zarejestruj się zaloguj się

Cukry w diecie – dlaczego są szkodliwe?

Tekst: mgr Marzena Rojek
Dodane: 29. października, 2013

Nadmiar cukru w diecie jest jedną z głównych przyczyn nadwagi i otyłości. Nadmiar cukru wpływa na wzrost częstości występowania wielu chorób. Ograniczenie cukru w diecie stanowi jedno z podstawowych założeń zdrowego odżywiania. Spożycie cukru i słodyczy powinno być kontrolowane.

mgr Marzena Rojek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest cukier?

     

    Cukier to z chemicznego punktu widzenia sacharoza, czyli disacharyd. Oznacza to, że białe kryształki, którymi słodzimy herbatę to substancja zbudowana z dwóch cząsteczek monosacharydów, a zatem cukrów prostych. Węglowodany, bo sacharoza zależy do tej grupy związków, podobnie jak dom zbudowany jest z cegieł powstają z jednostek podstawowych zwanych monosacharydami. Do tej grupy należą przede wszystkim glukoza, fruktoza i galaktoza. Łączą się one za pomocą wiązań glikozydowych tworząc różne miej lub bardziej skomplikowane substancje takie jak:

    • sacharoza, czyli zwykły biały cukier,
    • laktoza, czyli cukier mleczny,
    • skrobia, którą znajdziemy w zbożach i ziemniakach.

     

    Cukier – puste kalorie

     

    Sacharoza to połączenie dwóch słodkich monosacharydów glukozy i fruktozy. Jest to produkt wysokoenergetyczny gdyż na 100 g dostarcza organizmowi 400 kcal. Pozbawiony jest jednocześnie innych składników odżywczych. Stąd wzięło się określenie pustych kalorii. Cukier, czyli sacharoza dostarcza właściwie tylko i wyłącznie czystej energii za pomocą glukozy i fruktozy. Po spożyciu produktu zawierającego cukry proste wzrasta szybko poziom glukozy we krwi. Towarzyszy temu wyrzut insuliny, która pozwoli wykorzystać ten cukier prosty, jako paliwo dla naszych komórek.

    Im bardziej intensywny wzrost poziomu glukozy tym więcej tego hormonu zostanie wyprodukowane przez trzustkę i uwolnione do krwiobiegu. Komórki ciała szybko wykorzystują glukozę i jej poziom we krwi spada. Efektem spożycia czegoś słodkiego jest, więc krótkotrwały zastrzyk energii dla organizmu. Krótkotrwały, dlatego, że nasze ciało za chwilkę w związku ze spadkiem glukozy ponownie będzie upominało się o kolejną porcję pożywienia posługując się narzędziem w postaci uczucia głodu.

     

    Zapotrzebowanie na cukier

     

    Eksperci oszacowali, że udział sacharozy w diecie nie powinien przekraczać więcej niż 10% dziennej porcji energii. Daje nam to w przeliczeniu dla dorosłej osoby około 50 g cukru na dzień. Należy jednak pamiętać, że jest to nie tylko cukier używany do słodzenia herbaty, ale również ukryty w produktach spożywczych. Przykładowo puszka znanego napoju słodzonego zawiera blisko 40 g cukru. Dlatego stosunkowo łatwo jest przekroczyć w codziennym jadłospisie wskazaną ilość sacharozy. Szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że składnik ten zawiera wiele produktów spożywczych. Oczywistym wydaje się fakt, że jest on obecny w produktach takich jak słodzone napoje czy słodycze. Cukier jednak można znaleźć także w innych wydawałoby się wolnych od jego dodatku artykułach takich jak m.in.:

    • ketchup,
    • owocowe jogurty czy maślanki, serki homogenizowane,
    • owsianka błyskawiczna,
    • musli, płatki śniadaniowe,
    • parówki, kiełbasy, pasztety,
    • soki owocowe i warzywne,
    • gotowe sałatki i surówki.

     

    Jak widać większość produktów, które spożywamy zawiera dodatek cukru. Jeśli nie w formie sacharozy to w formie syropu glukozowo fruktozowego. Jest to substancja dodawana żywności, którą produkuje się z kukurydzy a której nadmiar w diecie jest równie szkodliwy jak nadmiar sacharozy. Podobnie jak tradycyjny cukier jest dodawana do bardzo wielu produktów spożywczych.

    Mówiąc o cukrach prostych i ich źródłach w diecie należy wspomnieć również o owocach. Jest to grupa produktów, której obecność w codziennym jadłospisie jest wskazana ze względu m.in. na witaminy, inne substancje antyutleniające czy błonnik, których są źródłem.

     

    Należy jednak pamiętać, że zawierają one również większą aniżeli warzywa ilość cukrów prostych (przede wszystkim fruktozy), dlatego ich nadmiar w diecie może przyczyniać się do przekroczenia zalecanej na co dzień ilości cukru. Nadmiar cukrów prostych a co za tym idzie energii w stosunku do zapotrzebowania organizmu nienależnie od ich źródła będzie prowadzić do wzrostu masy ciała. Dlatego też zaleca się spożywanie codziennie nie więcej niż 2-3 porcji owoców.

    Istotną pułapką dietetyczną są słodzone napoje i tzw. wody smakowe. Oba płyny dostarczają, bowiem dużej ilości pustych kalorii właśnie za sprawa cukru, którymi są słodzone.

     

    Dlaczego cukry są szkodliwe?

     

    Chcąc być dokładnym należałoby powiedzieć, że cukry w diecie będą szkodliwe, jeśli spożywamy je w nadmiarze. Warto pamiętać, że każda substancja może być lekiem lub trucizną w zależności od dawki, w jakiej jest podana. Nadmiar każdego składnika odżywczego w jadłospisie prowadzi do dostarczenia większej ilości energii niż potrzebuje nasz organizm, co z kolei powoduje w konsekwencji nadmierny wzrost masy ciała. Wiemy, jednak, że cukier to składnik wielu produktów, które na co dzień spożywamy. Dlatego przekroczenie jego zalecanego poziomu w diecie nie jest wyjątkowo trudne.

     

    Trójglicerydy

     

    Nadmiar węglowodanów prostych jest stosunkowo szybko przekształcany w trójglicerydy, czyli tłuszcz, które wypełniają nasze komórki tłuszczowe tj. adipocyty. Nasz organizm może zmagazynować niewielką ilość energii w postaci glikogenu, czyli związku, który powstaje z glukozy i jest obecny głownie w naszej wątrobie i mięśniach. Pozostała większa część nadwyżki jest magazynowana właśnie w formie tkanki tłuszczowej.

     

    Próchnica

     

    Zbyt duże spożycie cukru przyczynia się również do powstawania próchnicy zębów. Węglowodany proste stanowią pożywkę dla bakterii znajdujących się w jamie ustnej. Efektem działania bakterii jest powstanie kwasów w tym kwasu mlekowego, które uszkadzają szkliwo zębów prowadząc do pojawiania się w nich ubytków.

     

    Wahania poziomu insuliny

     

    Częste i nadmierne spożycie cukru prowadzi również do występowania zjawiska wahań poziomu glukozy we krwi. Towarzyszą temu częste wyrzuty hormonu insuliny. Po spożyciu np. puszki słodzonego napoju poziom cukru we krwi rośnie szybko i za sprawą wyprodukowanej przez trzustkę insuliny po kilkunastu-kilkudziesięciu minutach maleje. Wtedy ponownie odczuwamy potrzebę uzupełnienia jego poziomu i mamy ochotę na coś do zjedzenia. Utrudnia to kontrolę apetytu i często pcha nas do sięgania po pokarmy, których w innych okolicznościach łatwo byłoby nam odmówić. Dodatkowo częste wyrzuty insuliny do krwiobiegu powodują, że nasze komórki stają się na nią coraz mniej wrażliwe. To zmusza trzustkę do coraz większej produkcji tego hormonu, aż do osiągnięcia pewnej granicy wydolności tego organu. Mechanizmy te pokazują, że nadmiar cukrów prostych w diecie jest jednym z czynników wpływających na rozwój zaburzeń glikemicznych. Dlatego też ograniczenie spożycia produktów zawierających ten składnik pokarmowy stanowi jeden z elementów profilaktyki cukrzycy typu 2.

     

    Inne objawy nadmiaru cukru

     

    Naukowcy wskazują również na związek pomiędzy nadmiernym spożyciem cukrów prostych a występowaniem niektórych nowotworów oraz nadciśnienia tętniczego. Duża ilość słodyczy w diecie prowadzi do podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego, co może powodować wystąpienia takich objawów jak zgaga czy ból brzucha. Wahania poziomu glukozy we krwi mogą prowadzić również do zmian nastrojów czy bólów głowy. Nadmiar cukru w diecie powoduje powstawanie większej ilości wolnych rodników, które prowadzą do rozwoju stanów zapalnych. Dodatkowo obniża się ilość naturalnego antyutleniacza glutationu, który walczy z wolnymi rodnikami. Cukier spożywany nadmiarze przyczynia się, więc do przyspieszenia procesów starzenia organizmu. W organizmie zachodzi proces glikacji białek polegający na łączeniu się glukozy z grupami aminowymi. Efektem tego dochodzi do swoistego przeprogramowania komórki i zmiany jej funkcji. Przykładem może być kolagen, u którego zaburzeniu ulega funkcja strukturalna. Prowadzi to do utraty elastyczności skóry. Innym efektem może być również wystąpienie mutacji w obrębie komórek w kierunku powstawania zmian nowotworowych.

    W związku z szeregiem negatywnych zjawisk prowadzących do powstawania wielu poważnych chorób na skutek nadmiernego spożycia cukru z pożywieniem należy świadomie kontrolować ilość produktów, które dostarczają nam duże ilości tego składnika. Aby tego dokonać niezbędne jest dokładne czytanie etykiet żywności i wybór produktów, które nie zawierają cukru w ogóle lub zawierają go w najmniejszych ilościach.

    Autor: mgr Marzena Rojek
    Tagi: cukier

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2015 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.