zarejestruj się zaloguj się

Rozwój dziecka (3 – 5 lat)

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Rozwój dziecka (3 – 5 lat)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. maja, 2014

Rozwój dziecka nie przebiega w harmonijny sposób. Okresy równowagi co około pół roku przeplatają się z okresami destabilizacji, napięć i trudnych zachowań. Trzylatki zwykle są łatwe w obejściu, ale trzyipółlatki potrafią mocno dać się rodzicom we znaki. Warto o tym wiedzieć. Dzięki temu można uniknąć poczucia winy i niepewności w wielu sytuacjach.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Rozwój dziecka – trzeci rok życia

     

    W pierwszej połowie trzeciego roku życia znaczna część dzieci jest łatwa w obejściu, raczej spokojna i chętnie podejmująca współpracę z rodzicami. Dzielenie się posiadanymi przedmiotami oraz ustępowanie innym nie stanowi problemu. Trzylatki są już bardzo sprawne językowo: znają wiele słów i interesują się znaczeniami nowych, posiadają również coraz większe umiejętności komunikacyjne. To sprawia, że stają się rozmowne i chętnie opowiadają o tym, co je interesuje. Posiadane umiejętności umożliwiają realizowanie potrzeb, stąd też trzyletnie dzieci przeżywają mniej napięć i frustracji. Coraz lepsza sprawność fizyczna pozwala im sprostać większości codziennych zadań.

    U wielu dzieci sytuacja zmienia się w drugiej połowie trzeciego roku życia. Dotychczasowa duża sprawność fizyczna ulega zachwianiu: dziecko może mieć trudności z koordynacją ruchową na wielu płaszczyznach. Może się potykać i przewracać znacznie częściej, niż pół roku temu. Sprawność manualna spada (ręce drżą, są mniej sprawne), niektóre dzieci zaczynają się jąkać.

    Dzieci trzyipółletnie mają skłonność do popadania w emocjonalne skrajności. Czują się również mało bezpiecznie. Stąd częste upewnianie się i dopytywanie rodziców: „Kochasz mnie?”. Przeżywane napięcie rozładowują na wiele różnych sposobów. Może to być:

    • obgryzanie paznokci,
    • masturbacja,
    • ssanie palca,
    • tiki w obrębie twarzy lub innych części ciała.

    Druga połowa trzeciego roku życia dodatkowo charakteryzuje się tendencją wielu dzieci do wymyślania sobie nieistniejących towarzyszy zabaw. Jest to przejaw bogatej wyobraźni dziecka. Jeśli w pozostałych dziedzinach życia dziecko nie wykazuje skłonności do wycofywania się w świat fantazji, nie ma się czym niepokoić.

    Jak każdy człowiek, tak i trzylatek ma swoje lęki. Dzieci w tym wieku często boją się ciemności (bujna wyobraźnia sprawia, że potrafią wyobrażać sobie straszne stwory czyhające w ciemnościach) i niektórych zwierząt. Obawiają się również starych, pomarszczonych ludzi, włamywaczy oraz rozłąki z rodzicami.

     

    Rozwój dziecka – czwarty rok życia

     

    Czwarty rok życia dziecka to dla wielu rodziców trudny okres, wymagający stanowczości i konsekwentnego stawiania granic. Dzieci ponownie wchodzą bowiem w „wiek kryzysowy”. Chętnie korzystają ze swojej dużej sprawności fizycznej. Są ruchliwe i żywiołowe: biegają, skaczą, wspinają się, uciekają. Zdarza im się niszczyć przedmioty. Mają trudności z dokończeniem rozpoczętych czynności. Do tego dochodzi labilność emocjonalna i nieumiejętność kontroli impulsów: napady złości na przemian z gwałtowną radością. Wiele z nich jest bardzo (czasem za bardzo) pewnych siebie oraz swoich możliwości.

    Charakterystyczny jest również specyficzny język czterolatków. W tym wieku dzieci lubią testować reakcje otoczenia na niecenzuralne słowa. Próbują używać przekleństw oraz słów związanych z genitaliami i wydalaniem. Pełne dezaprobaty spojrzenia rodziców dodatkowo zachęcają je do tych wybryków.

    Utrzymuje się tendencja do wymyślania sobie towarzyszy zabaw. Do tego dochodzi, powszechna wśród 4-latków, nieumiejętność rozróżniania prawdy od fikcji. W efekcie czterolatki nieraz zdumiewają rodziców niestworzonymi historiami, które opowiadają z pełnym przekonaniem o ich autentyczności.

    W drugiej połowie czwartego roku życia wiele dzieci próbuje już trzymać się faktów. Starają się rozdzielać fikcję od autentycznych wydarzeń, jednak efekty tych usiłowań bywają znikome. Czteroipółlatki zaczynają być nieco bardziej konsekwentne w działaniu. Lubią rozmawiać, zadawać pytania i dyskutować. Zaprząta je szczegół, dlatego w dyskusjach i próbach zrozumienia danego zagadnienia potrafią być niezwykle dociekliwe.

    Umiejętność kontroli impulsów rozwija się: czteroipółlatki lepiej nad sobą panują, potrafią się powstrzymać w określonych sytuacjach, cierpliwie czekać na swoją kolej. Wybuchy złości są mniej widowiskowe.

    Lęki czwartego roku życia dotyczą głównie bodźców słuchowych, takich jak głośne lub nieznane dźwięki. U wielu dzieci utrzymuje się lęk przed ciemnością, niektórymi zwierzętami oraz przed rozłąką z rodzicami.

    Napięcia emocjonalne rozładowywane są zwykle poprzez obgryzanie paznokci, masturbację, napady wściekłości. Zdarzają się tiki (w tym wieku zwykle mają charakter przemijający) oraz jąkanie. Ssanie kciuka pojawia się coraz rzadziej.

     

    Rozwój dziecka – piąty rok życia

     

    Pięciolatki zazwyczaj funkcjonują w sposób bardziej zrównoważony, niż czterolatki. Są stabilne i dobrze przystosowane, łatwo dopasowują się do innych osób. Ich umiejętności umożliwiają realizowanie bieżących potrzeb. Dzięki temu pięciolatki rzadziej doświadczają frustracji związanej z niemożnością wykonania jakiejś czynności, co sprawia, że przeżywają mniej stresu i są bardziej pogodnie nastawione do świata. Dość chętnie współpracują z rodzicami (szczególnie z matką) i wykonują ich polecenia.

    Ponieważ cykl okresów równowagi i destabilizacji zmienia się mniej więcej co pół roku, pięcioipółlatki znów wchodzą w trudniejszy okres. Są bardziej nerwowe. Podejmują się zadań, którym nie są w stanie sprostać, przez co frustracja jest ich częstym doświadczeniem w tym wieku. Wiele z nich zachowuje się w sposób hałaśliwy i pozbawiony samokontroli. Typowe są skrajności w postawie wobec rodziców: od miłości do nienawiści. Pięcioipółlatki nie są już tak chętne do współpracy z rodzicami, na polecenia często reagują oporem, ignorują je lub zawzięcie dyskutują na temat zasadności tych poleceń. Chcą być w centrum. Wszystko musi być tak, jak one sobie życzą – jeszcze nie potrafią przyjmować perspektywy innych osób i wczuwać się w ich położenie. Źle znoszą przegraną i krytykę. W swoich żądaniach często są zachłanne i nieustępliwe, zdarza im się podbierać przedmioty należące do innych domowników. Dzielenie się znów staje się problematyczne.

    Lęki okresu piątego roku życia dotyczą głównie realistycznych i prawdopodobnych zdarzeń, takich jak upadek, potłuczenie się lub zranienie, pogryzienie przez psa, itd. Utrzymuje się lęk przed rozłąką z rodzicami i ciemnością, jednak generalnie dzieci pięcioletnie są mniej lękliwe w stosunku do poprzednich okresów.

    Warto wiedzieć również o tym, że dzieci w wieku przedszkolnym myślą w konkretnych kategoriach, a ich czas skupienia uwagi jest stosunkowo krótki. Nie potrafią uogólniać zasad obowiązujących w jednej sytuacji na sytuacje podobne. Myślenie abstrakcyjne w pełni rozwinie się dopiero za kilka lat. Dlatego jeśli przedszkolak coś zbroi, nie ma sensu wygłaszanie monologów i tłumaczenie, dlaczego nie należało tego robić oraz nakazywanie, żeby przemyślał to, co zrobił. Jego zdolności intelektualne jeszcze mu na to nie pozwalają. Najbardziej skuteczne jest podejmowanie konkretnych działań, czyli wyciąganie krótko trwających konsekwencji wobec dziecka.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.