zarejestruj się zaloguj się

Dysleksja

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Dysleksja
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 27. maja, 2014

Dysleksja diagnozowana jest zwykle u trzecio i czwartoklasistów, jednak jej pierwsze symptomy widać już w okresie niemowlęcym. Nieleczona, może doprowadzić do zaburzeń nerwicowych i emocjonalnych. Dlatego tak ważna jest diagnoza i pomoc dziecku. Przy odpowiedniej pracy dysleksję można złagodzić do tego stopnia, że objawy będą praktycznie nieodczuwalne.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Czym jest dysleksja?

     

    Termin „dysleksja” ma dwa znaczenia. W znaczeniu wąskim dysleksja to specyficzne trudności w czytaniu, natomiast w znaczeniu szerokim dysleksja to ogólna nazwa dla kilku różnych specyficznych trudności: w nauce pisania (dysgrafia i dysortografia) oraz w nauce czytania (dysleksja).

    Termin „dysleksja rozwojowa” oznacza, że jej przejawy nie pojawiły się nagle, lecz występowały lub występują na wszystkich etapach rozwojowych (od maleńkości).

    Dysleksję diagnozuje się wyłącznie wtedy, gdy trudności w czytaniu i/lub pisaniu nie są spowodowane niepełnosprawnością intelektualną, wadami zmysłów (np. niedosłuchem), inteligencją niższą od przeciętnej lub zaniedbaniami środowiskowymi. Diagnozowanie dysleksji zwykle trwa kilka lat, ponieważ diagnosta najpierw chce się upewnić, że trudności nie wynikają z zaniedbań. Rodzicom zaleca się więc intensywną pracę z dzieckiem w domu i dopiero jeśli nie przynosi ona efektów, rozpoczyna się diagnozowanie w kierunku dysleksji. Zwykle taką diagnozę stawia się, gdy dziecko jest w 3 – 4 klasie szkoły podstawowej.

    Przyczyny dysleksji nie są znane. W grę może wchodzić dziedziczenie (szczególnie w linii męskiej), mówi się również o mikrouszkodzeniach w ośrodkowym układzie nerwowym i uszkodzeniach w okolicy móżdżka. Do powstania dysleksji mogą przyczyniać się nieprawidłowości w okresie ciąży i porodu, np. zbyt długi lub zbyt szybki poród, poród kleszczowy, niedotlenienie, długa i silna żółtaczka poporodowa, a także spożywanie przez ciężarną substancji szkodliwych dla płodu (alkohol, substancje konserwujące, niektóre leki).

     

    Dysleksja – objawy

     

    Dysleksja przejawia się specyficznymi trudnościami w czytaniu i/lub pisaniu. Do objawów, widocznych u dzieci często już w pierwszej klasie szkoły podstawowej, należy:

    • wolne tempo czytania (głoskowanie lub sylabizowanie wyrazów) lub bardzo szybkie (pomijanie, przekręcanie wyrazów),
    • nierozumienie przeczytanego zdania/tekstu,
    • niski, nieadekwatny do wieku poziom graficzny rysunków i pisma (pismo niestaranne, nie mieści się w liniaturze, dziecko zagina „ośle uszy” na rogach kartek, wolno pisze).
    • Podczas przepisywania tekstów (dyktand, robienia notatek), dziecko popełnia takie błędy, jak:
    • trudności z odróżnianiem podobnych liter (m- n, l- t –ł, itp.),
    • trudności z odróżnianiem liter identycznych, ale inaczej położonych w przestrzeni (p –g, b –d, itp.),
    • nagminne błędy ortograficzne i interpunkcyjne,
    • pomijanie znaków diaktrycznych: np. „ogonków” w „ą” i „ę”,
    • mylenie liter odpowiadających głoskom podobnym fonetycznie : z-s, w- f, d-t, k-g,
    • mylenie końcówek: -ą z –om, itd.
    • częste opuszczanie, dodawanie, przestawianie, podwajanie liter i sylab,
    • częste opuszczanie lub przestawianie wyrazów oraz zmienianie wyrazów na bliskoznaczne lub podobne brzmieniowo,
    • pisanie wyrazów bezsensownych.

     

    Dysleksja – zagrożenie dysleksją

     

    Zazwyczaj dysleksja diagnozowana jest, gdy dziecko uczęszcza do 3 – 4 klasy szkoły podstawowej. Jednak symptomy widać znacznie wcześniej.

    Już u niemowląt pewne zachowania mogą świadczyć o tym, że dziecko jest zagrożone dysleksją. Należy do nich opóźniony lub nietypowy rozwój ruchowy: dziecko nie raczkuje lub robi to wyjątkowo niechętnie, a w dalszych etapach nauki chodzenia ma kłopoty z utrzymywaniem równowagi, np. podczas siadania czy stawiania kroków. Również obniżone napięcie mięśniowe u niemowlęcia może wskazywać na przyszłe problemy z czytaniem i pisaniem.

    W wieku 2 -3 lat do niepokojących sygnałów można zaliczyć małą sprawność ruchową całego ciała: dziecko słabo biega, ma trudności z utrzymywaniem równowagi, jest niezdarne ruchowo, nie lubi zabaw ruchowych, z trudem uczy się jazdy na rowerku trzykołowym. Symptomatyczna może być również mała sprawność rąk: trudności z zapinaniem guzików i sznurowaniem butów, nieprawidłowy chwyt ołówka i zbyt mocne/słabe przyciskanie go do kartki podczas rysowania. Do tego może dochodzić niezdarność przy budowaniu z klocków, niechętne i prymitywne rysowanie. Ponadto, jeśli dziecko później, bo dopiero w pierwszym roku życia wypowiada pierwsze słowa, dopiero w wieku dwóch lat proste zdania i w wieku trzech lat zdania złożone, również może to wskazywać na zagrożenie dysleksją.

    Dzieci w wieku przedszkolnym (3- 5 lat), o których można powiedzieć, że są zagrożone dysleksją, charakteryzują się:

    • utrzymującą się, niską sprawnością rąk i ruchów całego ciała: słabo biegają, skaczą, rzucają i chwytają piłkę, trudno jest im utrzymać równowagę podczas stania na jednej nodze i chodzenia po linii, z trudem i niechętnie zapinają guziki, nie chcą podejmować się zabaw wymagających drobnych precyzyjnych ruchów (np. nawlekanie korali),
    • słabą koordynacją wzrokowo-ruchową: dzieci mają trudności podczas budowania z klocków, rysują uproszczone, prymitywne rysunki. W wieku trzech lat nie potrafią narysować koła, w wieku czterech lat – kwadratu i krzyżyka, w wieku pięciu lat – trójkąta,
    • trudność sprawia im złożenie według wzoru obrazka pociętego na części, układanie puzzli, itd.,
    • rozwój mowy jest nieprawidłowy. Przedszkolak nieprawidłowo wymawia niektóre głoski, ma kłopot z wypowiadaniem złożonych wyrazów, budowaniem wypowiedzi i zapamiętywaniem nazw, krótkich wierszyków czy piosenek. Ma trudności z wydzielaniem sylab i głosek, wskazywaniem rymujących się słów i tworzeniem rymowanek, do tego dochodzi mały zasób słownictwa,
    • kończąc przedszkole, dziecko myli się podczas wskazywania prawej ręki.

     

    Dysleksja – skutki dla dziecka

     

    Jeśli rodzice podejrzewają, że ich dziecko jest zagrożone dysleksją albo jeśli dziecko właśnie zaczyna naukę w szkole i prezentuje objawy typowe dla dysleksji, powinni jak najszybciej mu pomóc. Dysleksja może prowadzić do poważnych zaburzeń emocjonalnych. Dzieci cierpiące z powodu nieleczonej dysleksji żyją w stanie silnego stresu i prędzej czy później zaczynają dodatkowo cierpieć z powodu objawów nerwicowych. Ich samoocena spada, popadają w nieustające niezadowolenie z siebie, w szkole mają poczucie lęku i osamotnienia. Czasem prowadzi to do pełnoobjawowej depresji. Dodatkowym problemem jest postępujące zniechęcenie i brak motywacji do podejmowania jakichkolwiek wysiłków.

    Jeśli dziecko w porę nie otrzyma pomocy, wyrośnie na nieszczęśliwego dorosłego – nie wierzącego w siebie, nie potrafiącego cieszyć się ze swoich sukcesów, a do tego nieporadnego w codziennym życiu, ponieważ dysleksja utrudnia lub uniemożliwia wiele istotnych czynności. Należy do nich wypełnianie formularzy, składanie jednakowych podpisów w sytuacjach, gdy jest to wymagane oraz funkcjonowanie w przestrzeni (dyslektycy często mylą kierunki, nie rozpoznają miejsc, w których już kiedyś byli, mylą numery tramwajów i autobusów, np. 24 z 42).

     

    Dysleksja – gdzie szukać pomocy?

     

    Istnieje wiele metod pomagania dzieciom z dysleksją. Podstawą jest dobra diagnoza, określająca typ dysleksji oraz indywidualny styl uczenia się dziecka. W celu zdiagnozowania dziecka, należy udać się do poradni psychologiczno – pedagogicznej. Jest to o tyle istotne, że w przypadku uczniów z dysleksją, szkoła ma obowiązek podejmować pewne działania, takie jak np. wydłużanie czasu pisania kartkówek, sprawdzianów i egzaminów. Oprócz diagnozy, w poradni rodzice otrzymają wskazówki do pracy z dzieckiem w domu, a także wytyczne dla szkoły. Ważne jest, by dziecko uczęszczało na zajęcia korekcyjno – kompensacyjne w szkole lub innej placówce, należy jednak pamiętać, że bez pracy w domu, podpartej uwagą i troską rodziców, dziecko może nie osiągnąć efektów na miarę jego możliwości. Podjęcie walki z dysleksją ma wielki sens: może na tyle złagodzić jej przebieg, że objawy staną się praktycznie niezauważalne.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dysgrafia

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.