zarejestruj się zaloguj się

Tabletki antykoncepcyjne a inne leki

Tekst: lek. Kamila Osińska
Tabletki antykoncepcyjne a inne leki
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. lutego, 2014

Doustna antykoncepcja hormonalna to jedna z najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Stosowana według zaleceń lekarza ma bardzo dużą skuteczność. Jest to metoda wrażliwa ze względu na konieczność regularnego stosowania i wpływ innych leków. Są leki, które wpływają na metabolizm tabletek antykoncepcyjnych. Wymioty i biegunka ograniczają wchłanianie tabletek.

lek. Kamila Osińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Gorsze wchłanianie tabletek

     

    W chwili obecnej doustna antykoncepcja hormonalna to jedna z najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Szacuje się, że jest używana nawet przez 60 mln kobiet na całym świecie. Doustna antykoncepcja stosowana idealnie wg zaleceń lekarza ma bardzo dużą skuteczność, która sięga 0,1% ciąż w trakcie jej stosowania. Niemniej jest to metoda wrażliwa ze względu na konieczność regularnego stosowania i wpływ innych leków. Co wpływa na wchłanianie doustnej antykoncepcji i jakie są najczęstsze leki zmniejszające jej skuteczność?

    Ważne jest uwrażliwienie pacjentek na regularne przyjmowanie doustnej antykoncepcji w trakcie każdej, nawet łagodnej choroby. Kluczem do skutecznej antykoncepcji jest jej regularne przyjmowanie, najlepiej z dokładnością co do godziny. Należy uwzględniać stany ograniczające prawidłowe wchłanianie i metabolizm antykoncepcji hormonalnej i w tych sytuacjach pamiętać zastosowaniu dodatkowej metody zapobiegania ciąży.

     

    Antykoncepcja a interakcje z innymi lekami

     

    Możliwe interakcje, które są związane ze stosowaniem doustnej antykoncepcji hormonalnej i innych leków ,możemy podzielić na 2 typy:

    1. Pierwszy, gdy zmniejsza się skuteczność tabletek antykoncepcyjnych. Dochodzi do zmniejszenia stężenia hormonów we krwi pacjentki, odblokowania osi podwzgórze-przysadka-jajnik ze wszystkimi możliwymi następstwami (dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych, owulacja, zmiana właściwości śluzu szyjkowego, perystaltyki jajowodów i endometrium w kierunku potencjalnego przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej) co skutkuje możliwością zajścia w ciążę. Najczęściej jest to powodowane poprzez przyspieszenie metabolizmu wątrobowego hormonów (estrogeny i gestageny), które kobieta przyjmuje w postaci doustnej dwuskładnikowej antykoncepcji, przez inne leki. Powoduje to zmniejszenie ich stężenia we krwi, a tym samym brak zamierzonego efektu działania tej metody w zapobieganiu ciąży.
    2. Drugi, gdy doustna antykoncepcja może zmieniać metabolizm innych leków.

     

    Które leki mogą wpływać na skuteczność antykoncepcji?

     

    Leki z różnych grupymogą wpływać na metabolizm wątrobowy leków antykoncepcyjnych.

    1. Antybiotyki – grupa przyspieszająca metabolizm wątrobowy hormonów płciowych, przez co zmniejsza się ich stężenie w organizmie. Typowo rifampicyna, rifabutyna. Relacjonuje się również większy odsetek niechcianych ciąż w przypadku równoczesnego stosowania z doustną antykoncepcją, antybiotyków z grupy penicylin, tetracyklin, makrolidów, fluorochinolonów czy imidazolu (lek przeciwgrzybiczy), które to nie wpływają na metabolizm leków. Według najnowszych badań naukowych brakuje potwierdzeń w na oddziaływanie wyżej wymienionych antybiotyków na złożoną doustną antykoncepcję. Nieskuteczność tej metody zapobiegania ciąży w przypadku stosowania antybiotyków niezmieniających metabolizmu wątrobowego, może wynikać z nieregularnego przyjmowania preparatów czy zaburzeń wchłaniania np. wskutek wymiotów czy biegunki w trakcie choroby. W tych przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji, najczęściej mechanicznej (np. prezerwatywa).
    2. Ziele dziurawca – uważa się, że jego działanie może korzystnie wpływać na łagodne stany depresyjne a ponadto antybakteryjnie i antyoksydacyjnie. Z powodu licznych interakcji przed rozpoczęciem jego stosowania zaleca się konsultację z lekarzem. Prócz tego, należy pamiętać o jego spożywaniu wieczorem, ponieważ wypicie naparu rano i wystawienie skóry na światło dzienne może skutkować reakcjami fotouczuleniowymi, które widoczne są w postaci przebarwień i oparzeń.
    3. Leki przeciwdrgawkowe – to np. fenytoina, karbamazepina, barbiturany, topiramat, okskarbazepina, prymidon. Leki te również przyspieszają metabolizm wątrobowy hormonów płciowych. Pacjentkom przyjmującym wymienione leki zaleca się unikanie hormonalnej doustnej antykoncepcji, z wyjątkiem preparatu zawierającego medroksyprogesteron w postaci depo (przedłużona metoda antykoncepcji podawana w zastrzyku domięśniowo). Z kolei gabapentyna, tiagabina, lamotrygina, lewotircetam nie skutkują zmniejszeniem skuteczności doustnej antykoncepcji.
    4. Część leków antyretrowirusowych, stosowanych w leczeniu HIV np. ritonavir, może wpływać na metabolizowanie leków antykoncepcyjnych.
    5. Inne leki, które mogą zmieniać metabolizm antykoncepcji to bosentan (lek stosowany w nadciśnieniu płucnym), modafinil (leczenie narkolepsji), aprepitant (zapobieganie wymiotom przed operacją), suggamadeks (stosowany w anestezjologii).

    Ważne jest by pamiętać, że do powrotu do prawidłowej aktywność enzymów wątrobowych, które przyspieszają metabolizm doustnej antykoncepcji, dochodzi po około 28 dniach. Dlatego też zaleca w trakcie stosowania i po zakończeniu przyjmowania leków przyspieszających metabolizm wątrobowy, inne metody zapobiegania ciąży przez minimum miesiąc czasu.

     

    Doustna antykoncepcja a nieprawidłowe wchłanianie leków

     

    Leki zmieniające wchłanianie doustnej antykoncepcji to m.in. preparaty zwiększające pH soku żołądkowego stosowane w leczeniu choroby wrzodowej czy choroby refluksowej przełyku (inhibitory pompy protonowej, np. omeprazol, lanzoprazol; inhibitory receptorów H2- np. ranitydyna).

    Leki stosowane w leczeniu otyłości, takie jak np. orlistat, który hamuje trawienie tłuszczów, zmniejsza ich wchłanianie z jelit, co może skutkować biegunką, szczególnie przy nieprzestrzeganiu zaleceń lekarskich (minimalne spożycie tłuszczów w diecie) i to doprowadza do utrudnionego wchłaniania tabletek.

    Wszystkie leki powodujące wymioty, biegunki, mogą zmieniać wchłanianie doustnej antykoncepcji. W przypadku wymiotów w przeciągu 2h po spożyciu tabletki, należy przyjąć kolejną. Z kolei w wymiotach trwających ponad 24h, wskazane jest postępowanie jak w przypadku ominięcia tabletki.

     

    Inne metody antykoncepcji a leki

     

    Znane są metody antykoncepcji, na które nie wpływają inne leki. Są to wkładki wewnątrzmaciczne, także wkładki uwalniające lewonorgestrel w jamie macicy. Są to także zastrzyki antykoncepcyjne – zawierają medroksypregesteron podawany właśnie w postaci iniekcji.

    Należy również wspomnieć o jednoskładnikowej antykoncepcji tzw. „minipigułki” zawierającej jedynie składnik progesteronowy, które mogą być podatne na działanie metaboliczne innych leków. Z tego też powodu zaleca się zmianę metody antykoncepcji w trakcie jej stosowania.

    Także antykoncepcja „po stosunku” zawierająca składnik gestagenny, może mieć zmniejszoną skuteczność w trakcie stosowania leków np. przeciwdrgawkowych.

     

    Wpływ antykoncepcji na działanie innych leków

     

    Także doustna antykoncepcja może wpływać na rozkład innych substancji chemicznych, tak jest np. w przypadku lamotryginy (leku przeciwpadaczkowego). Najczęściej konieczne jest zwiększenie dawki wymienionego leku, aby uzyskać jego terapeutyczne stężenie we krwi.

    Ponadto, efekt stosowania preparatów w leczeniu nadciśnienia tętniczego, przeciwcukrzycowych, diuretyków, antykoagulantów, hormonów tarczycy, leków rozszerzających oskrzela (teofilina) czy immunosupresyjnych, może być zmniejszany poprzez działanie dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej. W przypadku przyjmowania hormonów tarczycy, należy monitorować jej funkcję. Możliwe, że niezbędne okaże się zwiększenie terapeutycznej dawki w celu utrzymania odpowiedniego stężenia hormonów w organizmie.

    Autor: lek. Kamila Osińska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.