Niedobór surfaktantu

Niedobór surfaktantu u noworodków jest związany z niedojrzałością pneumocytów drugiego rzędu. Powoduje to spadek napięcia powierzchniowego w pęcherzykach płucnych, w wyniku czego rozwija się niedodma i zespół zaburzeń oddychania — w skrócie RDS.

Surfaktant powstaje w 3-4 tygodniu życia płodowego i w miarę dojrzewania płuc, zmienia się jego skład jakościowy. Ocenę dojrzałości płodowej płuc umożliwia badanie o nazwie amniopunkcja  oraz pobranie płynu owodniowego w jej trakcie.

Niedobór surfaktantu jest przyczyną łatwego zapadania się pęcherzyków płucnych oraz powstawania ognisk niedodmy. Utrudniona zostaje zatem wymiana gazowa i dochodzi do niedotlenienia. Niedotlenienie z kolei powoduje uszkodzenie naczyń płucnych, przechodzenie bogato białkowego  płynu do pęcherzyków płucnych i powstanie tzw. błon szklistych, co nasila istniejące już trudności w utlenowaniu krwi. Zespół zaburzeń oddychania wynikający z niedoboru surfaktantu występuje u ok. 10% żywo urodzonych noworodków.

Jego objawami jest przyspieszenie oddechu — powyżej 60 na minutę, tzw. tachypnoe lub bezdech, przyspieszenie czynności serca powyżej 160 na minutę, wysiłek oddechowy pod postacią zaciągania mostka, przestrzeni międzyżebrowych, wcięcia szyjnego, poruszania skrzydełek nosa, postękiwania oraz sinica.

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na dokładnym zbadaniu noworodka i stwierdzeniu omówionych wcześniej objawów. Ważnym elementem jest ustalenie przyczyny zaburzeń zespołu oddychania u noworodka — tu konieczny jest wywiad ciążowy. Występowanie w ciąży chorób matki takich jak choroby serca, nerek, rzucawka, cukrzyca — zwiększa ryzyko niedotlenienia wewnątrzmacicznego, a tym samym ryzyko wystąpienia zespołu zaburzeń oddychania. Nieleczona cukrzyca może być również przyczyną niedoboru surfaktantu, nie tylko u wcześniaków, ale także u noworodków urodzonych w terminie. Choroby infekcyjne u matki, choroby w okresie poprzedzającym poród, zakażenie dróg moczowych, zakażenie dróg rodnych mogą również powodować niedobór surfaktantu i w związku z tym pojawienie się objawów. Przebieg porodu, czyli przedwczesne , co najmniej 18 godzinne odejście wód płodowych przed porodem zwiększa ryzyko infekcji  i powoduje podobne objawy.

Zawartość smółki w wodach płodowych może spowodować uszkodzenie surfaktantu w płucach i powodować rozwój objawów zespołu zaburzenia oddychania. Cuchnące wody płodowe świadczą o procesie zapalnym i mogą uszkodzić zgromadzony w płucach surfaktant.

Objawy, na które należy zwrócić uwagę, w przypadku zespołu zaburzeń oddychania, to problemy z karmieniem. Sinica, która ustępuje przy płaczu, może być objawem zarośnięcia bądź znacznego zwężenia nozdrzy tylnych, krztuszenie przy jedzeniu, objawy neurologiczne, zaburzenia napięcia mięśniowego, asymetria odruchów noworodkowych, zaburzenia świadomości pod postacią np. apatii, senności, mogą to być drgawki, uraz okołoporodowy, zaburzenia metaboliczne.

Podstawowym badaniem dodatkowym wykonywanym u dzieci z zespołem zaburzeń oddychania, służącym do oceny wydolności układu oddechowego, jest gazometria krwi tętniczej, w której stwierdza się zwiększenie we krwi stężenia dwutlenku węgla — tzw. hiperkapnia oraz zmniejszenie stężenia tlenu — tzw. hipoksja. Inne badania służące ustaleniu przyczyny zaburzeń oddychania to morfologia krwi, stężenie glukozy we krwi, jonogram, oznaczenie stężenia amoniaku we krwi, w celu wykrycia zaburzeń oddychania o niewyjaśnionej przyczynie.  Do innych badań diagnostycznych należą badania mikrobiologiczne mogą one pomóc w ustaleniu czynnika zapalenia płuc lub też posocznicy. Z badań obrazowych największe znaczenie ma badanie radiologiczne klatki piersiowej, które pomaga w ustaleniu przyczyny oraz monitorowaniu stanu oddechowego.

Inne badania wykonywane w zależności od występowania innych objawów to: badanie ultrasonograficzne, czyli badanie przezciemiączkowe mózgu, echo serca w przypadku jego wady bądź przetrwałego nadciśnienia płucnego. Czasami wykonuje się bronchoskopię, w przypadku podejrzenia rzadkich wad wrodzonych układu oddechowego  bądź krążenia.

Pierwszym krokiem w leczeniu noworodka z zespołem zaburzeń oddychania  jest odpowiednie zabezpieczenie prawidłowych czynności  najważniejszych dla życia, a więc układu oddechowego i układu krążenia. Należy zapewnić noworodkowi odpowiednią temperaturę otoczenia, udrożnić jego drogi oddechowe, zastosować odpowiednie wspomaganie układu oddechowego oraz krążenia. Wybór metody wspomagania oddychania noworodka zależy od ciężkości objawów, a także przyczyny choroby. Istnieją metody inwazyjne oraz nieinwazyjne. Najprostszą metodą inwazyjną jest tlenoterapia bierna. Stosuje się  również odpowiednie urządzenia i respiratory. Dzięki nim można uzyskać dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych i dostarczyć dziecku tlen, a dodatkowo zapobiec zapadaniu się pęcherzyków płucnych.

W przypadku ciężkich zaburzeń oddychania w leczeniu stosuje się wentylację mechaniczną za pomocą respiratora. W zależności od stanu jest możliwa całkowita lub częściowa wentylacja mechaniczna.  Przed rozpoczęciem leczenia wentylacyjnego, znając przyczynę zaburzeń oddychania, można noworodkowi podać dotchawiczo surfaktant— dziecko jest intubowane, podaje się mu specjalny lek, który ma wypełnić pęcherzyki płucne, a następnie stosuje się wentylację.

Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

Zamknij ten komunikat

Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.