zarejestruj się zaloguj się

Rak wątrobowokomórkowy

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Rak wątrobowokomórkowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. stycznia, 2015

Rak wątrobowokomórkowy, czyli z łac. carcinoma hepatocellulare, jest złośliwym guzem wątroby, należącym do nowotworów o złym rokowaniu. Często bywa wykrywany zbyt późno, kiedy leczenie chirurgiczne jest już niemożliwe, a u pacjenta stwierdza się przerzuty w innych narządach. Jak więc objawia się rak wątroby, jakie mogą być jego przyczyny i, co najważniejsze, czy można zapobiec rakowi wątroby?

SPIS TREŚCI:

    Co to jest rak wątrobowokomórkowy?

     

    Rak wątrobowokomórkowy to rak wywodzący się z hepatocytów, czyli komórek budujących miąższ wątroby. Należy do złośliwych nowotworów o stosunkowo złym rokowaniu, stanowi bowiem jedną z trzech najczęstszych przyczyn zgonów z powodu chorób nowotworowych. Występuje statystycznie częściej u mężczyzn oraz u mieszkańców Azji. Szczególnie często rozwija się na podłożu pozapalnej marskości wątroby, czyli u osób ze skrajnie zniszczoną wątrobą wskutek wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C.

    Rak wątrobowokomórkowy przebiega przez długi okres bezobjawowo, co znacznie utrudnia jej rozpoznanie. Dopiero kiedy rak wątrobowokomórkowy zajmuje znaczną część narządu, dochodzi do niewydolności wątroby lub ucisku sąsiednich tkanek i organów. Pojawiają się objawy związane z upośledzeniem funkcji wątroby, przypominające dolegliwości pacjentów cierpiących na marskość. Należy także dodać, że jedynie co piąty nowotwór wykryty w wątrobie to rak wątrobowokomórkowy. Zdecydowana większość guzów to przerzuty z innych narządów. Wątroba ze względu na bogate, podwójne unaczynienie należy bowiem do najczęstszych lokalizacji odległych przerzutów, szczególnie z raka jelita grubego, żołądka, trzustki, płuc i piersi.

     

    Jakie są przyczyny raka wątroby?

     

    Bez wątpienia do czynników predysponujących do rozwinięcia się nowotworu wątroby należą poniżej wymienione stany:

    • marskość wątroby, bez względu na jej etiologię (wirusy, alkohol, leki, choroby autoimmunologiczne);
    • zakażenie wirusem HBV i HCV;
    • toksyny uszkadzające wątrobę, w tym zawarte w grzybach pleśniowych aflatoksyny;
    • nadużywanie alkoholu;
    • palenie tytoniu;
    • genetycznie uwarunkowany niedobór α1 –antytrypsyny;
    • choroby pasożytnicze wątroby;
    • polekowe uszkodzenie wątroby, a także wieloletnie stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej;
    • hemochromatoza i inne choroby metaboliczne dotyczące wątroby;
    • zespół Budda i Chiariego.

    Wszystkie wymienione stany wiążą się z ryzykiem powstania zmian w materiale genetycznym komórki wątroby, czy to wywołanych przez wirusy, czy też szkodliwe substancje, zwane kancerogenami, czy też aktywację nieprawidłowych szlaków metabolicznych. Efektem takich zmian jest „przeprogramowanie” hepatocytów na nieograniczone podziały, co prowadzi do namnażania się nieprawidłowych komórek i ostatecznie powstania złośliwego guza, który rośnie kosztem zdrowej tkanki, a ostatecznie kosztem całego organizmu.

     

    Jakie są objawy raka wątroby?

     

    Niestety rak wątroby rozwija się długo w sposób całkowicie bezobjawowy. Dlatego też ważne jest aby zauważyć i skontrolować wszelkie niepokojące symptomy. W przypadku osób cierpiących na marskość wątroby, u których choroba przebiega stabilnie, każda nawet niewielka zmiana może sugerować raka wątrobowokomórkowego.

    Co zatem może niepokoić? Do późno występujących objawów raka wątrobowokomórkowego należą:

    • uporczywy ból w nadbrzuszu,
    • gorączka,
    • ciągłe uczucie zmęczenia.

    Wcześniej pojawiają się takie symptomy jak:

    Guz w obrębie wątroby może uciskać drogi żółciowe, blokując tym samym odpływ żółci, co prowadzi do cholestazy i zażółcenia powłok ciała. Nierzadko towarzyszy temu uporczywy świąd. Ostatecznie obraz choroby wynika z niewydolności wątroby, do której dochodzi kiedy nowotwór obejmuje już znaczną część narządu. Pojawia się:

    • niedokrwistość,
    • zaburzenia hormonalne i metaboliczne, łącznie z encefalopatią wątrobową.

    Jest to najprościej ujmując stan uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego przez metabolity, które w warunkach prawidłowych są usuwane z krążenia przez wątrobę. Dla niewydolności wątroby charakterystyczne jest też wodobrzusze, czyli obecność płynu w obrębie jamy otrzewnej, którego ilość może sięgać nawet 20 litrów.

     

    Diagnostyka raka wątrobowokomórkowego

     

    Z rakiem wątroby na pierwszym miejscu powinno się kojarzyć USG jamy brzusznej. Choć nie jest to badanie swoiste, pozwala w sposób szybki, dostępny i łatwy potwierdzić lub wykluczyć obecność podejrzanej zmiany w obrębie wątroby. Stwierdzenie metodą ultrasonograficzną obecności zmiany ogniskowej w wątrobie wymaga dalszej diagnostyki, z zastosowaniem bardziej nowoczesnych technik.

    Należą do nich tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, a także w niejednoznacznych przypadkach – biopsja wątroby, umożliwiająca potwierdzenie rozpoznania.

    Do badań laboratoryjnych stosowanych w diagnostyce raka wątrobowokomórkowego należą oznaczenie poziomu alfafetoproteiny we krwi oraz stężenia tak zwanych enzymów wątrobowych – fosfatazy zasadowej i gamma-glutamylotranspeptydazy. W razie wątpliwości diagnostycznych oznacza się także poziom innych substancji, uznawanych za potencjalne markery raka wątrobowokomórkowego.

     

    Jak leczy się raka wątrobowokomórkowego?

     

    Jedynym sposobem leczenia raka wątroby jest jego całkowite chirurgiczne usunięcie. Niestety często zdarza się, że choroba jest wykrywana za późno, a proces nowotworowy obejmuje zbyt dużą powierzchnię wątroby, co uniemożliwia jego resekcję. W takich przypadkach ratunkiem jest przeszczep wątroby.

    Gdy pacjent z rakiem wątroby nie kwalifikuje się do transplantacji, sięga się po tak zwane zabiegi paliatywne, mające na celu zniesienie objawów i umożliwienie pacjentowi funkcjonowanie. Niestety, zabiegi te de facto nie leczą nowotworu. Do technik takich należą między innymi :

    • ostrzykiwanie guza wątroby etanolem,
    • metody krioablacji, czy embolizacji, czyli zatkania naczyń krwionośnych odżywiających tkankę nowotworową.

    Celem tego typu zabiegów jest jak najdokładniejsze zniszczenie tkanek, objętych procesem nowotworowym.

    Do nowych technik leczenia raka wątrobowokomórkowego należą także metody farmakologiczne z wykorzystaniem leków celowanych, to znaczy działających ściśle na tkankę nowotworową. Celem ich działania jest głównie zahamowanie tworzenia nowych naczyń krwionośnych, odżywiających tkanki złośliwego guza wątroby. Zarówno radio- jak i chemioterapia mają ograniczone zastosowanie w leczeniu raka wątrobowokomórkowego. Stosuje się je jedynie jako leczenie uzupełniające po operacjach lub celem zniszczenia przerzutów zlokalizowanych poza wątrobą.

     

    Jak nie zachorować na raka wątroby?

     

    Oczywiście nie istnieją metody chroniące w 100 procentach przed zachorowaniem na raka wątroby. Można jednak znacząco ograniczyć ryzyko, unikając wymienionych wyżej czynników predysponujących do zachorowania. Unikanie palenia tytoniu, nadużywania leków, czy alkoholu nie wymaga komentarza. Dodatkowo warto także zaszczepić się przeciwko wirusowemu zapaleniu typu B (WZW B), w Polsce jest to szczepienie obowiązkowe, wykonywane u wszystkich niemowląt. Nie opracowano jak dotąd szczepionki przeciwko WZW typu C, ale zachorowania można uniknąć przez ograniczenie potencjalnie ryzykownych zachowań, w tym przypadkowych kontaktów seksualnych, czy zabiegów z naruszeniem powłok ciała. Bardzo ważnym elementem profilaktyki są także regularne badania kontrolne osób cierpiących na marskość wątroby lub z podejrzeniem zmiany niezłośliwej w wątrobie.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.