zarejestruj się zaloguj się

Białaczka

Tekst: lek. Rafał Drobot
Białaczka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. listopada, 2014

Białaczka to zbiorcza nazwa grupy chorób nowotworowych wywodzących się z układu krwiotwórczego, w których dochodzi do masywnego zajęcia szpiku kostnego oraz krwi obwodowej do tego stopnia, że komórki nowotworowe są wykrywalne w rutynowym badaniu cytologicznym, czyli w rozmazie. Termin ten nie odnosi się więc wyłącznie do rozrostu linii białokrwinkowej.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Białaczka – przyczyny

     

    Przyczyny powstawania znamiennej większości przypadków białaczek pozostają nieznane. Różne typy białaczek mogą mieć różne przyczyny, jak również nie istnieje pojedyncza ściśle określona przyczyna dla konkretnego typu białaczki.

    Białaczki są wynikiem mutacji DNA w obrębie komórki macierzystej lub prekursorowej szpiku kostnego. Konsekwencją zmian w kodzie genetycznym jest aktywacja onkogenów lub dezaktywacja genów supresorowych, co prowadzi do całkowitego zakłócenia procesów różnicowania, podziału i regulacji śmierci komórki. Do znanych czynników mogących prowadzić do rozwoju białaczki należą:

    • promieniowanie jonizujące,
    • niektóre wirusy onkogenne(np. HTLV-1),
    • niektóre związki chemiczne (pochodne benzenu i środki alkilujące, w tym chemioterapeutyki),
    • tytoń,
    • choroby genetyczne (zespół Downa, anemia Fanconiego).

     

    Białaczka – objawy

     

    Objawy ogólne

     

    Do objawów ogólnych, które można zaobserwować w przebiegu większości białaczek należy zaliczyć:

     

    Małopłytkowość (Trombocytopenia)

     

    Naciek białaczkowy uszkadza szpik kostny oraz barierę szpik-krew, co skutkuje gwałtownym zmniejszeniem liczby prawidłowych płytek krwi (trombocytów) we krwi obwodowej bądź zastąpieniem ich przez formy niedojrzałe. Klinicznie objawia się to łatwością powstawania podbiegnięć krwawych (potocznie – siniaków), wybroczynami oraz nadmiernymi i przedłużającymi się w czasie krwawieniami po urazach, ekstrakcjach zębów czy innych zabiegach chirurgicznych.

     

    Leukopenia i osłabienie odporności

     

    Rozrastające się w obrębie szpiku kostnego komórki nowotworowe poza linią trombopoetyczną uszkadzają również linię białokrwinkową, czyli leukocytarną. W warunkach prawidłowych krwinki białe (syn. leukocyty) biorą udział w zwalczaniu patogenów. Zmniejszenie ich liczby lub zniesienie prawidłowej funkcji tych komórek w przebiegu białaczki może spowodować obniżenie odporności chorego lub rozwój choroby autoimmunologicznej. Pacjenci cierpiący na białaczkę doświadczają częstych infekcji, w tym zapalenia migdałków podniebiennych i gardła (anginy), zapalenia płuc, biegunek infekcyjnych oraz zakażeń oportunistycznych.

     

    Niedokrwistość (anemia)

     

    Supresja linii czerwonokrwinkowej, czyli erytrocytarnej przez komórki białaczkowe w szpiku kostnym prowadzi do rozwoju niedokrwistości (syn. anemii). Pacjent cierpiący na anemię jest blady, ma nadmiernie szybką akcję serca (tachykardię) oraz niskie ciśnienie tętnicze krwi. Często chorzy z niedokrwistością są osłabieni, skarżą się na uczucie duszności oraz bóle zamostkowe. W skrajnej postaci niedokrwistość może być przyczyną utraty przytomności pacjenta.

     

    Inne objawy

     

    Powiększenie wątroby i śledziony (tzw. hepatosplenomegalia), będące następstwem zajęcia tych narządów przez białaczkowe komórki nowotworowe, może powodować u chorego uczucie pełności, a nawet mdłości. Zajęcie węzłów chłonnych objawia się ich bezbolesnym powiększeniem. Jeżeli dojdzie do zajęcia mózgu mogą wystąpić bóle głowy i inne objawy neurologiczne (drgawki, śpiączka, itp.).

     

    Białaczka – rozpoznanie choroby

     

    Wstępnym narzędziem diagnostycznym, niezwykle użytecznym przy rozpoznawaniu białaczek, jest powtarzane badanie morfologii krwi obwodowej wraz z rozmazem. Pewne rozpoznanie stawia się w oparciu o badanie biopsyjne szpiku kostnego. Uzyskany tą drogą materiał diagnostyczny podlega następnie:

    • badaniom cytogenetycznym,
    • immunofenotypowaniu,
    • badaniom molekularnym.

    Pomocnicze znaczenie mają badania biochemiczne, odzwierciedlające funkcję zajętych przez naciek białaczkowy narządów oraz badania obrazowe (USG, RTG, TK, MRI). Rzadko konieczna jest biopsja węzłów chłonnych.

     

    Białaczka – klasyfikacja, typy

     

    Podział białaczek

     

    Zarówno pod względem przebiegu klinicznego, jak i patogenezy choroby białaczki możemy podzielić na kilka różnych podgrup. Pierwszy podział pozwala wyodrębnić:

    • białaczki ostre – cechują się szybkim namnażaniem komórek nowotworowych do tego stopnia, że powoduje to wyparcie prawidłowej produkcji zdrowych elementów morfotycznych krwi w szpiku kostnym. Szybka progresja choroby wiąże się z akumulacją komórek białaczkowych we krwi i narządach ciała. Białaczki ostre są najczęstszymi formami choroby w dzieciństwie;
    • białaczki przewlekłe – charakteryzują się nagromadzeniem prawie dojrzałych, aczkolwiek nieprawidłowych komórek. Dynamika choroby jest znacznie mniejsza, postęp widoczny jest na przestrzeni miesięcy lub lat. Białaczki przewlekłe są najczęstsze w grupie osób starszych.

    Jeśli natomiast weźmiemy pod uwagę rodzaj komórek krwi z których wywodzą się komórki nowotworowe, to możemy wyróżnić:

    • białaczki limfatyczne – nowotworowe komórki białaczkowe pochodzą od komórki szpiku, która w warunkach prawidłowych różnicuje się w kierunku limfocytów;
    • białaczki szpikowe – rozrastające się komórki białaczkowe pochodzą od komórki szpiku, która w warunkach prawidłowych różnicuje się w kierunku krwinek czerwonych (erytrocytów), krwinek białych (leukocytów) bądź płytek krwi (trombocytów).

     

    Typy białaczek

     

    Istnieje kilkanaście typów białaczek, jednakże biorąc pod uwagę najczęściej występujące postacie choroby możemy wyróżnić:

    Autor: lek. Rafał Drobot

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.