zarejestruj się zaloguj się

Antykoncepcja hormonalna a wątroba

Tekst: lek. Krzysztof Wilk
Antykoncepcja hormonalna a wątroba
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 22. listopada, 2013

Antykoncepcja hormonalna nie jest obojętna dla wątroby. Do przeciwwskazań do stosowania antykoncepcji hormonalnej należą takie choroby wątroby jak m.in. marskość wątroby, nowotwory wątroby, nowotwory wątroby.

lek. Krzysztof Wilk
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Wątroba a przeciwwskazania antykoncepcji hormonalnej

     

    Wśród przeciwwskazań do stosowania antykoncepcji hormonalnej wymieniane są m.in. choroby wątroby, takie jak np.:

    • genetycznie uwarunkowane choroby prowadzące do cholestazy (zastoju żółci) -  zespoły: Dubina-Johnsona, Rotora, Criglera-Najjara,
    • marskość wątroby,
    • stłuszczenie wątroby,
    • nowotwory wątroby (zwłaszcza gruczolak wątroby, ogniskowy rozrost guzkowy wątroby, rak wątrobowokomórkowy),
    • przebyta cholestaza ciężarnych lub żółtaczka na innym tle.

    Oznacza to, że antykoncepcja hormonalna nie jest obojętna dla wątroby.

     

    Antykoncepcja hormonalna a czynność wątroby   

     

    Metabolizm doustnych środków antykoncepcyjnych zachodzi m.in. w wątrobie. Tak jak większość leków, mogą zatem obciążać i uszkadzać ten narząd. Dodatkowo, u pacjentek stosujących inne leki (np. leki przeciwpadaczkowe, spironolakton, rifampicynę, gryzeofulwinę) dochodzi do intensyfikacji metabolizmu wątrobowego doustnych środków antykoncepcyjnych. Ryzyko uszkodzenia wątroby u zdrowych kobiet jest minimalne – obserwuje się, że u większości z nich parametry czynności wątroby w trakcie stosowania antykoncepcji hormonalnej znajdują się w granicach normy. Stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych może jednak pogarszać wyjściowo upośledzoną funkcję wątroby, dlatego istotne jest, aby przed rozpoczęciem stosowania tego typu metody zapobiegania ciąży wykonać badania: stężenia aminotransferaz (AspAT i AlAT), GGTP oraz bilirubiny. Należy je powtórzyć po kilku miesiącach stosowania antykoncepcji hormonalnej, a następnie systematycznie kontrolować (zwykle raz w roku).

     

    Antykoncepcja hormonalna a zastój żółci

     

    Jednym ze skutków ubocznych antykoncepcji hormonalnej jest zastój żółci (tzw. cholestaza). Jest ona spowodowana zarówno działaniem estrogenów, jak i gestagenów.

    Estrogeny, gromadząc się w komórkach wątrobowych, zmniejszają przepuszczalność ich błon komórkowych. Do żółci dostaje się mała ilość wody, staje się ona zagęszczona, co sprzyja jej zastojowi. Progesteron obniża kurczliwość dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego (powoduje tzw. atonię), dodatkowo sprzyjając zaleganiu żółci.

    Podstawowymi objawami cholestazy są: żółtaczka oraz świąd skóry.

    Ponadto utrudnienie w odpływie w żółci sprzyja rozwojowi kamicy żółciowej.

     

    Antykoncepcja hormonalna a nowotwory wątroby 

     

     Antykoncepcja hormonalna stosowana długotrwale (> 5 lat) jest udowodnionym czynnikiem ryzyka zachorowania na niektóre typy nowotworów wątroby, takie jak: gruczolak wątroby, ogniskowy rozrost guzkowy wątroby, a także rak wątrobowokomórkowy (HCC).

    Każdy przypadek u pacjentki stosującej antykoncepcję hormonalną powinien być wskazaniem do szybkiej diagnostyki w kierunku guzów wątroby:

    • powiększenia wątroby,
    • silnego bólu w nadbrzuszu (zwłaszcza prawym),
    • krwotoku do jamy brzusznej.
    • Badaniem pierwszego rzutu jest USG jamy brzusznej.

    Gruczolak wątroby i ogniskowy rozrost guzkowy wątroby to guzy łagodne, jednak pierwszy z nich może wykazywać tendencję do transformacji w nowotwór złośliwy, dlatego też jego wykrycie jest wskazaniem do operacji. Ogniskowy rozrost guzkowy wątroby może być jedynie monitorowany (wskazane jest systematyczne wykonywanie USG jamy brzusznej), a decyzję o operacji należy podjąć w przypadku:

    • zmiany o średnicy powyżej 10 cm,
    • wątpliwości co do charakteru zmiany,
    • powiększania się zmiany, nawet mimo zaprzestania stosowania antykoncepcji hormonalnej,
    • krwotok z guza,
    • planowana ciąża.
    • Leczenie raka wątrobowokomórkowego polega na resekcji odpowiedniej części wątroby. W niektórych przypadkach uzasadnione może być przeszczepienie wątroby (według Kryteriów Mediolańskich warunkami przeszczepienia wątroby w przypadku HCC są: średnica ogniska raka <= 5 cm lub obecność maksymalnie 3 ognisk zmiany o średnicy <= 3 cm każde).

    Wykrycie gruczolaka wątroby, ogniskowego rozrostu guzkowego wątroby lub raka wątrobowokomókowego jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do kontynuowania stosowania antykoncepcji hormonalnej.

    Ostrym, zagrażającym życiu stanem, który może wystąpić w przebiegu wyżej wymienionych nowotworów może być krwotok z guza do jamy brzusznej.

    Ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony wątroby, w trakcie stosowania antykoncepcji hormonalnej wskazane jest regularne wykonywanie badań kontrolnych funkcji tego narządu. Ich częstość powinna być ustalana w sposób indywidualny, dobrany do stanu zdrowia i potrzeb pacjentki. W większości przypadków parametry wątrobowe (AspAT, AlAT, GGTP, bilirubinę) kontroluje się raz w roku.

    Autor: lek. Krzysztof Wilk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.