zarejestruj się zaloguj się

Potrzeby okresu dojrzewania

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Potrzeby okresu dojrzewania
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. października, 2013

Dorastanie dziecka najczęściej przebiega w napiętej atmosferze. Nastolatki buntują się i sprzeciwiają rodzicom a rodzice próbują poskromić tę rewolucję. Zrozumiałe jest, że czują się zagrożeni zachowaniem dziecka. Wbrew pozorom jego bunt nie jest jednak skierowany w rodziców. Nastolatek próbuje stworzyć nową, dorosłą tożsamość.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Wejście w okres dojrzewania

     

    Przed okresem dojrzewania dziecka układ sił w rodzinie jest stabilny. Dziecko ma swoje prawa, jednak władzę w rodzinie oraz wszelkie istotne decyzje podejmują rodzice. Jeśli w międzyczasie nie dochodzi do poważniejszych konfliktów, a więź rodziców z dzieckiem kształtuje się prawidłowo, rodzice mają pozycję silnego autorytetu w oczach dziecka. Cieszą się szacunkiem, a dziecko radzi się ich w ważnych dla siebie sprawach. Samo dąży również do kontaktu z rodzicami, wtajemnicza ich w szczegóły swojego życia, domaga się wysłuchania. Dla rodziców ten stan rzeczy jest bardzo wygodny.

    Wszystko się zmienia, gdy dziecko wchodzi w okres dojrzewania. Nastolatek zaczyna uważnie obserwować i krytykować rodziców. Poddaje w wątpliwość ich światopogląd, wytyka potknięcia i błędy. Zamiast bezwarunkowo przyjmować zdanie rodziców, dojrzewające dziecko dyskutuje z nimi. Przestaje również inicjować kontakt z rodzicami. Grupa rówieśnicza staje się ważniejsza i to z nią nastolatek woli zacieśniać więzi.

    Zmiana często następuje szybko i gwałtownie. Rodzice przeżywają zrozumiały szok: niemal z dnia na dzień tracą swoją uprzywilejowaną pozycję, czują się zagrożeni i bezradni.

     

    Czym jest dojrzewanie?

     

    Dojrzewanie jest okresem przejściowym między dzieciństwem a dorosłością. Zrozumienie tego jest niezwykle ważne dla budowania prawidłowej relacji z dzieckiem. Nastolatek nie jest już dzieckiem, ale nie jeszcze tak dorosły, za jakiego się uważa. Dla okresu dojrzewania charakterystyczny jest bunt i trudne zachowania. Nastolatki przygotowują się do niezależności od rodziny. Próbują zbudować nową tożsamość, odrębną od tożsamości rodziców. Bunt i sprzeciw to zdrowe sposoby na zbudowanie tej odrębności. Oczywiście pod warunkiem, że nie przeistaczają się one w agresję słowną lub fizyczną.

     

    Potrzeby okresu dojrzewania

     

    Naturalne dla okresu dorastania jest:

    • dążenie do odmienności (manifestacja buntu),
    • dążenie do niezależności,
    • żądanie prywatności,
    • negowanie poglądów oraz autorytetu rodziców.

    Nastolatki lawirują między chęcią wyróżnienia się i oryginalności a chęcią upodobnienia się do grupy rówieśniczej. Często próbują ubierać się inaczej niż życzą sobie rodzice ale jednocześnie tak, by dopasować się do rówieśników, których akceptacja w tej fazie rozwojowej jest niezwykle ważna.

    Młodzi ludzie próbują także być coraz bardziej niezależni. Jest to zrozumiałe. Niedługo odejdą od rodziny, muszą więc nauczyć się podejmowania samodzielnych decyzji oraz odpowiedzialności za konsekwencje tych decyzji. Chcą także mieć swoje tajemnice. Okres, gdy dzieci dzieliły się wszystkimi swoimi przeżyciami z matką lub ojcem, należy do przeszłości. Nastolatki nie życzą sobie wchodzenia do ich pokoju bez pukania lub zaglądania do plecaka.  Potrzeba ta jest całkowicie uzasadniona.

    Należy pamiętać, że negowanie poglądów i autorytetu matek i ojców nie jest wymierzone w rodziców. Nastolatki buntują się raczej przeciwko systemowi, w jakim żyją dorośli: przeciwko kompromisom, konformizmowi i hipokryzji. Próbują wypracować własne autorytety i własne poglądy, a rodzice (jako osoby najbliższe) w naturalny sposób stają się polem doświadczalnym, na którym można bezpiecznie testować różne rzeczy.

     

    Dojrzewanie dziecka a rodzice

     

    Ponieważ nastoletni syn lub córka jest w okresie przejściowym między dzieciństwem a dorosłością, konieczne jest wyważenie oddziaływań wychowawczych. Ważne jest, by w nastolatku nie dostrzegać jeszcze wyłącznie dziecka albo już wyłącznie dorosłego. To trudny balans, narażony na niepowodzenia.

    Gdy dziecko zaczyna się buntować, rodzice często unoszą się dumą, obrażają się lub starają się udowodnić swoją przewagę. Powinni jednak zdawać sobie sprawę, że z dojrzewającym dzieckiem nie można już rozmawiać na zasadzie zakazów i nakazów. Nie prowadzi to do rozwiązania sporów, lecz do jeszcze większego buntu, oporu, a nawet do oszukiwania rodziców. Istotna jest więc zmiana postawy: słuchanie dziecka zamiast forsowania swojego zdania na zasadzie: „Czego byś nie powiedział, ma być tak jak ja chcę, bo tak będzie lepiej”.

    Rozmowy z nastolatkami muszą być prowadzone w ostrożny sposób: dorastające dzieci są bowiem wyczulone na apodyktyczność, ograniczanie autonomii i lekceważenie ich „dorosłości”. Należy więc w dorosły sposób argumentować swoje opinie. To już nie są dzieci, dla których pewne rzeczy są zbyt skomplikowane. Nastolatek jest intelektualnie zdolny do gruntownej analizy tego, co mówi rodzic. Należy również dążyć do wysłuchania oraz zrozumienia poglądów dojrzewającego dziecka. Jest to trudne zadanie, rodziców często bowiem denerwuje nastoletni sposób myślenia: radykalny, czarno - biały i niezwykle emocjonalny. Rodzice powinni to jednak uszanować, a także wziąć pod uwagę możliwość, że nastolatek przekona ich do któregoś ze swoich poglądów. Zgodzenie się z dzieckiem w jakiejś sprawie nie pozbawi rodzica autorytetu.

    Przyjęcie dorosłego stylu rozmawiania z nastolatkiem zwiększa prawdopodobieństwo, że syn lub córka przyjmie tę samą postawę: zacznie słuchać tego, co mają do powiedzenia rodzice i będzie brał ich zdanie pod uwagę.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dyskalkulia

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.