zarejestruj się zaloguj się

Leczenie osłonowe w antybiotykoterapii

Tekst: lek. Małgorzata Haras-Gil
Leczenie osłonowe w antybiotykoterapii
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. listopada, 2014

Biegunka to częste powikłanie, związane ze stosowaniem antybiotyków. Skutecznym sposobem, który przed nią chroni, jest stosowanie leczenia osłonowego – żywych kultur bakterii, zwanych probiotykami. Występują one w produktach fermentowanych – jogurtach, kefirach lub mleku. Warto jednak dodatkowo zastosować preparaty farmaceutyczne lub suplementy diety, aby zapewnić odpowiednią dawkę „pożytecznych bakterii”.

SPIS TREŚCI:

    Wpływ antybiotyków na mikroflorę jelit

     

    Skład flory bakteryjnej człowieka uzależniony jest od wielu czynników – wieku, środowiska w którym żyje, rodzaju pożywienia, stresu czy chorób. Istnieje niemal 500 gatunków bakterii, które wchodzą w skład flory bakteryjnej organizmu ludzkiego. Pełnią one wiele pożytecznych funkcji – biorą udział w trawieniu resztek pokarmowych poprzez fermentację, stymulują wzrost i odnowę błony śluzowej jelit, działając na drobnoustroje chorobotwórcze przyczyniają się do pobudzania układu odpornościowego. Ponadto, wytwarzają witaminę K, której organizm ludzki nie potrafi sam syntetyzować.

    Stosowanie antybiotyków (zwłaszcza drogą doustną) prowadzi do niszczenia naturalnej flory jelit – tzw. dyzbakteriozy. Objawia się to:

    • zaburzeniami trawienia,
    • utrudnionym wchłanianiem substancji odżywczych,
    • niedoborem witamin,
    • podatnością na zakażenia.

    Sztandarowym tego przykładem jest wystąpienie rzekomobłoniastego zapalenia jelit – toksyczne działanie antybiotyków (głównie klindamycyny, ampicyliny, amoksycyliny) na błonę śluzową jelit sprzyja infekcji bakterią Clostridium difficile. Chory cierpi z powodu gorączki, bólów brzucha oraz masywnych biegunek, czasem z domieszką krwi.

     

    Jakie są działania niepożądane antybiotyków?

     

    Pomimo niewątpliwych korzyści, wynikających ze stosowania antybiotykoterapii, należy pamiętać o możliwych skutkach ubocznych, pojawiających się podczas uporczywej, długo trwającej terapii. Efekt ten uzależniony jest nie tylko od rodzaju antybiotyku ale i od stosowanej dawki leku.

    Stosunkowo często występującym powikłaniem są reakcje uczuleniowe – przyjmują postać wysypki skórnej, obrzęku a nawet wstrząsu anafilaktycznego.

    Szczególnym powikłaniem jest wystąpienie lęku, omamów wzrokowych, zmiana percepcji czasu oraz parestezje (mrowienie, drętwienie) po podaniu domięśniowym penicyliny prokainowej. Zjawisko to nosi nazwę zespołu Hoigne i wymaga różnicowania z wstrząsem anafilaktycznym. Co ciekawe, zespół Hoigne nie stanowi przeciwwskazania do stosowania penicyliny w przyszłości, jednak z powodu nieprzyjemnych doznań, pacjenci preferują antybiotyki z innej grupy.

    Powikłania mogą także wynikać z toksycznego działania antybiotyku na narządy – uszkodzeniu ulega głównie wątroba, nerki, szpik kostny. Może dojść do pogorszenia słuchu lub wzroku.

     

    Co to jest leczenie osłonowe?

     

    Ze względu na niekorzystny wpływ antybiotyków na florę bakteryjną jelit, zalecane jest stosowanie leczenia osłonowego już od pierwszego dnia antybiotykoterapii, aby przeciwdziałać niepożądanym działaniom antybiotyków. Leczenie osłonowe polega na stosowaniu probiotyków. Są to żywe, ściśle zdefiniowane drobnoustroje, które wchodzą w skład flory fizjologicznej jelit. Pomagają przywrócić równowagę we florze jelit, hamują wzrost niektórych bakterii chorobotwórczych, działają przeciwwirusowo oraz przeciwzapalnie. Drobnoustrojami tymi są najczęściej bakterie produkujące kwas mlekowy z grupy Lactobacillus,  Bifidobacterium, a także drożdżaki Saccharomyces.

    Innymi preparatami o podobnej skuteczności są prebiotyki – występujące w postaci kapsułki oraz w pożywieniu (np. cebuli, szparagach) nierozpuszczalne substancje stymulujące wzrost fizjologicznej flory jelit. Substancjami tymi są: inulina oraz oligosacharydy obecne w mleku kobiecym. Prebiotyki nigdy nie zawierają drobnoustrojów, jedynie stymulują wzrost bakterii i chronią przed szkodliwym działaniem środowiska. Połączenie probiotyku z prebiotykiem nosi nazwę synbiotyku.

    Szacuje się, że dzienna dobowa dawka terapeutyczna bakterii wynosi około 5*106 - 109 CFU/d. (CFU to tzw. Jednostka Tworząca Kolonię). Dobrym ich źródłem są produkty fermentowane – jogurty, kefiry oraz mleko. Nie pozwalają one jednak na utrzymanie stałego, pożądanego poziomu bakterii. Z tego powodu zaleca się stosowanie preparatów farmaceutycznych, które nie tylko chronią bakterie przed niekorzystnym działaniem soku żołądkowego, ale ich skład dostosowany jest do zmieniającej się z wiekiem flory bakteryjnej człowieka.

    Leczenie osłonowe powinno się stosować od pierwszego dnia antybiotykoterapii i kontynuować jeszcze przez kilka dni po jego odstawieniu. Najlepiej przyjmować probiotyk na 2 godziny przed lub 2 godziny po antybiotyku, aby uniknąć wpływu antybiotyku na bakterię probiotyczną. Lek osłonowy dobrze jest popić dużą ilością wody lub mleka, kefiru.

     

    Jakie jest inne zastosowanie probiotyków?

     

    Podstawowym wskazaniem do stosowania probiotyków, czyli drobnoustrojów probiotycznych jest zapobieganie biegunce poantybiotykowej oraz ostrym biegunkom bakteryjnym. Istnieją jednak szerokie wskazania do leczenia wspomagającego – m.in.:

    Efekt zawsze uzależniony jest od szczepu i dawki stosowanego drobnoustroju.

    Autor: lek. Małgorzata Haras-Gil

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.