zarejestruj się zaloguj się

Fetyszyzm a seks

Tekst: mgr Kamilla Mielniczek
Fetyszyzm a seks
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. lutego, 2014

Fetyszyzm rozumiany jako upodobanie do pewnej cechy partnera będącej bodźcem seksualnym jest zjawiskiem normalnym, w dużej mierze uwarunkowanym kulturowo. O patologii mówimy, gdy podniecenie i orgazm są możliwe wyłącznie w obecności fetysza lub gdy on sam wystarcza do osiągnięcia satysfakcji seksualnej.

mgr Kamilla Mielniczek
AUTOR
mgr Kamilla Mielniczek seksuolog, psycholog
SPIS TREŚCI:

    Różne wymiary fetyszyzmu

     

    Fetyszyzm jest rodzajem parafilii, polegającej na uzyskiwaniu satysfakcji seksualnej przede wszystkim lub wyłącznie w wyniku kontaktu z obiektem pobudzającym, czyli fetyszem. Parafilia to ogólna nazwa zaburzeń preferencji seksualnych (kiedyś „dewiacja seksualna”), gdzie pojawienie się podniecenia i satysfakcji seksualnej zależy od specyficznych obiektów, rytuałów, sytuacji, które nie są częścią normatywnej stymulacji i powodują znaczącą przykrość lub pogorszenie w ważnych dziedzinach funkcjonowania. O fetyszyzmie jako patologii mówimy wówczas, gdy dany bodziec jest niezbędny do odczuwania podniecenia i orgazmu, a nie tylko wzmacnia doznania erotyczne związane z osobą partnera seksualnego. Na tej zasadzie, jeśli np. kobieca bielizna działa pobudzająco na mężczyznę, ale nie jest konieczna do osiągnięcia podniecenia i też sama w sobie nie wystarcza do uzyskania satysfakcji, nie możemy mówić o dewiacji. Z tzw. fetyszyzmem małym mamy do czynienia wówczas, gdy do osiągnięcia podniecenia konieczna jest druga osoba wyposażona w fetysz, natomiast w przypadku fetyszyzmu dużego, druga osoba staje się zbędna i do osiągnięcia satysfakcji seksualnej wystarcza sam przedmiot. Ten drugi typ fetyszyzmu jest niebezpieczny ze względu na wyłączenie partnera jako obiektu koniecznego do odbycia satysfakcjonującego kontaktu seksualnego. Natomiast wówczas, gdy przedmioty są wykorzystywane do zwiększania atrakcyjności kochanka, mamy do czynienia z osobą o rysie fetyszystycznym, natomiast nie będzie to jeszcze dewiacja. Warunkiem jest, aby partner akceptował bodziec wprowadzany do współżycia w charakterze fetysza. Również niektórych autoerotycznych zachowań związanych z fetyszem, który kojarzy się z partnerem i dlatego działa pobudzająco, nie klasyfikujemy jako dewiacji, lecz zastępczą formę zaspokajania popędu seksualnego, np. podczas dłuższej przerwy we współżyciu. Wówczas osiąganie satysfakcji w kontakcie z fetyszem nie stanowi preferowanej formy działania, ale pojawia się czasowo, gdy nie ma dostępu do partnera. Kluczem do oceny zjawiska jest motywacja towarzysząca podejmowaniu zachowań seksualnych.Zjawisko dotyczy ok. 4-6% populacji.

     

    Rodzaje fetyszy

     

    Bodźcem seksualnym może stać się każdy obiekt, dlatego wszelkie istniejące klasyfikacje uwzględniają tylko te rodzaje fetyszyzmu, z którymi w swojej praktyce zetknęli się specjaliści, a nie są wyczerpującą typologią. Niektóre z nich to:

    • akrotomofilia – fetysz: okaleczone ciało partnera,
    • dysmorfofilia – fetysz: zdeformowane ciało partnera,
    • apotemnofilia – fetysz: własne okaleczone ciało,
    • koprofilia – fetysz: kał,
    • urofilia – fetysz: mocz,
    • anastemafilia- fetysz: partner niskiego wzrostu,
    • pyrofilia – fetysz: ogień, gorące przedmioty na narządach płciowych,
    • mizofilia – fetysz: brud,
    • dorafilia – fetysz: skóra zwierzęcia lub futro,
    • dendrofilia – fetysz: drzewa,
    • pubefilia – fetysz: włosy łonowe,
    • grawiditofilia – fetysz: brzuch ciężarnej kobiety,
    • klismafilia – fetysz: wlew doodbytniczy,
    • podofilia – fetysz: stopa,
    • heterochromofilia – fetysz: odmienny kolor skóry partnera seksualnego,
    • laktafilia – fetysz: piersi wydzielające mleko.

     

    Powstawanie fetyszyzmu

     

    Etiologię fetyszyzmu wyjaśnia się zasadą warunkowania. Jeśli pobudzeniu seksualnemu towarzyszy określony bodziec, zaczyna on być kojarzony z sytuacją podniecenia i jego pojawienie się wywołuje reakcję seksualną. Podstawowymi mechanizmami są najprawdopodobniej imprinting i uczenie się. Pierwszy polega na szybkim uczeniu się w sytuacji dużego napięcia - w ten sposób pierwsze podniecenie seksualne trwale kojarzone jest z okolicznościami, które mu towarzyszyły. Natomiast o uczeniu się mówimy, gdy pewien bodziec systematycznie powtarza się w sytuacji pobudzenia i poprzez częstość występowania dominuje pozostałe bodźce. Taki etap fiksacji na niezwykłych przedmiotach związanych z sytuacją masturbacji nie jest niczym niepokojącym u dorastającej osoby i zwykle mija w momencie rozpoczęcia współżycia, ponieważ uwaga zostaje przekierowana na nowe bodźce związane z partnerem seksualnym. Jeśli do takiej zmiany nie dojdzie, pojawia się zaburzenie preferencji pod postacią fetyszyzmu. Ponieważ u mężczyzn erekcja jest zjawiskiem wyraźnie postrzeganym, procesy poznawcze mogą pośredniczyć w powstawaniu reakcji seksualnej, natomiast u kobiet świadomość podniecenia jest znacznie mniejsza z uwagi na sposób, w jaki pobudzenie się objawia, więc czynnik ten nie mediuje odpowiedzi seksualnej na określony bodziec. Masturbacja i orgazm wzmacniają związek pomiędzy fetyszem a pobudzeniem. Dotąd nie wiadomo, dlaczego u niektórych osób dochodzi do wybiórczego wzmocnienia reakcji na określony bodziec. Pojawiają się dwie hipotezy:

    1. Pierwsza dotyczy trudności z włączeniem procesu seksualnego uczenia się w związki diadyczne;
    2. Druga mówi o zaburzeniach procesu uczenia się.

    Według jednej z koncepcji rozwoju seksualnego człowieka, dojrzała seksualność jest wynikiem scalenia trzech wątków rozwojowych, które w okresie dzieciństwa są niezależne od siebie:

    • tożsamość płciowa,
    • reaktywność seksualna,
    • zdolność do tworzenia związków diadycznych.

    Dla powstania fetyszyzmu kluczowe są nieprawidłowości na poziomie integracji reaktywności seksualnej i związków w parze. W efekcie kształtują się względnie bezosobowe preferencje seksualne. Do powstania tego rodzaju parafilii przyczynia się zbyt wczesne doświadczenie bodźca jako obiektu seksualnego i rozwojowo zbyt szybkie uświadomienie sobie związku fetysza z reakcją seksualną. Kolejnym czynnikiem jest defekt w procesie rozwoju społeczno-seksualnego, który powoduje, że fetyszyzm wzmacnia się na zasadzie kompensacji (jest to tzw. teoria kompensacyjna powstawania fetyszyzmu). Prawdopodobnie doświadczenia zniechęcające do nawiązywania związków, działają niekorzystnie na uznanie osoby partnera jako bodźca seksualnego i mogą wpływać na ukierunkowanie zainteresowania w stronę fetysza. W powyższy sposób opisuje się mechanizm powstawania fetyszy będących częścią człowieka lub tzw. przedłużeniem osoby, jak bielizna, obuwie. Niekiedy jednak bodźcem są przedmioty niezwykłe, pozbawione związku z człowiekiem. Tego rodzaju fetyszyzm wyjaśniany jest występowaniem seksualnego uczenia się w takim wieku, gdy jeszcze nie funkcjonuje żadne pojęcie seksualności, stąd pobudzenie może powiązać się z bodźcami na ogół nie kojarzonymi erotycznie. Niektórzy badacze na podstawie badań wysuwają twierdzenia o występowaniu zainteresowania fetyszem już w okresie wczesnodziecięcym jeszcze zanim stał się bodźcem pobudzającym seksualnie.

     

    Fetyszyzm u kobiet

     

    Fetyszyzm występuje znacznie częściej wśród mężczyzn niż kobiet. Wynika to z odmiennego przebiegu procesu rozwoju psychoseksualnego. Atrakcyjność obiektu seksualnego dla kobiet wiąże się bardziej z jakością relacji, kontekstem sytuacji erotycznej oraz zachowaniem partnera niż jego konkretną cechą, a tym bardziej przedmiotem nie związanym z danym układem partnerskim. Jednak u kobiet również spotyka się tzw. fetyszyzm mały, który powstaje w warunkach silnej więzi emocjonalnej z partnerem. Na przykład zapach kojarzący się z partnerem oraz pozytywnymi doświadczeniami seksualnymi może stać się czynnikiem warunkującym podniecenie i również po rozstaniu z partnerem wywoływać gotowość seksualną na zasadzie skojarzenia zapachu z sytuacją erotyczną. U kobiet poza zapachem, częstym fetyszem są muskularne ramiona, określony kształt dłoni, typ zarostu. Nie zawsze fetyszyzm powstaje na bazie pozytywnych doznań – bywa, że bodźcem pobudzającym erotycznie jest cecha lub przedmiot kojarzony z doświadczeniem przemocy w okresie kształtowania się preferencji seksualnych.

     

    Transwestytyzm fetyszystyczny

     

    Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10, odmiennym zjawiskiem od fetyszyzmu jest tzw. transwestytyzm fetyszystyczny, który zalicza się również do grupy zaburzeń określanych jako parafilie. Polega on na upodabnianiu się do płci przeciwnej poprzez ubiór i makijaż w celu osiągnięcia satysfakcji seksualnej. Przyjmuje się, że zjawisko dotyczy mężczyzn. U transwestytów fetyszystycznych preferowanym sposobem uzyskiwania pobudzenia i orgazmu jest masturbacja lub podejmowanie aktywności seksualnej z drugą osobą w sytuacji przebrania w kobiece części garderoby. Mężczyźni o takich upodobaniach na co dzień nie ujawniają potrzeby doświadczania bycia osobą płci przeciwnej, ale okresowo, na krótki czas pragną upodobnić się do kobiety w celu osiągnięcia satysfakcji seksualnej. Jest to inne zjawisko niż transwestytyzm o typie podwójnej roli, który polega na upodobnianiu się do odmiennej płci dla zaspokojenia potrzeby emocjonalnej, ale nie seksualnej. W przypadku transwestytyzmu podwójnej roli osoba doświadcza zadowolenia z chwilowego „bycia” osobą płci przeciwnej, natomiast nie odczuwa potrzeby utrzymania tego stanu, czyli nie występuje tu niezgodności pomiędzy płcią psychiczną a somatyczną i pragnienie zmiany płci, jak ma to miejsce w przypadku transseksualizmu. Według DSM-IV, czyli klasyfikacji zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, transwestytyzm fetyszystyczny określany jest jako fetyszyzm transwestycyjny.

    Autor: mgr Kamilla Mielniczek
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.