zarejestruj się zaloguj się

Kontrola gniewu

Tekst: mgr Aleksandra Kijewska
Kontrola gniewu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. kwietnia, 2014

Gniew jest emocjonalną reakcją na sytuację interpretowaną jako niekorzystną lub krzywdzącą. Reakcja ta składa się z trzech elementów: oceny sytuacji jako niekorzystnej dla siebie, reakcji fizjologicznej i zachowania - często jest to reakcja agresywna: słowna lub werbalna.

mgr Aleksandra Kijewska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest kontrola gniewu?

     

    W przeważającej większości gniew jest reakcją na stres i frustrację, czyli na takie sytuacje, które powodują, że jakaś ważna potrzeba nie może być zaspokojona lub kiedy pojawiają się przeszkody w dążeniu do celu.

    Gniew może też być reakcją na zachowanie innych osób lub sposobu, w jaki nas one traktują (można odczuwać złość z powodu bycia zranionym, krytykowanym, odrzuconym).

    Kontrola złości jest trudnym zadaniem. Panuje pogląd, że umiejętność ta jest miarą dojrzałości. Wiele osób ma problem z wyrażaniem gniewu, okazując złość w sposób nadmiarowy. Impulsywne reakcje mogą stać się nawykowym, wyuczonym zachowaniem, „drugą naturą” człowieka.

    Dawniej nadmierną skłonność do wyrażania gniewu przypisywano głównie mężczyznom, ostatnio coraz więcej kobiet szuka pomocy u profesjonalisty, z powodu skłonności do impulsywnych zachowań, których nie potrafią kontrolować.

     

    Utrata kontroli gniewu

     

    Emocje nie są dobre ani złe, po  prostu są. Istotne jest aby te „złe” emocje zauważać i dać sobie prawo do przeżywania ich. Ważne, żeby nauczyć się wyrażania uczuć, również tych trudnych, ale w sposób nie zagrażający sobie i innym. Nadmierna kontrola i tłumienie negatywnych emocji może doprowadzić do niekontrolowanego wybuchu w przyszłości, albo stać się przyczyną zaburzeń psychosomatycznych (na przykład choroby wrzodowej, nadciśnienia).

    Blokowanie uczuć wymaga wysiłku, powoduje, że powstają blokady energetyczne (w ramionach, w klatce piersiowej, w gardle). Tłumienie emocji „negatywnych” jest przyczyną trudności w przeżywaniu wszystkich innych emocji, przez co ubożeje cała sfera uczuciowa.

    Problem z konstruktywnym wyrażaniem gniewu i złości często jest efektem treningu w dzieciństwie. Kiedy rodzice określają różne emocje (w tym złość) jako złe, dzieci mogą być karane za okazywanie ich. W konsekwencji tych doświadczeń, w życiu dorosłym dostęp do własnej złości jest zablokowany, a kiedy impuls staje się zbyt silny, zostaje ujawniony w sposób nadmiarowy i niekontrolowany, właśnie dlatego, że wcześniej nie był uświadomiony.

    Niekontrolowane wybuchy gniewu są źródłem wielu problemów. Agresywne zachowania  bywają przyczyną trudności interpersonalnych. Ponadto osoby, które nie kontrolują impulsów, częściej niż inni wchodzą w konflikt z prawem. Skłonność do gwałtownych rekcji, prowokujące i obraźliwe w stosunku do innych zachowania, prowadzą do tego, że samemu można stać się ofiarą przemocy (agresja często rodzi agresję).

     

    Brak kontroli gniewu - przyczyny

     

    Przyczyny braku kontroli nad gniewem:

    • wyuczone i utrwalone wzorce zachowań ukształtowane w dzieciństwie,
    • tendencja do przypisywania innym negatywnych i wrogich postaw, które „usprawiedliwiają” agresywne reakcje,
    • maskowanie złością innych uczuć - gniew i złość często „przykrywają” inne emocje; uczucia, takie jak lęk i smutek, tłumione przez dłuższy czas, mogą zostać przekształcone w złość i być wyrażane w agresywny sposób.

    Badania wykazują, że  ludzie  mają większy problem z okazywaniem emocji miękkich (takich jak żal, smutek, poczucie zranienia i krzywdy) niż złości (której, wstydzą się znacznie mniej niż na przykład lęku przed odrzuceniem).

     

    Zachowania agresywne - rodzaje

     

    Do zachowań agresywnych należą:

    • agresja eksplozywna (gwałtowne wybuchy złości, tendencja impulsywnych nieadekwatnych do sytuacji reakcji; skłonność do krzyku, czynnej agresji, w skrajnych sytuacjach utrata kontroli nad sobą w postaci ataków furii),
    • autoagresja (złość kierowana jest przeciwko sobie; objawia się oskarżaniem się i obwinianiem, niechęcią a czasem nienawiścią do własnej osoby),
    • agresja pasywna (wyrażanie złości w zakamuflowany sposób, za pomocą kpiny, ironii i złośliwości, sabotowanie zadań na przykład poprzez spóźnianie się  lub „zapominanie” o umówionym spotkaniu. Innym przejawem biernej agresji może być wchodzenie w rolę ofiary; taka postawa ma wywołać u drugiej osoby skruchę i poczucie winy).

     

    Gniew a fizjologiczna reakcja

     

    Każdej emocji (gniew i złość nie jest tu wyjątkiem) jest podporządkowane odczucie somatyczne. Ciało człowieka reaguje na złość wydzielaniem się adrenaliny. Nasi przodkowie otrzymywali dzięki pobudzeniu hormonalnemu sygnał: walcz albo uciekaj, w zależności od tego, jakiej reakcji wymagała określona sytuacja. Człowiek cywilizowany jest już warunkowany do innych zachowań (na przykład do nieokazywania emocji w trudnych sytuacjach), ale dawne reakcje biochemiczne nadal zachodzą w ciele.

    Wydzielanie się adrenaliny powoduje określone reakcje fizjologiczne:

    • płytszy oddech,
    • pocenie się rąk, czasem całego ciała,
    • przyspieszone bicie serca,
    • napływ krwi do mózgu, czerwienie się twarzy,
    • wzrost ciśnienia tętniczego.

    Wzrost napięcia powoduje potrzebę szybkiego rozładowania; to dlatego kontrola emocji jest trudna i dla wielu osób stanowi wyzwanie.

     

    Gniew – jak sobie radzić?

     

    Sposoby radzenia sobie z gniewem:

    • zarządzanie swoimi emocjami - ważne jest, aby uświadomić sobie swoje uczucia i starać się je nazwać oraz znaleźć ich przyczynę; taka postawa umożliwia „spojrzenie z boku” na siebie, a poprzez to poczucie kontroli nad swoimi emocjami;
    • skupienie uwagi na innej czynności, jeżeli to możliwe zmiana otoczenia (może być to krótkotrwała zmiana, czyli wyjście do innego pomieszczenia);
    • kontrola oddechu - ćwiczenie  polegające na skupieniu się na własnym oddechu i świadomym jego  pogłębianiu, oddychanie przeponą;
    • treningi relaksacyjne, medytacja;
    • szczera rozmowa - pomaga uniknąć nieporozumień i pielęgnowania żalu i urazy, które przekształcają się w tłumiona złość;
    • dystans do siebie, poczucie humoru - to, że nie traktujemy siebie bardzo serio pomaga rozładować napięcie;
    • aktywność fizyczna, uprawianie sportu.
    Autor: mgr Aleksandra Kijewska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.