zarejestruj się zaloguj się

Leki na cukrzycę a insulina

Tekst: lek. Marek Dryżałowski
Leki na cukrzycę a insulina
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 15. października, 2014

We leczeniu cukrzycy stosowane są dwie podstawowe metody leczenia: przy pomocy insuliny (podawanej we wstrzyknięciach) oraz doustnych leków przeciwcukrzycowych. Obie metody mają swoje szczegółowe wskazania, plusy i minusy – a podstawowym kryterium wyboru jednej z nich jest stopień zaawansowania choroby oraz jej typ. Kluczowe pozostaje pytanie – kiedy stosuje się leki na cukrzycę, a kiedy insulinę.

SPIS TREŚCI:

    Cele leczenia cukrzycy

     

    W najprostszym ujęciu można powiedzieć, że celem leczenia cukrzycy jest unikanie jej powikłań – zarówno ostrych, jak i przewlekłych. Sam wysoki poziom glukozy we krwi nie jest toksyczny dla organizmu – ale ważne są efekty, jakie wywołuje na dłuższą metę w wielu narządach.

    Powikłania ostre cukrzycy to sytuacje, w których stan organizmu ulega gwałtownemu pogorszeniu – zaliczamy do nich hipoglikemię, kwasicę ketonową (tzw. „śpiączkę cukrzycową“), kwasicę mleczanową oraz śpiączkę hiperglikemiczno-hiperosmolarną.

    Z kolei powikłania przewlekłe są efektem długotrwałego uszkadzania tkanek przez podwyższony poziom glukozy we krwi – głównie efekt ten objawia się w naczyniach krwionośnych. Tutaj zaliczamy np. cukrzycową chorobę nerek (nefropatię cukrzycową), siatkówki oka (retinopatię cukrzycową) czy dużych naczyń krwionośnych (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca).

    Przeprowadzono liczne badania naukowe, które pokazały, że bezpośrednim czynnikiem chroniącym chorego przed przewlekłymi powikłaniami cukrzycy jest unikanie wysokiego poziomu cukru we krwi (hiperglikemia) – sposób, jakim ten cel zostaje osiągnięty, praktycznie nie ma znaczenia dla sukcesu terapii. Dlatego przy doborze konkretnej metody leczenia bierze się pod uwagę różne dodatkowe czynniki – uciążliwość terapii, jej efektywność w obniżaniu poziomu glukozy, wpływ na masę ciała, przeciwwskazania itd. Chodzi o to, żeby uzyskać docelowe wyniki glikemii przy jak najmniejszym obciążeniu dla pacjenta i unikaniu powikłań ostrych – czyli konieczna jest ocena korzyści i wad danego leku oraz wybranie najbardziej optymalnej metody.

    Ponadto należy pamiętać, że cukrzyca (zwłaszcza cukrzyca typu 2) jest chorobą postępującą – dlatego w jej naturalnym przebiegu zaczyna się od najbardziej łagodnych leków, stopniowo przechodząc na terapię coraz bardziej intensywną, aż pozostaje tylko zastosowanie insuliny we wstrzyknięciach. Prawidłowo prowadzone leczenie cukrzycy może opóźnić wprowadzenie zastrzyków z insuliną o wiele lat, ale prędzej czy później większość pacjentów potrzebuje wdrożenia tego modelu terapii.

     

    Leki doustne na cukrzycę czy insulina?

     

    Decyzja o podjęciu takiej czy innego leczenia w cukrzycy jest oparta na wielu czynnikach i przesłankach. Możliwych kombinacji jest wiele, co pozwala dopasować sposób leczenia do konkretnego pacjenta, jego potrzeb i preferencji – tak, aby zapewnić choremu bezpieczeństwo oraz maksymalny możliwy komfort. Dlatego też decyzja o wprowadzeniu czy zmianie leczenia zawsze powinna być podejmowana wspólnie przez lekarza oraz pacjenta, po ocenie wszystkich za oraz przeciw.

    Kluczową kwestią, o której należy pamiętać, jest fakt, że doustne leki przeciwcukrzycowe w żadnym wypadku nie zastępują działania insuliny – jedynie pozwalają organizmowi wykorzystać do maksimum resztki hormonu, produkowane jeszcze przez trzustkę. Różne preparaty osiągają ten cel na różny sposób – niektóre zmniejszają wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego (np. akarboza), inne zmuszają trzustkę do wyrzucenia wszystkich zgromadzonych zapasów insuliny (pochodne sulfonylomocznika), jeszcze inne – zwiększają wrażliwość komórek i pozwalają osiągnąć lepsze efekty działania hormonu przy tej samej jego ilości (np. metformina).

    Ale ostatecznie, jeżeli organizm nie posiada żadnych zapasów własnej insuliny – konieczne jest podanie jej z zewnątrz w formie zastrzyków i przy obecnym stanie wiedzy nie ma żadnej realnej alternatywy. Dlatego też osoby chorujące na cukrzycę typu 1 (czyli nie produkujące insuliny wcale bądź w znikomym stopniu) od samego początku choroby muszą przyjmować hormon przy pomocy iniekcji.

    Z drugiej strony, współczesny model leczenia cukrzycy zakłada jak najdłuższe utrzymywanie pacjenta na lekach doustnych – to znaczy tak długo, jak jest możliwe zachowanie poziomów cukru na docelowym poziomie. Taka strategia jest uzasadniona z kilku przyczyn.

     

    Leczenie insuliną – na co zwrócić uwagę?

     

    Przede wszystkim – należy brać pod uwagę komfort pacjenta. Chociaż nowoczesne wstrzykiwacze do insuliny są zaopatrzone w bardzo cienkie igły i pozwalają przy odrobinie wprawy dokonywać zastrzyków prawie bezboleśnie – oczywistym jest, że lek przyjmowany w formie tabletki będzie wygodniejszym rozwiązaniem. Zwłaszcza jest to wyraźne u osób starszych, które często przejawiają znaczny lęk oraz opór przed wprowadzeniem leczenia insuliną.

    Po drugie – stosowanie iniekcji niesie ze sobą o wiele wyższe ryzyko wystąpienia hipoglikemii, czyli gwałtownego spadku poziomu cukru we krwi, co w praktyce oznacza konieczność częstszej kontroli przy pomocy glukometru oraz precyzyjnego dostosowywania dawek. Leczenie insuliną często wymaga także zwiększenia samokontroli w kwestii diety, gdyż dawki muszą zostać dopasowane do ilości spożytych węglowodanów.

    Warto zauważyć, że terapia insuliną ma także szereg plusów, z których bodaj najważniejszym jest jej ogromna skuteczność w wyrównywaniu poziomu cukru we krwi, na poziomie nieosiągalnym przez jakiekolwiek leki doustne. Poza tym, większa samokontrola pozwala przy odpowiedniej wprawie uzyskać o wiele większą wolność – jeżeli chory potrafi sam dostosowywać dawki, nie jest już zmuszony do utrzymywania regularnego i niezmiennego rytmu posiłków, ich ilości, stosunku do aktywności fizycznej itd.

    Bardzo często pacjenci obawiają się leczenia insuliną, ponieważ może ono powodować wzrost masy ciała. Jednak przyrost wagi wynika z samego działania hormonu, który w naszym organizmie odpowiada za magazynowanie energii w formie tkanki tłuszczowej – jeżeli stosowane dawki są optymalne i nie przekraczają znacząco zapotrzebowania organizmu, przyrost masy ciała będzie minimalny bądź można go całkowicie uniknąć. Dodatkowe kilogramy po rozpoczęciu wstrzyknięć często wynikają po prostu z faktu, że bezpośrednio przed wdrożeniem leczenia organizm cierpiał na niedobór insuliny – co skutkowało gwałtownym chudnięciem. Dlatego powrót do poprzedniej wagi jest później błędnie interpretowany jako „przytycie“.

     

    Czasowe wprowadzenie leczenia insuliną

     

    Poza normalnym, planowym wdrożeniem zastrzyków, insulina jest także wprowadzana u pacjentów we wszystkich stanach nagłych – przy okazji operacji chirurgicznych, ciężkich chorób itd. Pozwala to o wiele precyzyjniej kontrolować bardzo rozchwiane w tych sytuacjach poziomy cukru – co nie byłoby możliwe z wykorzystaniem leków doustnych. Po wyrównaniu ogólnego stanu chorego, zazwyczaj powraca się do poprzedniej terapii – chyba, że po ocenie dotychczasowych poziomów cukru okazuje się, że konieczna jest jej trwała zmiana.

    Insulinę wdraża się także automatycznie u wszystkich kobiet przechodzących cukrzycę w trakcie ciąży, gdyż tutaj także konieczna jest precyzyjna kontrola glikemii. Poza tym, leki doustne stosowane w cukrzycy mogłyby wywierać szkodliwy wpływ na płód – podczas gdy insulina jest pod tym względem preparatem całkowicie bezpiecznym.

    Autor: lek. Marek Dryżałowski
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Insulina – co to jest?
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.