zarejestruj się zaloguj się

Tabletki antykoncepcyjne a trądzik

Tekst: lek. Magdalena Bizoń
Tabletki antykoncepcyjne a trądzik
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 31. marca, 2015

Czy i dlaczego tabletki antykoncepcyjne mogą być skuteczne w leczeniu trądziku? Zmiany trądzikowe na skórze są wynikiem zakażenia bakteryjnego. Jednak wahania hormonalne powodują tworzenie na skórze środowiska, które sprzyja rozwojowi trdyiku. Nadmiar androgenów (męskich hormonów) powoduje łojotok, który sprzyja powstawaniu pryszczy. Leki antykoncepcyjne hamują działanie androgenów.

lek. Magdalena Bizoń
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny powstawania trądziku u kobiet – hormony

     

    Przyczyną trądziku jest kolonizacja skóry przez bakterie beztlenowe Propionibacterium acnes, które zapoczątkowują powstawanie mikrozaskórników oraz miejscowej reakcji zapalnej. Wpływ na rozwój zmian mają także czynniki środowiskowe, jak chociażby dieta bogata w węglowodany. Palenie papierosów sprzyja powstawaniu zmian skórnych. W przebiegu trądziku uaktywnia się mieszek włosowy z pobliskim gruczołem łojowym pobudzonym do nadmiernego wydzielania sebum (łoju). Dlatego też u osób ze skłonnością do zmian trądzikowych pojawia się przetłuszczanie skóry.

    Istotny wpływ na ten proces mają hormony, przede wszystkim androgeny (potocznie nazywane są męskimi hormonami), które dodatkowo pobudzają wzrost gruczołów łojowych, ich wydajność, a także sprzyjają rozrostowi warstwy rogowej naskórka, co może się objawiać na przykład obecnością łupieżu. U kobiety androgeny wydzielane są przez korę nadnerczy oraz jajniki. W przypadku dysfunkcji chociażby jednego z tych organów może dojść do nadmiernego wydzielania androgenów, a zatem nasilenia dolegliwości w postaci trądziku na skórze. Dzieje się tak np. w zespole policystycznych jajników.

    Podobne oddziaływanie jak androgeny na mieszki włosowe w sytuacjach stresowych wykazuje hormon adrenokortykotropowy (ACTH). Dlatego też u osób żyjących permanentnie na „wysokich obrotach” w nerwowym środowisku zdecydowanie częściej ujawniają się zmiany trądzikowe na twarzy.

    Największy wpływ na rozwój trądziku ma 5-α-reduktaza, który to enzym przekształca testosteron do 5-α-dihydrotestosteronu (DHT). Jego zwiększoną aktywność zaobserwowano właśnie w najbardziej zewnętrznej warstwie skóry – naskórku oraz w jego przydatkach – mieszkach włosowych.

     

    Dlaczego hormony w tabletkach antykoncepcyjnych pomogą leczyć trądzik?

     

    Zachwiana gospodarka hormonalna wzmaga pojawianie się nowych wykwitów, co wymusza rozpoczęcie odpowiedniego leczenia. Występowanie trądziku najczęściej, bo aż u 7% kobiet w wieku rozrodczym związane jest z podwyższonym stężeniem androgenów w surowicy krwi, tak zwanym hiperandrogenizmem. Zwykle towarzyszą temu też inne objawy, jak łysienie androgenowe, bądź hirsutyzm (nadmierne owłosienie), zwiększona pigmentacja skóry (rogowacenie skóry).

    Wysoka zawartość androgenów obserwuje się także we wspomnianym zespole policystycznych jajników, gdzie oprócz nieregularnych cykli miesiączkowych współistnieje hirsutyzm i trądzik. Tak więc tabletki antykoncepcyjne hamując aktywność androgenów działają o wiele szerzej i leczą wiele różnych dolegliwości.

    W odróżnieniu od androgenów, żeńskie hormony płciowe – estrogeny wykazują działanie zmniejszające wydzielanie sebum przez gruczoły łojowe. I to właśnie estrogeny znajdują się w doustnych lekach antykoncepcyjnych. Działają przeciwstawnie do męskich hormonów i hamują ich aktywność.

     

    Czy leki antykoncepcyjne są skuteczne w leczeniu trądziku?

     

    Podstawą leczenia trądziku jest terapia miejscowa. Na zmiany chorobowe aplikuje się różnego rodzaju żele, kremy, których substancją czynną jest antybiotyk. Jednak etiologia hormonalna trądziku umożliwia wprowadzenie leczenia regulującego zaburzenia hormonalne. Terapia taka wskazana jest u pacjentek z zespołem policytystycznych jajników (PCOS), zespołem SAHA (ze współistniejącym łojotokiem, trądzikiem, nadmiernym owłosieniem i równocześnie łysieniem) oraz w przypadku zmian trądzikowych pojawiających się po okresie dojrzewania.

    Skojarzone leczenie trądziku wymaga opieki specjalistycznej dermatologa, endokrynologa i ginekologa. Oparte na hormonach żeńskich działanie leków ma także charakter antykoncepcji. Przed rozpoczęciem terapii niezbędne jest wykonanie badań laboratoryjnych określających stężenie hormonów i potwierdzającymi zaburzenia związane z obecnością trądziku. Zalecane są oznaczenia wolnego i całkowitego testosteronu we krwi, DHEA-S oraz stosunku hormonów LH/FSH.

    Tabletki hormonalne na trądzik skuteczne w leczeniu zmian skórnych. Zaprzestanie terapii może skutkować nawrotem zmian. Na efekty leczenia trądziku zazwyczaj trzeba odczekać kilka tygodni, a nawet miesięcy aż dojdzie do wyrównania wahań hormonalnych. Najskuteczniejsze w leczeniu trądziku są preparaty o działaniu odwrotnym do androgenów, na przykład spironolakton lub blokujących działanie androgenów. Do tej drugiej grupy zalicza się estrogeny, octan cyproteronu, oraz glikokortykosteroidy.

    Zwykle z powodu innych dolegliwości współistniejących z trądzikiem najbardziej korzystny wpływ mają doustne tabletki antykoncepcyjne. Działając na aparat mieszkowo-włosowy ograniczają wydzielanie łoju oraz liczbę nowopowstałych zmian trądzikowych.

    Jeżeli leki hormonalne mają z założenia także zapobiegać ciąży (co jest tak naprawdę ich głównym celem), należy bezwzględnie przestrzegać zasady by o tej samej porze przyjmować kolejną dawkę leku. Oprócz działania typowo dermatologicznego normalizują cykle miesiączkowe, zmniejszają objawy napięcia przedmiesiączkowego, jak i ból pierwszych dni krwawienia w cyklu. Hamują działanie androgenów ograniczając nadmierne owłosienie. Wykazują także pozytywny wpływ na gospodarkę mineralną kości zapobiegając wczesnej osteoporozie i kruchości kości, do których może szybciej dojść u kobiet z obniżonym poziomem estrogenów.

     

    Czy tabletki antykoncepcyjne na trądzik dają efekty niepożądane?

     

    Pomimo wielu pozytywnych aspektów terapii hormonalnej w leczeniu trądziku należy pamiętać o działaniach niepożądanych aplikowanych leków. Do najczęściej zgłaszanych zalicza się:

    • nudności, wymioty,
    • wahania masy ciała,
    • bóle i tkliwość piersi,
    • zmniejszone libido,
    • bóle głowy,
    • wzrost ciśnienia tętniczego,
    • wzrost stężenie cholesterolu we krwi,
    • zwiększone ryzyko wystąpienia chorób zakrzepowo – zatorowych oraz ostrych epizodów chorób układu krążenia (zawał serca, udar mózgu).
    Autor: lek. Magdalena Bizoń

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.