zarejestruj się zaloguj się

Antykoncepcja po stosunku

Tekst: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
Antykoncepcja po stosunku
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 02. grudnia, 2014

Antykoncepcja po stosunku nie jest działaniem wczesnoporonnym. Antykoncepcja awaryjna polega na tym, by utrudnić owulację, a tym samym nie dopuścić do zapłodnienia. Antykoncepcja po stosunku oznacza konieczność przyjęcia tabletki „po” lub zastosowanie tak zwanej spirali, czyli wkładki wewnątrzmacicznej. Najczęściej stosuje się tabletkę, którą można przyjąć do 72 godzin po stosunku.

SPIS TREŚCI:

    Antykoncepcja awaryjna – antykoncepcja po stosunku

     

    Antykoncepcja po stosunku, zwana także antykoncepcją awaryjną, tzw. „the morning after pill” lub „planem B” to temat w Polce dość kontrowersyjny. Do niedawna była posądzana o działanie wczesnoporonne, dlatego wiele grup społecznych i religijnych żądało wycofania pigułki z rynku.

    Dzisiaj wiadomo, że silnie hamuje ona głównie sama owulację, a zawarty w niej progesteron, w sytuacji gdy do implantacji zarodka już doszło, może nawet podtrzymać ciążę. Sama nazwa progesteron („pro gestatio”), na którym oparta jest nowoczesna antykoncepcja po stosunku, oznacza nic innego jak działanie „pro-ciążowe”, „dla ciąży”.

    Mimo wszystko jednak wielu lekarzy powołuje się na klauzulę sumienia i odmawia przepisania tabletki. Warto wiedzieć, że prawo do jej przepisania mają nie tylko ginekolodzy, ale praktycznie wszyscy lekarze, również lekarze rodzinni.

     

    Kiedy i kto może stosować tabletkę po stosunku?

     

    Tabletkę po stosunku można stosować we wszystkich sytuacjach, w których albo zapomniało się o antykoncepcji (pominięcie dawki), a doszło do stosunku lub gdy antykoncepcja zawiodła (np pękła prezerwatywa). W zależności od metody antykoncepcji awaryjnej, na jej zastosowanie jest czas maksymalny do 72 do nawet 120 godzin po stosunku.

    Antykoncepcję „po” trzeba rozważyć, gdy zapomniało się przyjąć 3 lub więcej tabletek antykoncepcyjnych dwuskładnikowych z jednego opakowania. W przypadku minipigułki z samym progestagenem przesunięcie zabrania tabletki już o 3 godziny może spowodować pojawienie się owulacji i skutkować ciążą.

    Jeśli chodzi o metody barierowe, to zarówno zsunięcie się jak i pęknięcie prezerwatywy, błony dopochwowej czy kapturka naszyjkowego, także może zakończyć się niechcianą ciążą. Przesunięcie się krążka antykoncepcyjnego, zbyt późne lub przedwczesne jego zdjęcie, odklejenie się plastra lub zapomnienie o jego przyklejeniu - także wiąże się z możliwością zajścia w ciążę.

    W przypadku antykoncepcji długoterminowej, opartej na zastrzykach z progestagenami, opóźnienie wykonania zastrzyku o 2 tygodnie lub w przypadku zastrzyków estrogenowo-progestagenych opóźnienie o 7 dni jest sytuacją, w której należy rozważyć antykoncepcję awaryjną. Także wypadnięcie wkładki wewnątrzmacicznej, tzw. spirali, jest wskazaniem do zastosowania antykoncepcji awaryjnej.

     

    Rodzaje antykoncepcji awaryjnej – metoda Yuzpe

     

    Nazwa metody Yuzpe wzięła się od nazwiska kanadyjskiego ginekologa, który zajmował się fizjologią rozrodu człowieka. Metoda Yuzpe oparta jest na zwykłych tabletkach antykoncepcyjnych, których należy przyjąć więcej niż w przypadku standardowego przeznaczenia. Dawki są dość duże, ponieważ do 72 godzin po stosunku przyjmuje się 4 tabletki antykoncepcyjne (najlepiej starszej generacji, o większej zawartości hormonów).

    Po 12 godzinach trzeba zażyć kolejną taką dawkę leku. Do najczęściej stosowanych pigułek w metodzie Yuzpe należy preparat Gravistat 250 (tego leku wystarczą 2 razy po 2 tabletki) oraz Gravistat 125 (0,05 miligramów etenyloestradiolu i 250 mikrogramów lewonorgestrelu) czy łatwo dostępne, popularne pigułki Microgynon, Stediril i inne generyki (zamienniki) tego preparatu.

    Oprócz preparatu Gravistat 250, resztę tabletek należy zażyć w schemacie 2 razy po 4 tabletki. Brak jest badań nad skutecznością antykoncepcji awaryjnej dla pigułek antykoncepcyjnych nowszych generacji. Metoda Yuzpe jest nieco mniej skuteczna od innych, opisanych poniżej. Wiąże się też częściej z pewnymi efektami ubocznymi (nudności, wymioty, zaburzenia łaknienia, bóle głowy, uczucie obrzmienia). Jednak są one wyjściem w sytuacji, gdy nie ma dostępu do metod dedykowanych samej tylko antykoncepcji awaryjnej (Postinor Duo, Escapelle).

     

    Tabletka „morning after pill” – tabletka po stosunku

     

    Na rynku dostępne są obecnie dwa preparaty, które dopuszczone zostały jako leki służące wyłącznie antykoncepcji awaryjnej. Pierwszym z nich jest Postinor Duo, zawierający sam tylko progestagen. Jest nim lewonorgestrel w dawce 750 mikrogramów. Należy go przyjąć jak najwcześniej, maksymalnie do 72 godzin po stosunku, a drugą tabletkę tego samego środka 12 godzin później.

    Czy antykoncepcja po stosunku jest bezpieczna? Antykoncepcja  awaryjna, choć jest bezpieczna, to nie pozostaje bez wpływu na gospodarkę hormonalną. Może zupełnie przesunąć termin miesiączki, dlatego można ją przyjmować tylko w sytuacjach „kryzysowych”. W przypadku Postinor Duo, producent jako maksymalną, bezpieczną dawkę leku w ciągu jednego cyklu podaje 4 tabletki. Należy jednak zachować rozwagę i korzystać z niej jak najrzadziej, a najlepiej zawsze pamiętać o tradycyjnym zabezpieczeniu przed stosunkiem.

    Kolejna tabletka po stosunku to preparat o nazwie Escapelle. Zawiera on stężenie hormonów takie, jak w dwóch tabletkach Postinor Duo (1500 mikrogramów). Jest łatwiejszy w stosowaniu, ponieważ wystarczy przyjąć jedną tabletkę, do 72 godzin po stosunku. Maksymalna, bezpieczna dawka, którą można zastosować w jednym cyklu to dwie tabletki. Zarówno Postinor Duo jak i Escapelle są droższe od zwykłych tabletek antykoncepcyjnych, używanych w metodzie Yuzpe. Cechują się jednak nieco lepszą skutecznością i słabiej wyrażonymi efektami ubocznymi (nudności, bóle głowy, brzucha, obrzęki).

     

    Wkładka wewnątrzmaciczna – skuteczna metoda antykoncepcji po stosunku

     

    Bardzo skuteczną metodą antykoncepcji awaryjnej jest założenie tradycyjnej „spirali” do 5 dni po stosunku. Wkładka wewnątrzmaciczna uważana jest za metodą skuteczniejszą od wszystkich wyżej wymienionych pigułek hormonalnych, gdyż nie tylko zapobiega owulacji, ale też zmienia właściwości endometrium.

    W przypadku założonej w sposób prawidłowy wkładki nie dochodzi do implantacji zarodka. Podobne działanie wykazuję zarówno wkładka miedziana, jak i z lewonorgestrelem. U kobiet, które jeszcze nie rodziły, raczej nie zaleca się zakładania wkładki jako antykoncepcji awaryjnej.

    Po założeniu spirali, można ją zostawić w macicy i traktować jako normalną metodę antykoncepcyjną.

    Autor: lek. Natalia Ignaszak-Kaus

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.