zarejestruj się zaloguj się

Szkoła czy edukacja domowa?

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Szkoła czy edukacja domowa?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 04. grudnia, 2014

Edukacja domowa, czyli nauczanie dzieci w domu, ma coraz więcej zwolenników. Wciąż jest to jednak niewielki odsetek polskich rodzin. Nauczanie poza szkołą budzi wiele kontrowersji. Przeciwnicy zarzucają mu izolowanie dzieci od rówieśników, zwolennicy wskazują na możliwość w pełni indywidualnego podejścia do ucznia, czego według nich, szkoła nie jest w stanie zapewnić.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Czym jest edukacja domowa?

     

    Edukacja domowa dotyczy sytuacji, gdy dziecko uczy się poza szkołą, w warunkach domowych, a nauczycielami są jego rodzice lub opiekunowie. W Polsce ta forma nauki została zalegalizowana w 1991 roku i ma coraz więcej zwolenników, chociaż w dalszym ciągu niewielki odsetek uczniów realizuje obowiązek szkolny we własnym domu.

    Na nauczanie domowe swojego dziecka może zdecydować się każdy rodzic. Nie musi być nauczycielem i nie musi posiadać wykształcenia pedagogicznego. Nieistotna jest liczba dzieci w rodzinie oraz to, czy rodzice pozostają w związku małżeńskim, czy też samotnie wychowują dzieci. Wymagana jest jedynie:

    • opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej,
    • pisemne oświadczenie rodziców o zapewnieniu dziecku warunków do realizacji podstawy programowej,
    • pisemne zobowiązanie rodziców do przystępowania przez dziecko do egzaminów klasyfikacyjnych w szkole.

    Z tymi dokumentami w terminie do 31 maja rodzic powinien zgłosić się do dyrektora dowolnej szkoły i uzyskać od niego zezwolenie na realizację obowiązku szkolnego poza tą szkołą.

     

    Edukacja domowa a szkoła

     

    Na edukację domową rodzice decydują się z wielu powodów. Niektórzy uważają, że szkoła ma zły wpływ na dzieci:

    • hamuje ich kreatywność,
    • zabija indywidualizm,
    • nie sprzyja rozwijaniu mocnych stron,
    • jest miejscem, w którym dzieci podlegają złemu wpływowi rówieśników.

    Motywacją innych rodziców jest niechęć do promowanych w szkole wartości – dotyczy to szczególnie rodziców głęboko wierzących oraz należących do grup mniejszościowych, którzy obawiają się dyskryminowania przez szkołę wyznawanych przez siebie wartości.

    Wielu rodziców uważa również, że są w stanie bardziej skutecznie uczyć swoje dzieci, niż nauczyciele w szkołach masowych. Chodzi tu przede wszystkim o indywidualizację podejścia do nauczania. Szkole zarzuca się ujednolicone podejście do uczniów: wszyscy mają się uczyć w ten sam sposób i w tym samym tempie, a jeśli ktoś odstaje, jest uznawany za przeszkodę w realizacji materiału. Ucząc w domu, rodzic może dostosować tempo nauki i sposób uczenia do predyspozycji i temperamentu swojego dziecka.

    Rodzice, których główną motywacją jest niechęć do szkoły, muszą jednak pamiętać, że nie są w stanie całkowicie uniknąć kontaktu z nią. Dziecko raz lub dwa razy do roku musi przystępować do egzaminów organizowanych przez szkołę. Zdarza się, że na egzaminach oceniana jest przede wszystkim pamięć faktów, a nie umiejętności wnioskowania, logicznego myślenia i inne, które rodzice rozwijają u swego dziecka. Zdarza się również, że szkoła wymaga od rodziców, aby uczyli dziecko z konkretnych podręczników.

    Ponadto, dyrektorzy szkół nie zawsze zgadzają się na realizację przez dziecko edukacji domowej. Powody bywają różne: niektórzy są po prostu krytycznie nastawieni do tej formy nauczania. Z kolei inni mają złe doświadczenia w kontaktach z rodzicami uczniów z edukacji domowej – narzekają na to, że rodzice ci są roszczeniowo i wyjątkowo niechętnie nastawieni do szkoły.

     

    Edukacja domowa – zalety

     

    Nie da się jednoznacznie ocenić, czy edukacja domowa jest lepsza, czy gorsza od szkolnej. Jest po prostu inna. Wiele zależy od temperamentu i umiejętności dziecka oraz od podejścia i zaangażowania rodziców. Tak samo jak szkolna, edukacja domowa ma swoje wady i zalety.

    Do zalet nauczania w domu z pewnością należy zaliczyć możliwość indywidualnego podchodzenia do dziecka. Rodzic ma warunki do uczenia pociechy w taki sposób, jaki jest przez nią najlepiej przyswajany i najbardziej lubiany.

    Jeśli np. dziecko jest wzrokowcem, rodzic może mu oszczędzić nudnych wykładów i skupić się na obrazach, wykresach, filmach, itp. Potencjał i mocne strony dziecka mogą być w pełni wykorzystywane, a ewentualne trudności – uwzględniane i w pełni akceptowane. Możliwe jest również dostosowywanie tempa, a nawet pory nauki do dziecka.

    Na edukacji domowej bez wątpienia korzystają również te dzieci, które są nadwrażliwe na pewne bodźce (np. na hałas) oraz dzieci niepełnosprawne, które w szkołach często są niedoceniane.

    Zwolennicy edukacji domowej uważają również, że nauczanie poza szkołą pozwala na odcięcie dziecka od negatywnych wpływów rówieśniczych oraz oszczędza mu stresów związanych z rywalizacją w klasie i walką o pozycję w hierarchii rówieśniczej.

     

    Edukacja domowa – wady

     

    Dwa ostatnie argumenty są jednak dosyć kontrowersyjne. Uproszczeniem jest twierdzenie, że rówieśnicy wywierają na dziecko wyłącznie negatywny wpływ. Korzyści z unikania rywalizacji i walki o pozycję w grupie również są wątpliwe. Te aspekty funkcjonowania w społeczeństwie są częścią życia, trudną do uniknięcia. W związku z tym sensowne wydaje się przygotowanie dziecka na to, że prędzej czy później znajdzie się w takiej sytuacji.

    Powyższe rozważania to jeden z argumentów podnoszonych przez przeciwników edukacji domowej. Uważają oni, że rodzic w domu nie jest w stanie zapewnić dziecku odpowiednich warunków do rozwoju społecznego.

    Edukatorzy domowi twierdzą, że zapisywanie dzieci na koła zainteresowań i zajęcia sportowe załatwia ten problem, poza tym dziecko ma możliwość samemu dobierać sobie znajomych.

    W szkole między dziećmi zachodzi jednak wiele bardzo zróżnicowanych interakcji, które są ważne dla rozwoju a często trudne do odtworzenia na zajęciach dodatkowych. Dziecko edukowane domowo może nigdy nie zetknąć się z agresją, niechęcią lub brakiem akceptacji, a są to doświadczenia na tyle powszechne w codziennym życiu, że prędzej czy później trzeba je poznać i nauczyć się na nie reagować.

    Do wad edukacji domowej należą też pewne zagrożenia dla rodziców, takie jak:

    • nadmierne skupienie się na dziecku,
    • nadmierne skupianie się na przedmiotach, w których dziecko jest dobre i zaniedbywanie tych, które dziecku nie idą,
    • brak czasu na rozwijanie własnych pasji rodzica (cała jego aktywność poświęcona jest przygotowywaniu się do jak najlepszego wytłumaczenia dziecku kolejnych zagadnień).

    Trzeba też rozważyć, jak długo ma trwać edukacja w domu. Czy obejmie ona tylko okres podstawówki, czy gimnazjum też? A jeśli rodzice zamierzają np. posłać dziecko do liceum, jak przygotują je do funkcjonowania w nieznanym przez nie systemie kształcenia masowego?

    Rozważając „za” i „przeciw” edukacji domowej, rodzice powinni pamiętać, że będzie się ona nieuchronnie wiązała z dużym poświęceniem z ich strony. W praktyce jeden z rodziców często zmuszony jest do porzucenia pracy zawodowej. Ważne jest szczere i mocne przekonanie o tym, że rodzice chcą się zmierzyć z wyzwaniem, jakim jest samodzielne nauczanie swojego dziecka. Wtedy łatwiej będzie przetrwać kryzysy i trudne chwile.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dyskalkulia

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.