zarejestruj się zaloguj się

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 15. kwietnia, 2014

Nadpobudliwość psychoruchowa to zaburzenie zachowania w sferach: motorycznej oraz psychiczno – emocjonalnej. Często mylnie stawia się znak równości między nadpobudliwością psychoruchową a ADHD. Należy pamiętać, że dziecko nadpobudliwe nie zawsze spełnia ścisłe kryteria konieczne do rozpoznania ADHD, a nadpobudliwość może być symptomem innych zaburzeń.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Nadpobudliwość psychoruchowa - objawy

     

    Dziecko z nadpobudliwością psychoruchową przejawia zaburzenia zachowania w:

    • sferze ruchowej:
    • nie potrafi usiedzieć w miejscu: wstaje, chodzi po pomieszczeniu,
    • jeżeli siedzi, wykonuje nerwowe ruchy kończynami;
    • w sferze poznawczej:
    • jego praca jest chaotyczna, pozbawiona logicznego ciągu,
    • łatwo się rozprasza, dekoncentruje,
    • nie kończy rozpoczętych zadań,
    • udziela odpowiedzi bez dokładnego przemyślenia;
    • w sferze psychiczno – emocjonalnej:
    • ma skłonność do nadmiernych reakcji emocjonalnych, bardzo przeżywa wszystkie wydarzenia,
    • bywa drażliwe i konfliktowe,
    • ma zmienne nastroje,
    • bywa lękliwe.

    Często nadpobudliwości psychoruchowej towarzyszą zaburzenia snu oraz zaburzenia w relacjach z rówieśnikami, którzy nie chcą bawić się z osobą, która bywa konfliktowa, nie potrafi czekać na swoją kolej w grze, itd.

     

    Nadpobudliwość psychoruchowa – przyczyny

     

    W patofizjologii nadpobudliwości psychoruchowej u dzieci istotne znaczenie odgrywa niedojrzałość ośrodkowego układu nerwowego, która prowadzi do upośledzenia zdolności do prawidłowego odpowiadania na bodźce. U jej przyczyn mogą leżeć:

    • zaburzenia w okresie życia płodowego (niedotlenienie, choroby matki, takie jak np. toksoplazmoza, różyczka, zatrucia, stosowanie przez ciężarną leków i używek, urazy brzucha u ciężarnej),
    • zaburzenia okołoporodowe – długi, ciężki poród, niedotlenienie w czasie porodu,
    • urazy głowy,
    • neuroinfekcje,
    • padaczka,
    • częste drgawki gorączkowe.

    Ponadto, nadpobudliwość psychoruchowa może być efektem niepokoju emocjonalnego dziecka, które nie radzi sobie z własnymi przeżyciami. Przyczynami nadpobudliwości mogą być także: nieprawidłowe wychowanie (niedostateczne zaspokajanie podstawowych potrzeb emocjonalnych dziecka, stawianie dziecku zbyt wygórowanych oczekiwań), obracanie się w niewłaściwym środowisku, zbyt częste i zbyt długie korzystanie z telewizora i komputera, oglądanie filmów i granie w gry pobudzające dziecko, budzące niepokój.

     

    Nadpobudliwość psychoruchowa a ADHD

     

    ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to zespół objawów, w skład których wchodzą:

    • zaburzenia koncentracji uwagi,
    • nadmierna ruchliwość,
    • impulsywność.

    Wg kryteriów Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD 10, ADHD można rozpoznać jeśli u dziecka stwierdza się: co najmniej 6 z niżej wymienionych objawów zaburzeń koncentracji uwagi, co najmniej 3 objawy świadczące o nadmiernej aktywności oraz co najmniej jeden objaw impulsywności. Wszystkie te objawy muszą utrzymywać się co najmniej 6 miesięcy, w co najmniej dwóch różnych środowiskach (np. dom i szkoła) i muszą mieć znaczący wpływ na upośledzenie funkcjonowania pacjenta, nieprzystosowanie. Kolejnym warunkiem rozpoznania jest początek objawów przed 7 rokiem życia.

     

    Brak uwagi

     

    1. Brak umiejętności skupiania uwagi na detalach, przez co dochodzi do popełniania błędów w pracy, itd.,
    2. Zaburzenia koncentracji uwagi na wykonywanej czynności, nawet jeżeli jest to zabawa,
    3. Brak skupiania uwagi na tym, co się mówi do dziecka,
    4. Upośledzona umiejętność wykonywania zadań zgodnie z instrukcją mimo prawidłowego rozumienia poleceń,
    5. Niedostateczna umiejętność organizowania sobie czasu i wykonywanej pracy,
    6. Niechęć do wykonywania zadań wymagających dłuższego skupiania uwagi (np. odrabianie pracy domowej),
    7. Brak umiejętności zorganizowania sobie miejsca pracy, gubienie przedmiotów potrzebnych do wykonania zadania,
    8. Łatwe rozpraszanie się pod wpływem bodźców,
    9. Częste zapominanie.

     

    Nadmierna aktywność

     

    1. Kręcenie się, wykonywanie niespokojnych ruchów,
    2. Brak umiejętności dłuższego wytrwania w pozycji siedzącej (np. na lekcji),
    3. Nieadekwatne zachowania związane z nadmierną aktywnością (np. wtrącanie się do rozmowy),
    4. Hałaśliwość, brak zdolności do spokojnego odpoczynku,
    5. Nadmierna aktywność niezależnie od sytuacji i kontekstu społecznego.

     

    Impulsywność

     

    Co najmniej jeden z następujących objawów impulsywności utrzymywał się przez co najmniej 6 miesięcy w stopniu prowadzącym do nieprzystosowania lub niezgodnym z poziomem rozwoju dziecka:

    1. Udzielanie odpowiedzi bez zaczekania na dokończenie pytania,
    2. Brak umiejętności cierpliwego oczekiwania na swoją kolej (np. w grze),
    3. Przerywanie innym (przerywanie rozmów, zabaw innych dzieci, itp.),
    4. Nadmierna gadatliwość, niezależnie od sytuacji.

     

    Dziecko nadpobudliwe - postępowanie

     

    Pierwszym krokiem jest ustalenie przyczyny nadpobudliwości psychoruchowej – w niektórych przypadkach zaburzenie można wyeliminować poprzez usunięcie czynnika sprawczego (np. leczenie niedosłuchu).

    Rodzice oraz inne osoby obcujące z dzieckiem z nadpobudliwością psychoruchową (np. nauczyciele) powinni mieć świadomość tego, że wymaga ono specjalnych metod  pracy. Dziecku z nadpobudliwością należy stawiać konkretne cele, które nie mogą być zbyt odległe. Rodzic lub nauczyciel powinien kontrolować pracę dziecka i przypominać o zobowiązaniach. W trakcie wykonywania zadania dziecko powinno mieć możliwość robienia częstych, krótkich przerw. Przed rozpoczęciem nauki istotne jest przygotowanie stanowiska pracy – należy wyeliminować wszelkie źródła mogące rozpraszać uwagę dziecka (na biurku powinny znajdować się wyłącznie rzeczy niezbędne do pracy, niedopuszczalne jest pozostawienie włączonego telewizora, radia, itd.).

    Najskuteczniejsze metody pracy angażują kilka zmysłów dziecka. Zaleca się, aby w czasie lekcji nauczyciel angażował dziecko z nadpobudliwością psychoruchową do różnych zadań, np. pisania po tablicy. Często dzieci z nadpobudliwością psychoruchową uczęszczające do szkoły wymagają opracowania specjalnego programu edukacyjnego. Osoby obcujące z dzieckiem powinny stosować metodę pozytywnego wzmocnienia – każde pożądane zachowanie dziecka (np. ukończenie zadania) należy zauważyć i pochwalić. Należy być wymagającym i konsekwentnym, ale też pełnym zrozumienia. Niedopuszczalne jest stosowanie agresji, zarówno fizycznej, jak i słownej.

    W postępowaniu z dzieckiem z nadpobudliwością psychoruchową istotną rolę odgrywa psychoedukacja i psychoterapia zarówno indywidualna (trening zabawy, nauka asertywności, kontrola zachowań agresywnych, nauka umiejętności społecznych), jak i psychoterapia rodzinna.

    Zaleca się, aby dziecku z nadpobudliwością psychoruchową zapewnić możliwość rozładowania napięcia, np. poprzez uprawianie sportu (korzystne efekty przynosi m.in. uprawianie sportów walki).

    Jeżeli powyższe postępowanie nie przynosi zadowalających efektów, a objawy w znaczącym stopniu utrudniają funkcjonowanie dziecka, należy rozważyć zastosowanie leczenia farmakologicznego. Najczęściej stosowanymi lekami są: metylofenidat oraz pochodne amfetaminy (metamfitamina).

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Niegrzeczne dzieci

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.