Przysadka mógowa – funkcje i hormony

Przysadka jest gruczołem wydzielania wewnętrznego, położonym w zagłębieniu kości klinowej, zwanym siodłem tureckim. Składa się z części gruczołowej – stanowiącej płat przedni, i nerwowej – stanowiącej płat tylni. Przysadka pozostaje w ścisłym związku z podwzgórzem, które wydziela neurohormony pobudzające lub hamujące wydzielanie przez nią hormonów.

Przedni płat przysadki wydziela następujące hormony:

Hormon wzrostu (somatotropina, GH) - podstawowym efektem jego działania jest pobudzenie wzrostu komórek i tkanek. Większość z tych efektów wywierana jest przez somatomedyny, czyli czynniki wzrostowe wytwarzane pod wpływem hormonu wzrostu w wątrobie. Działając bezpośrednio hormon wzrostu zwiększa produkcję białek, zmniejsza ilość tkanki tłuszczowej, może mieć także działanie diabetogenne, powodując podwyższenie stężenia glukozy we krwi. Niedobór hormonu wzrostu powoduje niskorosłość (dawniej zwaną karłowatością przysadkową), jego nadmiar – akromegalię lub gigantyzm.

Adrenokortykotropina (ACTH) pobudza wydzielanie hormonów przez korę nadnerczy, glikokortykoidów, androgenów i w mniejszym stopniu mineralokortykoidów. ACTH wydziela się w rytmie dobowym – szczyt wydzielania przypada na wczesne godziny poranne. Nadmiar ACTH powoduje nadczynność kory nadnerczy (tzw. chorobę Cushinga), a jej niedobór - niedoczynność kory nadnerczy.

Tyreotropina, czyli TSH, pobudza wydzielanie hormonów tarczycy, a także pobudza procesy wzrostowe w tym gruczole. Nadmiar TSH powoduje wtórną nadczynność tarczycy, a jego niedobór – niedoczynność tarczycy.

Gonadotropiny – lutropina (LH) i folitropina (FSH). LH, u płci męskiej, pobudza wydzielanie testosteronu przez jądra, u płci żeńskiej - pobudza wytwarzanie hormonów płciowych przez jajniki oraz w wysokim stężeniu - wywołuje proces jajeczkowania. FSH, u mężczyzn, pobudza wytwarzanie plemników, a u kobiet, pobudza wzrost pęcherzyków jajnikowych. Niedobór gonadotropin jest powodem hipogonadyzmu wtórnego. Nadmierne wydzielanie gonadotropin pojawia się w przypadku braku lub nieprawidłowej funkcji gonad oraz, niezwykle rzadko, w przypadku gruczolaka wydzielającego te hormony.

Prolaktyna (PRL) - jej rolą jest przygotowanie gruczołów piersiowych do laktacji w okresie ciąży. Nadmiar prolaktyny powoduje hamowanie wydzielania gonadotropin oraz nasila wydzielanie androgenów nadnercza.

Tylny płat przysadki wydziela hormony takie, jak:

Wazopresyna (hormon antydiuretyczny, ADH) – pełni ona ważną rolę w utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej w ustroju, reguluje bowiem stopień zagęszczenia wydalanego moczu przez nerki. Niedobór wazopresyny powoduje moczówkę prostą, czyli nadmiernie wydalanie rozcieńczonego moczu.

Oksytocyna - ma działanie pobudzające skurcz mięśni gładkich, szczególnie macicy i przewodów mlecznych gruczołów piersiowych – odgrywa więc ważną rolę w okresie porodu i laktacji.

Innym hormonem produkowanym w mózgu jest melatonina, wydzielana jest przez szyszynkę, tj. część mózgowia stanowiącą element tzw. nadwzgórza (trzeba nadmienić, że melatonina może powstawać też w siatkówce oka, przewodzie pokarmowym, szpiku kostnym lub skórze). Fizjologiczną rolą melatoniny jest synchronizacja większości dobowych i sezonowych rytmów biologicznych. Melatonina posiada również właściwości antyoksydacyjne i onkostatyczne - uważa się, ze hamuje procesy nowotworowe. Działa skutecznie w zaburzeniach snu i czuwania, w szczególności przy tzw. jet lag, czyli zmianie stref czasowych przy długich podróżach samolotem. 

Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

Zamknij ten komunikat

Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.