia roślinnego. Dotychczas poznano około 40 form fitosteroli, spośród których najpowszechniej występujące to β-sitosterol, kampesterol oraz sigmasterol. Stanole to nasycona forma steroli roślinnych powstająca w wyniku ich uwodornienia. Występują w śladowych ilościach w pożywieniu, w którym obecne są sterole, jednak przede wszystkim są one wytwarzane w sposób sztuczny.

    Fitosterole zawarte są we wszystkich komórkach roślinnych, jednak ich najbogatszym źródłem są oleje roślinne, szczególnie kukurydziany, rzepakowy, sezamowy i słonecznikowy. Dużą ilość steroli zawierają także:

    • migdały,
    • orzechy (włoskie, ziemne, laskowe),
    • kiełki pszenicy,
    • nasiona strączkowe,
    • nasiona sezamu,
    • żytnie, pszenne, jęczmienne i owsiane przetwory zbożowe.

     

    Sterole i stanole roślinne – wpływ na organizm

     

    Wiemy już w jakie produkty powinniśmy wzbogacić naszą dietę, aby dostarczać naszemu organizmowi omawianych związków. Jednak jakie zalety może przynieść nam ich spożywanie?

    Jak wcześniej wspomniano, fitosterole mają budowę podobną do cholesterolu, który (spożywany w nadmiarze) ma szkodliwy wpływ na nasz organizm. Wchłanianie cholesterolu zachodzi w jelitach poprzez włączenie go do struktur zwanych micelami. Dzięki strukturalnemu podobieństwu fitosterole konkurują z cholesterolem o przyłączenie do wolnych receptorów w strukturze miceli zajmując jego miejsce. Ponieważ ilość receptorów dla wiązania i wchłaniania cholesterolu jest ograniczona, fitosterole mogą fizycznie zapobiegać jego wchłanianiu. Wskutek tego ilość cholesterolu transportowanego do krwi spada i jego niewchłonięta część zostaje wydalona. Obserwuje się spadek tak zwanego „złego cholesterolu”, czyli frakcji LDL przy niezmienionym poziomie HDL, zwanego „dobrym cholesterolem”.

     

    Zły cholesterol

     

    Podwyższony poziom złego cholesterolu we krwi prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych takich jak miażdżyca, spowodowana odkładaniem się frakcji LDL na ścianach naczyń krwionośnych. Światło naczyń jest zwężone, co znacznie utrudnia przepływ krwi i skutkuje nadciśnieniem. Jeśli problem narasta i proces zwężania tętnic postępuje, istnieje ryzyko całkowitego zatoru tętnicy, a w konsekwencji zawału mięśnia sercowego. Blaszki miażdżycowe mogą odkładać się także na ścianach naczyń wieńcowych, co grozi wystąpieniem choroby wieńcowej.

     

    Sterole i stanole roślinne a dieta

     

    W przeciętnej diecie człowiek spożywa około 20-50 mg stanoli i 100-350 mg steroli. Ta ilość jest jednak niewystarczająca do skutecznego obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Aby efekt hipocholesterolemiczny został uzyskany, należy dostarczać swojemu organizmowi minimum 1000 mg fitosteroli dziennie. Możemy osiągnąć tę ilość zamieniając spożywane przez nas dotychczas produkty na ich odpowiedniki bogate w fitosterole, na przykład masło na oleje, słodycze na orzechy, białe pieczywo na wypieki z mąki gruboziarnistej. Obecnie dostępne są także produkty (głównie margaryny, ale także jogurty, majonezy, sery, produkty mięsne, czekolada) wzbogacane w sterole roślinne.

     

    Fitosterole – nadmierne spożycie

     

    Chociaż sterole roślinne mają niezaprzeczalnie zbawienny wpływ w przypadku wysokiego poziomu złego cholesterolu we krwi, nie należy przyjmować ich w nadmiarze, zwłaszcza jeśli nie borykamy się z problemem hipercholesterolemii. Nasza dieta powinna być przede wszystkim zbilansowana i nie można przesadzić z suplementacją jakichkolwiek substancji czynnych, bo każda z nich, stosowana w nadmiarze, jest szkodliwa. Sugeruje się, że fitosterole spożywane w ilości powyżej 3g na dobę mogą ingerować w funkcjonowanie naszego organizmu. Nie zaleca się podawania produktów wzbogacanych fitosterolami (np. margaryny) szczególnie dzieciom poniżej piątego roku życia o prawidłowym stężeniu cholesterolu we krwi, ponieważ w tym wieku pewna jego ilość jest niezbędna do prawidłowego rozwoju organizmu. Ponadto zbyt wysoka dawka fitosteroli obniża stężenie β-karotenu oraz witaminy E we krwi. 1,5 g fitosteroli na dobę to optymalna dawka, pozwalająca na obniżenie poziomu frakcji LDL bez równoczesnej ingerencji w stężenie innych, potrzebnych nam związków.

     

    Sterole i stanole roślinne są prostym i naturalnym sposobem na walkę z hipercholersterolemią. Stosowane mądrze zwiększą szansę zapobiegnięcia niebezpiecznym konsekwencjom tej dolegliwości. Pamiętajmy, że odpowiednio zbilansowana dieta jest podstawą funkcjonowania naszego organizmu. To od naszego sposobu odżywiania w głównej mierze zależy, czy problemy z podwyższonym poziomem cholesterolu będą nas dotyczyć. Zatem to właśnie zmiana diety jest pierwszym i najprostszym krokiem, aby zmniejszyć ich nasilenie.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Normy cholesterolu
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.