zarejestruj się zaloguj się

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Tekst: mgr inż. Małgorzata Andrzejczak
Dieta dla osób leczonych onkologicznie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. września, 2013

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ochronić nasz organizm, ale też przez pewne elementy – powszechnie stosowany sposób odżywiania może sprzyjać rozwojowi chorób nowotworowych.

SPIS TREŚCI:

    Żywienie a rozwój nowotworu

     

     

    Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ochronić nasz organizm, ale też przez pewne elementy powszechnie stosowany sposób odżywiania może sprzyjać rozwojowi chorób nowotworowych. Najważniejsze zmiany, których powinniśmy dokonać w swoim żywieniu dotyczą udziału tłuszczu, cukrów prostych i błonnika pokarmowego oraz zwiększenia zawartości antyoksydantów w spożywanych produktach.O związku żywienia z występowaniem nowotworów świadczą badania populacyjne, według których szacuje się, że dieta i spożycie alkoholu są przyczyną około 40% wszystkich nowotworów złośliwych.

    W profilaktyce nowotworów proponowana jest dieta śródziemnomorska zawierająca w przewadze produkty zbożowe, warzywa i owoce, oliwę z oliwek, ryby morskie, ze stosunkowo małym udziałem czerwonego mięsa i tłuszczów zwierzęcych.

     

    Wpływ żywienia na rozwój nowotworów można sprowadzić do poniżej wymienionych kwesti. W pokarmach mogą występować związki rakotwórcze, a związki niekancerogenne, które występują w żywności, podczas trawienia i metabolizmu komórkowego mogą zostać przetworzone na substancje rakotwórcze. Ponadto składniki diety mogą wpływać na rozwój nowotworów przez zmianę środowiska wewnętrznego przewodu pokarmowego. Do kancerogenów znajdujących się w żywności zaliczamy:

    • związki występujące w spleśniałych produktach zbożowych, warzywach, owocach i orzechach,
    • węglowodory aromatyczne powstające podczas wędzenia,
    • związki aminowe powstające podczas smażenia, obecne w produktach przypalonych,
    • związki nitrozoaminowe w mięsie peklowanym.

    Czynniki te powodują tzw. stres oksydacyjny organizmu, który jest zaburzeniem równowagi pomiędzy utlenianiem a redukcją w komórkach, zbyt duże jest obciążenie organizmu wolnymi rodnikami, a za mały udział naturalnych antyoksydantów. Powstawanie wolnych rodników tlenowych w organizmie człowieka jest naturalną konsekwencją metabolizmu tlenowego i komórkowych reakcji chemicznych. Uważa się, iż istotnym elementem w walce ze stresem oksydacyjnym są antyoksydanty:

    • tokoferol,
    • kwas askorbinowy,
    • witamina A,
    • karotenoidy,
    • selen,
    • ubichinony – koenzym Q10,
    • kwas α-liponowy,
    • flawonoidy,
    • polifenole,
    • melatonina i inne.

    Poza wymienionymi witaminami antyoksydacyjnymi również witaminy: D3, K, kwas foliowy, witamina B6, uczestniczą w mechanizmach obronnych organizmu. Najlepszym naturalnym źródłem witaminy C są: papryka, kapusta, brukselka, szczypiorek, jarmuż, maliny, truskawki, dzika róża. Związki polifenolowe występują w roślinach strączkowych, nasionach, grzybach, warzywach i owocach. Bogate w antyoksydanty są: owoce cytrusowe, kawa, herbata, winogrona, kakao, orzechy, czosnek, cebula, soja, marchew, seler, pomidory, buraki, warzywa kapustne. Obecność związków przeciwutleniających w diecie oraz odpowiedni poziom ich spożycia jest istotnym elementem w żywieniu osób leczonych onkologicznie. Stwierdzono także, że spożycie kwasów tłuszczowych nienasyconych ma działanie ochronne. Wszystkie wymienione związki, mające znaczenie w zmniejszaniu ryzyka rozwoju nowotworów, powinny być dostarczane w głównej mierze w naturalnej postaci z dietą.

     

    Dieta w chorobie nowotworowej – wskazania podstawowe

     

    Chorobie nowotworowej często towarzyszy niedożywienie wynikające z utraty łaknienia i trudności w przyjmowaniu pokarmów, wywołane chemioterapią, wymiotami i biegunkami. Inne zaburzenia to niedrożność przewodu pokarmowego, upośledzone wchłanianie, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie syntezy białek ustrojowych, nietolerancja glukozy i zaburzenia przemian żelaza. Skutkami ubocznymi chemio- i radioterapii przy leczeniu nowotworów mogą być także suchość jamy ustnej, zmiana odczuwania smaku i powonienia, zaparcia.

    Do podstawowych zadań leczenia żywieniowego u chorych na nowotwory złośliwe należą:

     

    • w zakresie leczenia dietetycznego należy dążyć do zachowania naturalnej doustnej drogi przyjmowania posiłków dopóki będzie to możliwe;
    • zalecana jest dieta lekkostrawna, bogatobiałkowa, z indywidualnymi modyfikacjami składników mineralnych;
    • ograniczenie białka zwierzęcego, tłuszczów oraz cukrów prostych i słodyczy, potraw smażonych;
    • ważne jest zapobieganie utraty masy ciała poprzez zapewnienie prawidłowej wartości energetycznej pożywienia, ustalonej indywidualnie dla chorego, zmniejszenie katabolizmu i osiągnięcie dodatniego bilansu azotowego;
    • osiągnięcie i utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej;
    • pokrycie dobowego zapotrzebowania organizmu na składniki odżywcze (białka, tłuszczu, węglowodany, witaminy i składniki mineralne) poprzez podawania pełnowartościowych posiłków;
    • żywienie bogate w węglowodany złożone, substancje balastowe i antyoksydanty, podaż białka pochodzącego z mleka i przetworów mlecznych oraz roślin strączkowych powinna być na poziomie 1,5-2,0 g/kg należnej masy ciała w proporcjach 1/2-1/3 białka zwierzęcego i 2/3 białka roślinnego;
    • podaż tłuszczu powinna stanowić 30% wartości odżywczej pożywienia, przy niedowadze 25-30%, przy nadwadze powyżej 20% (zwłaszcza w nowotworach hormonozależnych – piersi, prostaty, tarczycy – by nie dochodziło do syntezy w tkance tłuszczowej większej ilości estrogenów);
    • dbanie o odpowiednie nawodnienie organizmu poprzez wypijanie ok 1,5 l wody każdego dnia;
    • zalecane jest wzbogacanie posiłków specjalnymi odżywkami – suplementami diety, do napojów można dodawać sok z cytryny, który zwiększa produkcję śliny i poprawia smak;
    • podawane potrawy powinny być przestudzone lub chłodne, aby uniknąć drażniącego zapachu oraz niekorzystnego wpływu wysokiej temperatury na śluzówkę żołądka i jelit;
    • w przypadku braku łaknienia należy posiłki spożywać często i w małych porcjach
    • przed jedzeniem należy przewietrzyć pomieszczenie, aby pozbyć się mieszanki rożnych zapachów, które mogą zniechęcić chorego do jedzenia, wskazany jest spacer na świeżym powietrzu przed posiłkiem, jeśli pozwala na to stan chorego;
    • osoby chore mają często nastroje depresyjne, dlatego korzystne jest stosowanie ziół, które złagodzą te dolegliwości np. ziele dziurawca, korzeń żeń-szenia.

    Produkty zalecane:

    • otręby pszenne, płatki owsiane, ryżowe, chude mleko i produkty mleczne, odtłuszczone jogurty, kefiry, jajka (głównie żółtka), pieczywo pszenne i razowe, brązowy ryż, kasze mało- i średnioziarniste (pszenna, jęczmienna, perłowa), razowy makaron;
    • owoce morza i chude ryby (dorsz, kergulena, sandacz, leszcz, szczupak), tran z ryb oceanicznych, olej lniany, oliwa z oliwek, oleje (słonecznikowy, sojowy, arachidonowy), masło, masło roślinne;
    • chude mięso (cielęcina, wołowina, królik), chudy drób – gotowane, duszone, pieczone w foli wędliny (chuda szynka, polędwica, kiełbasa szynkowa);
    • niskosłodzone marmolady, dżemy i powidła, przyprawy i zioła (cukier z trzciny cukrowej, ocet winny, cynamon, wanilia, koper, kminek, anyżek, pietruszka, cytryna, kwas cytrynowy lub mlekowy);
    • warzywa i owoce-głównie krzyżowe (kapustne, brukselka, brokuły), czosnek, owoce cytrusowe;

     

    Produkty i potrawy przeciwwskazane:

    • wędliny tłuste (bekon, frankfurterki), wyroby wędzone (drób, ryby, sery), mięso peklowane, tłuste mięsa i podroby (wieprzowina, baranina, wątroba),
    • marynaty, tłuste sosy, margaryny twarde,
    • słodycze, słodziki, ciasta z dużą zawartością cukru i tłuszczu,
    • alkohol.
    Autor: mgr inż. Małgorzata Andrzejczak

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.