zarejestruj się zaloguj się

Barwniki spożywcze – które są bezpieczne, a których unikać?

Tekst: mgr Marzena Rojek
Barwniki spożywcze – które są bezpieczne, a których unikać?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. marca, 2017

Barwniki to substancje celowo dodawane do żywności, aby poprawić jej atrakcyjność sensoryczną. Należą do najbardziej kontrowersyjnych dodatków, jakie stosuje się w przemyśle spożywczym. Znajdziemy w tej grupie zarówno związki chemiczne naturalne jak i syntetyczne. Niektóre barwniki mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie, dlatego przed zakupem danego produkty, warto zapoznać się z informacjami zamieszczonymi na etykiecie.

mgr Marzena Rojek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Barwniki spożywcze – czym są i dlaczego je stosujemy?

     

    Barwniki spożywcze to grupa substancji celowo dodawanych do żywności, aby podnieść jej atrakcyjność wizualną. Może wydawać się, że z technologicznego punktu widzenia należą do najmniej potrzebnych dodatków w przemyśle spożywczym. Warto jednak pamiętać, że kolor jest jedną z podstawowych cech wpływających na decyzję konsumenta o zakupie produktu. Barwienie żywności znane jest człowiekowi od tysięcy lat. W starożytności do tego celu wykorzystywano naturalne barwniki, takie jak ałun czy szafran. W historii znajdziemy także doniesienia o tym, że eksperymentowano z użyciem jako barwników metali ciężkich, np. ołowiu. Pokazuje to jak ważnym aspektem dla konsumenta jest wygląd zewnętrzny produktu.

     

     

    Stosowanie barwników spożywczych w procesach technologicznych ma na celu min.:

    • nadanie barwy naturalnie bezbarwnym produktom;
    • podkreślenie smaku produktu, przez wzmocnienie jego barwy;
    • przywrócenie koloru utraconego przez produkt w procesach produkcji.

    Substancje celowo dodawane do żywności znakowane są symbolem E oraz liczbą odnosząca się do konkretnego związku chemicznego. Barwniki spożywcze znajdziemy w zakresie od 100–199. Są to zarówno substancje pochodzenia naturalnego, jak i syntetyczne.

     

    Czy barwniki dodawane do żywności szkodzą zdrowiu?

     

    Każda celowo dodawana do żywności substancja zanim zostanie wprowadzona do obrotu musi zostać oceniona pod kątem bezpieczeństwa jej stosowania. Nie może ona w żadnym wypadku stanowić zagrożenia dla zdrowia człowieka na proponowanym poziomie spożycia. Co więcej jej użycie musi być uzasadnione i nie może wprowadzać konsumenta w błąd. Listę dodatków do żywności, które można stosować w przemyśle spożywczym zawiera Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1333/2008 wraz z załącznikami.

    Znajdujące się na niej substancje zostały ocenione pod względem bezpieczeństwa stosowania przez EFSA, czyli Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności. Dla dużej części z nich określono dawkę, ADI, czyli tzw. akceptowane dzienne pobranie. Określa ono ilość substancji dodatkowej wyrażonej w mg/kg masy ciała, którą możemy przyjmować codziennie przez okres całego życia bez szkody dla zdrowia. Wymienione regulacje ściśle określają, jakie barwniki można stosować w produkcji żywności i jaka ich ilość może być używana bez obawy o negatywne skutki dla organizmu człowieka. Nie oznacza to wcale, że nie znajdziemy wśród nich związków chemicznych budzących pewne kontrowersje.

    Należy dodać, że lista substancji celowo dodawanych do żywności jest stale weryfikowana w oparciu o nowe doniesienia naukowe dotyczące ryzyka zdrowotnego oraz aktualnych poziomów spożycia. Ponowna ocena bezpieczeństwa stosowania barwników zawartych we wspomnianym rozporządzeniu została zakończona 31 grudnia 2015 roku.

     

    Barwniki naturalne – które są bezpieczne, a których unikać?

     

    Grupa ta to naturalnego pochodzenia związki barwiące wytwarzane z roślin, tkanek zwierząt lub związków mineralnych. Do naturalnych barwników żywności zaliczamy takie substancje jak:

    • karoteny – nadające kolor pomarańczowy,
    • chlorofil – nadający kolor zielony,
    • kurkumina – nadająca kolor żółty,
    • antocyjany – nadające barwę czerwoną, fioletową.

    Zdecydowaną większość substancji z tej grupy uznajemy za stosunkowo bezpieczną. Są jednak pewne wyjątki od reguły. Stanowią je barwniki oznaczone symbolami E 174 i E 175. Są to kolejno naturalne srebro i złoto. Ich większe spożycie może powodować zatrucia. W praktyce w związku z ceną są jednak niezwykle rzadko stosowane, a zatem nie stanowią ryzyka dla zdrowia człowieka. Do innych naturalnych barwników wywołujących niewielkie kontrowersje zalicza się kompleksy miedzowe chlorofilu i cholorofiliny (E 141). Przy dużym spożyciu produktów bogatych w miedź mogą sprzyjać kumulacji tego pierwiastka w organizmie. Z dużą doza ostrożności należy również traktować aluminium (E 173), czyli barwnik używany jako składnik polew, powłok wyrobów cukierniczych, ciast czy pasztetów. Jego kumulacja w organizmie zwiększa ryzyko choroby Alzheimera.

     

    Sztuczne barwniki – które dodatki do żywności są najgroźniejsze?

     

    Wśród barwników syntetycznych znajdziemy znacznie więcej związków budzących niepokój konsumentów. Nie oznacza to jednak, że stanowią one bezpośrednie zagrożenia dla ich zdrowia. Zaletą barwników syntetycznych jest zwykle ich niższa cena, większa intensywność barwy oraz często lepsza stabilność chemiczna. Dzięki temu są powszechnie stosowane w produkcji żywności.

     

     

    Wśród sztucznych barwników, które powinny budzić obawy znajdują się substancje zwane „szóstką z Southampton”. Badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii udowodniły, że ich spożycie przez dzieci prowadzi do nadmiernego pobudzenia, nadaktywności, problemów z koncentracją, impulsywności, kłopotów z kontrolowaniem zachowania. Do barwników tych zaliczamy:

    • żółcień chinolinową – E104,
    • azorubinę – E122,
    • czerwień koszenilową – E124,
    • tartrazynę – E102,
    • żółcień pomarańczową – E110,
    • czerwień Allura – E129

    Znajdziemy je w produktach, takich jak napoje, dżemy, polewy, galaretki, budynie, kisiele, lody, cukierki, żelki, płatki śniadaniowe, gumy do żucia, konserwy rybne, zupy instant. Prawo reguluje znakowanie żywności zawierających barwniki z Southampton, nakazując producentowi umieszczenie na opakowaniu następującej informacji „może wywierać szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci”. Popularne są również opinie, że ich spożycia powinni unikać alergicy. Jednak zgodnie z stanowiskiem EFSA nie jest prawdopodobne, aby spożycie żywności zawierającej barwniki azowe, pojedynczo lub w mieszaninach w ilościach aktualnie stosowanych było przyczyną reakcji alergicznych konsumentów.

    Autor: mgr Marzena Rojek
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.