zarejestruj się zaloguj się

Dieta dla cukrzyków – leczenie dietetyczne w cukrzycy

Tekst: lek. Marek Dryżałowski
Dieta dla cukrzyków – leczenie dietetyczne w cukrzycy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. stycznia, 2015

Dieta przy cukrzycy ma kluczowe znaczenie w leczeniu tej choroby. Stosowanie prawidłowej diety jest podstawową metodą leczenia cukrzycy, a zalecenia dla osób chorych nie różnią się zbytnio od tych kierowanych do ogółu populacji. Poza szczegółowymi zaleceniami dotyczącymi dawkowania leków względem spożywanych pokarmów, dieta cukrzycowa może być skutecznie stosowane przez każdą osobę dbającą o własne zdrowie.

SPIS TREŚCI:

    Podstawowe informacje na temat diety w cukrzycy

     

    Choć często można się jeszcze spotkać z określeniem tzw. diety cukrzycowej, już od wielu lat przyjmuje się, że zalecenia dietetyczne dla osób z zaburzeniami metabolizmu glukozy nie odbiegają zbytnio od wskazań dla osób zdrowych. Różnice w diecie dla cukrzyków polegają na pojedynczych szczegółowych zasadach, a także konieczności dopasowywania ilości spożywanych posiłków do dawek leków (lub odwrotnie).

    Dieta każdego człowieka powinna być zrównoważona pod kątem zawartości składników odżywczych, a także posiadać odpowiednią wartość kaloryczną, aby pozwolić utrzymać prawidłową masę ciała. U osób z cukrzycą, ze względu na wysokie zagrożenie chorobami naczyń krwionośnych, bardzo ważne jest również kontrolowanie zawartości tłuszczów oraz soli w spożywanych posiłkach, gdyż te składniki mogą prowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego oraz miażdżycy.

     

    Dieta w cukrzycy – dieta bez cukru?

     

    Wśród cukrzyków, w tak zwanej diecie cukrzycowej, wyjątkowe znaczenie ma również ograniczanie w diecie tzw. cukrów prostych, czyli ogólnie rzecz biorąc produktów słodzonych i cukru, gdyż bardzo gwałtownie podnoszą one poziom cukru we krwi. Ze względu na opóźnione działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych oraz insuliny podawanej w zastrzykach, szybkie wahania poziomu cukru są u osób chorych niepożądane, dlatego zaleca się przyjmowanie cukrów złożonych, które mają łagodniejszy i rozłożony w czasie wpływ na glikemię.

    Do oceny szybkości, z jaką dany pokarm podnosi poziom cukru we krwi, stosuje się specjalny parametr – tzw. indeks glikemiczny. Wskaźnik ten określa procentowy stosunek poziomu cukru po spożyciu 50 gramów danego produktu względem 50 gramów glukozy. To znaczy, że jeżeli określony pokarm podnosi po pewnym czasie glikemię do poziomu 100 mg/dl, a glukoza do 200 mg/dl, to indeks glikemiczny tego pokarmu wynosi 50%.

     

    Jak powinien odżywiać się chory na cukrzycę?

     

    Aktualne wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego zalecają, aby dieta u osób z cukrzycą charakteryzowała się następującym składem:

    1. 1.         węglowodany (głównie o niskim indeksie glikemicznym) – 40–50% wartości energetycznej
    2. 2.         błonnik pokarmowy – 25–40 g/dzień
    3. 3.        tłuszcze – 30–35% wartości energetycznej
    • tłuszcze nasycone – <10%
    • tłuszcze jednonienasycone – 10–15%
    • tłuszcze wielonienasycone – 6–10%
    1. cholesterol – <300 mg/dl (w określonych przypadkach <200 mg/dl)
    2. białka – 15–20% wartości energetycznej
    • białka roślinne i zwierzęce powinny występować w stosunku 1:1
    1. alkohol w cukrzycy – spożycie niezalecane
    • dopuszczalne 20 g/dzień dla kobiet i 30 g/dzień u mężczyzn
    • alkohol może prowadzić do ciężkiej hipoglikemii, gdyż hamuje uwalnianie glukozy z wątroby
    • w niektórych przypadkach (ciężka choroba nerek, zapalenie trzustki) konieczna jest całkowita abstynencja
    1. sól kuchenna – 5–6 g/dzień (w określonych przypadkach nawet <4 g/dzień)

    Należy pamiętać, że powyższe zalecenia są tylko ogólnym szablonem i w zależności od stanu pacjenta, współistniejących chorób i powikłań lekarz może w szerokim zakresie modyfikować skład diety, aby jak najlepiej dostosować terapię do potrzeb konkretnego chorego.

    W kwestii kaloryczności diety, zalecane jest dostosowanie wartości energetycznej do zapotrzebowania oraz aktywności fizycznej chorego, aby utrzymać prawidłową masę ciała (jeżeli nie występuje nadwaga ani otyłość) lub stopniowo redukować wagę. Dieta odchudzająca dla cukrzyków może mieć charakter diety niskotłuszczowej lub niskowęglowodanowej i powinna prowadzić do powolnej redukcji masy ciała o ok. 0,5–1 kg na tydzień.

     

    Wymienniki węglowodanowe i wymienniki białkowo-tłuszczowe

     

    Jednym z największych problemów w codziennym radzeniu sobie z cukrzycą jest prawidłowe dawkowanie leków – zwłaszcza insuliny – w zależności od spożywanych pokarmów. Do tego celu stosuje się odpowiednie przeliczniki oraz tabele, które pozwalają oszacować skład odżywczy posiłków, a następnie zastosować dawkowanie zalecone przez specjalistę diabetologa.

    Najczęściej do przeliczania dawek stosuje się tzw. wymienniki węglowodanowe oraz wymienniki białkowo-tłuszczowe. W niektórych ośrodkach, zwłaszcza skandynawskich, popularne jest także obliczanie przy pomocy wartości energetycznej (tzn. dawka jest dostosowywana względem każdych 100 kcal posiłku), jednak ten model terapii jest w naszym kraju rzadziej stosowany.

    Wymiennik węglowodanowy (WW) jest to ilość pokarmu, która zawiera 10 g węglowodanów przyswajalnych – jest to równe np. 25 gramom pieczywa pszennego czy 100 gramom jabłka.

    Wymiennik białkowo-tłuszczowy (WBT) określa każde 100 kcal wartości energetycznej posiłku pochodzącej z białek oraz tłuszczy – jest to jednostka uzupełniająca wymienniki węglowodanowe w przypadku posiłków bogatych w składniki inne niż węglowodany, które także podnoszą poziom glikemii, jednak znacznie wolniej.

    Obliczanie WBT jest obowiązkowym elementem terapii pompą insulinową, gdyż urządzenia te mają możliwość programowania schematów dawek, które zabezpieczają chorego zarówno przed szybkim wzrostem poziomu cukru wynikającym ze spożytych węglowodanów, jak i przed powolnym wzrostem wynikającym z białek oraz tłuszczy.

    Obliczanie zawartości kalorii, WW lub WBT w posiłku prowadzi się przy pomocy specjalnych tabel, coraz częściej spotyka się także kalkulatory zaprojektowane w tym celu – niektóre dostępne w sieci lub jako darmowe aplikacje na telefony komórkowe.

    Po obliczeniu ilości odpowiednich jednostek (WW / WBT) w posiłku, można przeliczyć dawkę według wskazań lekarza, np. podać 1,5 jednostki insuliny na każdy 1 WW. Przy odrobinie praktyki obliczenia wykonuje się szybko i sprawnie w każdej sytuacji, a także można często szacować niektóre posiłki na podstawie własnego doświadczenia.

    Autor: lek. Marek Dryżałowski
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wymienniki węglowodanowe
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.