zarejestruj się zaloguj się

Dziecko a rozwód rodziców

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Dziecko a rozwód rodziców
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. grudnia, 2013

Coraz więcej dzieci w pewnym momencie swojego życia musi zmierzyć się z rozwodem rodziców. Rozpad związku matki i ojca zawsze jest sytuacją trudną dla dziecka. Jego reakcja na rozstanie rodziców zależy od wielu czynników. Jednym z nich jest wiek dziecka.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Rozwód rodziców a dziecko

     

    Rozwód rodziców zawsze jest dla dziecka sytuacją trudną. Musi ono emocjonalnie poradzić sobie z rozpadem rodziny i często jest w tym osamotnione, ponieważ rozstający się rodzice nie potrafią zapewnić mu odpowiedniego wsparcia.

    Od strony praktycznej, w życiu dziecka następują poważne, daleko idące zmiany. Od tej chwili ma ono dwa domy. Musi pokonać wiele trudności związanych z nową organizacją tygodnia, wprowadzającą podział na chwile spędzane z matką i z ojcem. Dzieci rozwiedzionych rodziców czasem mówią, że mają dwa życia: dwa domy, dwa zestawy książek do szkoły, tornistry, dwa komplety ubrań i zabawek.

    Zmieniają się również wpływy wychowawcze: jeśli przed rozpadem związku rodzice znacznie różnili się między sobą w kwestii podejścia do wychowania, po rozstaniu ten rozdźwięk w pełni się uwidacznia. Spędzając czas z każdym z rodziców osobno, dziecko zaczyna podlegać dwóm odmiennym stylom wychowawczym. Bardzo trudne jest odnajdywanie się na przemian w każdym z nich.

    Reakcja dziecka na rozwód rodziców zależy od wielu czynników. Kilka najważniejszych to:

    • ogólna atmosfera w rodzinie,
    • więzi, jakie łączą dziecko z każdym z rodziców,
    • atmosfera wokół rozwodu,
    • wiek dziecka.

    Nie jest prawdą, że w pewnym wieku (młodszym lub starszym) dzieci lepiej znoszą rozwód. W każdym momencie jest on szokiem dla dziecka oraz istotnym utrudnieniem w realizacji różnych, zależnych od wieku, potrzeb.

     

    Rozwód rodziców – co czuje dziecko?

     

    W okresie niemowlęctwa dziecko nie jest świadome tego, że rodzice się rozchodzą. Sprawowana nad nim opieka zwykle się nie zmienia, jedno z rodziców jest stale przy dziecku. Jednak rozwód może mieć pośredni wpływ na niemowlę. Wiele zależy od stanu psychicznego rodzica, który zostaje przy dziecku. Przykładowo, jeśli matka przeżywa depresję związaną z rozstaniem, dziecko może instynktownie wyczuwać jej stan i zauważać, że kontakt z matką jest utrudniony i „niepełny”.

    Dzieci w wieku przedszkolnym są w pełni świadome tego, że rodzice się rozstają. Doświadczają poczucia ogromnej zmiany i straty. W tym okresie życia bardzo ważne dla dziecka jest poczucie stałości i niezmienności otoczenia. Rozwód rodziców narusza ten obraz świata, wywołując lęk i niepewność. Dziecko boi się, że drugi z rodziców też może od niego odejść. Z tego względu może zacząć odczuwać lęk przed zmianą, a także mieć silną potrzebę kurczowego trzymania się tego rodzica, który został przy nim.

    Dzieci próbują zrozumieć zachodzące zmiany, szukają więc odpowiedzi na pytanie: dlaczego rodzice się rozstali. Nie mogąc jej znaleźć na zewnątrz (np. dlatego, że rozstający się rodzice niczego dziecku nie tłumaczą), zwracają się do wewnątrz i przyczyny rozwodu szukają w sobie. Zaczynają się obwiniać, myślą: „Może tata odszedł, bo byłem niegrzeczny..?” Czasem podejmują się prób pogodzenia rodziców.

    Dzieci w wieku szkolnym czują się "nadodpowiedzialne" za rodziców. Nieustannie myślą o nich, podejmują różne wysiłki, żeby pocieszyć rodziców. Wiele czasu spędzają na rozmyślaniu o tym, co dzieje się między matką a ojcem. Martwią się o nich i o siebie. Przeżywają niepokój związany z poczuciem lojalności wobec rodziców. Przykładowo jeśli dostaną w szkole dobrą ocenę, nie wiedzą komu najpierw o tym powiedzieć. Obawiają się, że któreś z rodziców poczuje się pominięte.

    Nastolatki również przeżywają ciężkie chwile, gdy ich rodzice się rozwodzą. Okres dojrzewania sam w sobie jest bardzo trudnym momentem w życiu dziecka: nastolatek buntuje się wobec świata dorosłych, buduje własną tożsamość, próbuje zrozumieć, kim jest i do czego dąży. Jest wystawiany na różne pokusy, podejmuje ważne decyzje i wybory związane z używkami, seksem, przyjaźniami i związkami. Rozwód potęguje te trudności. Nastolatek zmagający się z wieloma problemami tej fazy rozwojowej zostaje pozbawiony bezpiecznej bazy, jaką jest poczucie, że jego dom i rodzina istnieją i mogą dać mu wsparcie, jeśli będzie tego potrzebował. Rozwód narusza tę bezpieczną pewność, wywołuje uczucie samotności i wyobcowania.

     

    Rozwód rodziców – jak zminimalizować cierpienie dziecka?

     

    Rodzice powinni pamiętać, że rozwód jest wyłącznie ich sprawą. Dziecko nie ma z nim nic wspólnego. Nie wolno więc wciągać go w konflikt, relacjonować kłótni oraz przebiegu rozpraw sądowych, opowiadać mu o wzajemnych zarzutach i o tym, kto komu co zrobił.

    Bardzo ważne jest wytłumaczenie dziecku, dlaczego rodzice postanowili się rozejść. Podanie przyczyny uchroni dziecko przed poczuciem winy. Należy mu to wytłumaczyć w sposób jak najprostszy, bez wdawania się w szczegóły. Można np. powiedzieć: „przestaliśmy się kochać” albo „tata (mama) założył nową rodzinę”. Jeśli nie ma szans na odbudowanie związku, należy powiedzieć o tym dziecku. Wbrew pozorom, pozbawienie go nadziei na uratowanie rodziny będzie miało korzystny wpływ: dziecko nie będzie traciło czasu i energii na próby pogodzenia rodziców. Nie będzie również wikłało się w intrygi i rozgrywki mające przekonać jedno z rodziców do drugiego. Takie działania są wyczerpujące dla dzieci, dlatego zamiast łudzić je nadzieją, lepiej skoncentrować się na zapewnianiu ich o swojej miłości. Należy również podkreślać, że rozwód nastąpił „tylko” między rodzicami. Mimo, że nie są oni już mężem i żoną, w dalszym ciągu są rodzicami dziecka i bardzo je kochają. Można powiedzieć: „My już się nie kochamy, ale ty cały czas jesteś naszym wspaniałym synem/córką”.

    Ważne jest też, aby rodzice nie krytykowali partnera wobec dziecka. Jest to bardzo trudne zadanie: rozstający się rodzice są przepełnieni żalem, rozpaczą lub nienawiścią i ciężko jest im pohamować się od krytykowania partnera. Mimo wszystko powinni próbować. Dziecku nie wolno przekazywać własnego, negatywnego obrazu partnera, ponieważ cały czas jest on ukochanym tatą/mamą dziecka. Dotyczy to również dalszej rodziny obydwojga partnerów: babcie i dziadkowie nie powinni wypowiadać się wobec wnuczka negatywnie na temat tego z partnerów, który opuścił rodzinę.

    Należy również dbać o to, by dziecko nie przeżywało konfliktu lojalności wobec rozchodzących się rodziców. Pytania o to, kogo dziecko kocha bardziej, są dla niego raniące tak samo, jak obrażanie się, że dziecko pochwaliło się wygraną w zawodach najpierw ojcu, a dopiero później matce. Nie należy również zmuszać dziecka do tego, by w obliczu konfliktów i kłótni opowiadało się po którejś ze stron.

    Cały czas trzeba pamiętać o tym, że im mniej będzie napięć, wrogości i wzajemnych oskarżeń między rodzicami, tym mniej szkód psychicznych poniesie ich dziecko i tym łatwiej będzie mu odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.