zarejestruj się zaloguj się

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. stycznia, 2014

Już od pierwszych tygodni życia niemowlę intensywnie uczy się i rozwija. Rozwój dziecka można wzmacniać poprzez odpowiednie ćwiczenia i zabawy. Dostarczą one niemowlęciu wiele radości, a przy okazji rozwiną jego inteligencję, sprawność ruchową oraz komunikację emocjonalną z bliskimi.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Ćwiczenia a rozwój emocjonalny i społeczny dziecka

     

    Rozwój emocjonalny dziecka rozpoczyna się już w pierwszych tygodniach życia. Ogromną rolę odgrywa matka: jej obecność, miłość oraz umiejętność nawiązywania kontaktu z dzieckiem. Bardzo ważne jest adekwatne interpretowanie oraz reagowanie przez matkę na znaki wysyłane przez niemowlę. Jeśli matka prawidłowo odczytuje sygnały dziecka i reaguje stosownie do nich, dziecko wykształca w sobie poczucie bezpieczeństwa wynikające z przekonania o tym, że jest uważnie wysłuchiwane i rozumiane. To zaś jest fundamentem rozwoju emocjonalnego, umiejętności reagowania na sygnały emocjonalne wysyłane przez innych oraz kształtowania się prawidłowych zachowań społecznych dziecka.

    Jeśli matka chce wykształcić w sobie umiejętność porozumiewania się z niemowlęciem, może zacząć od obserwacji i notowania reakcji malucha na zdarzenia i sygnały napływające z otoczenia. Dzięki temu stopniowo zacznie rozróżniać, kiedy płacz dziecka oznacza zmęczenie lub niezadowolenie, a kiedy strach – nauczy się prawidłowego odczytywania emocji dziecka. To zaś sprawi, że będzie mogła odpowiednio reagować.

    W okresie niemowlęctwa kształtuje się umiejętność nawiązywania prawidłowych relacji z osobami z najbliższego otoczenia. Chcąc wzmocnić tę umiejętność, matka powinna dążyć do nawiązywania ze swoim dzieckiem interakcji twarzą w twarz. Chodzi tutaj o nawiązywanie kontaktu wzrokowego z maluchem, śpiewanie i mówienie do niego w różny sposób (szeptanie, zmiany w intonacji, itd.), przy jednoczesnej uważnej obserwacji dziecka. W ten sposób matka uczy się dostrzegać jego gotowość do bliższego kontaktu, a to spowoduje pogłębianie i utrwalanie więzi z dzieckiem.

    Równie ważne jest mówienie do dziecka podczas wykonywania codziennych czynności, pielęgnowania malucha i zabaw, z naciskiem na nazywanie i opisywanie uczuć.

    Od 6 miesiąca życia malucha można czytać mu książeczki. Należy przy tym zwracać uwagę na podkreślanie emocji: mimiką i intonacją. Należy również pokazywać palcem obrazki i nazywać je.

    Można też zachęcać dziecko do naśladowania emocji opiekuna, poprzez ćwiczenia twarzą w twarz: robienie różnych min i grymasów, uśmiechy, itd. Rodzice powinni dbać o to, by ich reakcje mimiczne na zachowania dziecka były dostosowane do wypowiadanych poleceń i komentarzy. W ten sposób maluch uczy się znaczenia poszczególnych reakcji rodziców. W 12 miesiącu życia dziecka, do zakazywania jakiejś czynności, można dołączać inne formy komunikacji, takie jak gest zakazu palcem połączony z odpowiednią modulacją głosu.

    Niezwykle istotne jest prawidłowe reagowanie rodzica na dziecięcy gest wskazywania palcem. Rodzic może spojrzeć we wskazywanym kierunku, wyrazić zainteresowanie, nazwać przedmiot i wziąć go do ręki. W ten sposób dziecko wchodzi w kontakt z rodzicem i dzieli z nim uwagę.

    Oczywiście wszystkie powyższe propozycje oparte są na założeniu, że rodzic cały czas jest przy dziecku: spędza z nim czas, opiekuje się nim i koncentruje na jego potrzebach.

     

    Ćwiczenia a rozwój percepcji wzrokowej dziecka

     

    W wieku niemowlęcym równie ważny jest rozwój spostrzegania wzrokowego. Ma on bowiem znaczący wpływ na:

    • rozwój inteligencji,
    • naukę komunikacji językowej,
    • rozwój sprawności motorycznej, w tym: manualnej.

    Już od drugiego – trzeciego miesiąca życia dziecka można ćwiczyć z nim rozwój percepcji wzrokowej, pokazując dziecku różne, przyciągające wzrok przedmioty, np. kolorowe klocki. Te zabawki można powoli przesuwać przed oczami dziecka w pionie i w poziomie, w ten sposób umożliwiając mu koncentrowanie uwagi i wodzenie oczyma za przedmiotem. Można również pochylać twarz nad dzieckiem pod różnymi kątami i mówić do niego, a także naśladować jego mimikę.

    W czwartym miesiącu życia dziecka można prezentować mu różne przedmioty i zachęcać je do wyciągania rączek w ich kierunku. Rodzice mogą rozłożyć kilka zabawek przed dzieckiem i poruszać nimi oraz stukać, jednocześnie naśladując te stuknięcia głosem. Mogą też uderzać jednym przedmiotem o drugi, a do zabawy dołączać grzechotki i dzwoneczki.

    Kiedy dziecko ma pięć miesięcy, można zachęcać je do stukania trzymaną w dłoni zabawką o różne powierzchnie. Rodzice mogą też pokazywać maluchowi jedną zabawkę, gdy on trzyma w dłoni drugą. W ten sposób kształtują jego podzielność uwagi. Innym ćwiczeniem, a jednocześnie sposobem na spędzanie czasu z dzieckiem, jest oprowadzanie go w ramionach po domu, pokazywanie i nazywanie różnych przedmiotów oraz prowokowanie sytuacji, w których jakiś dźwięk rozlega się za plecami dziecka (tak, żeby miało ono okazję obrócić główkę w tym kierunku).

     

    Zabawa a rozwój dziecka

     

    Gdy niemowlę będzie miało pół roku, można zacząć wprowadzać zabawy, w których jakiś przedmiot znika dziecku z pola widzenia (np. zrzucanie ze stołu). Rodzic powinien spoglądać za upadającym przedmiotem i zachęcać dziecko do tego samego. Warto kontynuować zabawy z postukiwaniem przedmiotami, np. dając dziecku dwie zabawki i zachęcając, by stukało jedną o drugą.

    Należy zachęcać dziecko, by sięgało po te zabawki, które leżą wystarczającą blisko, a także prowadzić z nim „dialogi dźwiękowe”: powtarzać dźwięki, które ono wydaje i zachęcać, by odpowiadało na te powtórzenia.

    Około 8 – 9 miesiąca życia można bawić się z dzieckiem w „znikające zabawki” (chowanie ich pod pudełkiem/szmatką na oczach dziecka i pytanie: „Gdzie jest”?), w rozkładanie zabawek na części, wrzucanie ich do pojemników i wyciąganie. Warto również zachęcać malucha do powtarzania gestów (np. „pa-pa”), uczyć go rozumienia prostych wypowiedzi o zabarwieniu emocjonalnym (np. „nie, nie”, „Gdzie jest?” „O, tu!”) oraz prezentować codzienne czynności na przykładach („Jak lala je”, „Jak lala śpi”).

    Stopniowo należy wprowadzać zabawy uczące dziecko orientacji w budowie własnego ciała. Można pokazywać gdzie miś ma nogi, oczy i głowę, albo pokazywać dziecku w lustrze jego własne części ciała.

    Cały czas dobrze jest też ćwiczyć z dzieckiem manipulowanie przedmiotami: trzymanie ich w dłoniach i obracanie, budowanie wieży z klocków i burzenie jej, wkładanie zabawek do pudełka i wyciąganie, podnoszenie pokrywy pudełka, trafianie klockami w otwory o różnych kształtach, itd. Takie zabawy warto komentować oraz wydawać proste polecenia, np. „Wrzuć lalę do pudełka”, „Podaj misia mamie”, itp. Jeśli dziecku uda się wykonać daną czynność, należy okazać radość i pochwalić malucha. W ten sposób można wykształcić w dziecku radosne poczucie własnej sprawności i kompetencji.

    Tego typu ćwiczenia mogą nie tylko wzmacniać rozwój dziecka, ale również być ciekawą propozycją na spędzanie czasu z dzieckiem. Należy jednak pamiętać, żeby nie przesadzać. Bardzo ważna jest obserwacja reakcji niemowlęcia – jeśli zauważymy, że jest zmęczony, nie kontynuujmy ćwiczeń. Mają one sens jedynie wtedy, gdy przynoszą dziecku radość i satysfakcję.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.