zarejestruj się zaloguj się

Noworodek – rozwój

Tekst: lek. Aleksandra Świercz
Noworodek – rozwój
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. listopada, 2013

Noworodek, inaczej dziecko od momentu przyjścia na świat do 28 dnia życia, rozwija się bardzo szybko i to w kilku aspektach jednocześnie. Warto, aby rodzice byli świadomi norm prawidłowego rozwoju ich pociech oraz potrafili dobrze interpretować indywidualne różnice pomiędzy dziećmi w tym samym wieku.

lek. Aleksandra Świercz
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Noworodek a pierwsze godziny życia

     

    Nowonarodzone dziecko oceniane jest już w pierwszych minutach swojego życia. Ustala się wtedy wyjściowy stan dziecka, co ma znaczenie dla tempa jego dalszego rozwoju.

    Masa ciała jest jednym z podstawowych wskaźników dobrostanu fizycznego noworodka i na jej podstawie można przewidzieć ryzyko niektórych zaburzeń rozwojowych dziecka. Dobrze jest wiedzieć, że większość dzieci urodzonych o czasie ma przeciętną masę urodzeniową między 3300 g a 3600 g.

    Rozwój psychofizyczny jest także oceniany bezpośrednio po porodzie według skali Apgar, powszechnie stosowanej na całym świecie. Na jej postawie w pierwszej, trzeciej, piątej i dziesiątej minucie życie noworodka powinny być oceniane:

    • częstotliwość bicia serca – gdy jest powyżej 100/min dziecko otrzymuje 2 pkt.,
    • oddechy – gdy są regularne – 2 pkt.,
    • napięcie mięśniowe – gdy dziecko wykonuje spontaniczne ruchy – 2 pkt.,
    • barwa skóry – gdy jest różowa – 2 pkt.,
    • reakcja bólowa na drażnienie cewnikiem noska – gdy dziecko krzyczy lub płacze – 2 pkt.

    Jeśli łącznie noworodek otrzyma 9 lub 10 punktów, świadczy to o jego dobrym stanie ogólnym, natomiast wynik poniżej 3 punktów oznacza krytycznie ciężki stan dziecka.

    Zupełnie naturalne dla noworodka jest to, iż po ok 30 minutach od urodzenia zasypia on lub wyraźnie zmniejsza swoją aktywność. Małe dziecko potrafi spać do 22 godzin na dobę, jednak powinno stopniowo zwiększać swoją aktywność, która na początku trwa ok. 10 minut.

     

    Noworodek a umiejętności

     

    U noworodków, czyli małych dzieci do 28 dnia życia, ośrodkowy układ nerwowy dopiero zaczyna dojrzewać. Z tego też powodu, na początku za większość aktywności fizycznej i psychicznej maluszka odpowiadają tzw. struktury podkorowe mózgu. W związku z tym u noworodków można zauważyć:

    1. Zwiększone napięcie mięśni, głównie zginaczy.
    2. Charakterystyczne ułożenie w pozycji na pleckach: nóżki zgięte w biodrach i kolanach, rączki zgięte w łokciach i przysunięte do twarzy i ciała, główka niemowlęcia skręcona jest na bok, a cały tułów lekko przygięty do przodu. Czasami jednak maluszek układa się w tzw. pozycji szermierczej, czyli kończyny po jednej stronie ma wyprostowane, a po przeciwnej ugięte.
    3. Noworodek położony na brzuszku powinien przekręcać główkę na jedną, czy drugą stronę, by swobodnie nabierać powietrza. Dobrze jest także, gdy pod koniec 1 miesiąca życia maluszek unosi na kilka sekund główkę w tej pozycji.
    4. Gdy noworodek jest trzymany w pozycji pionowej, normalne jest, że nie potrafi jeszcze stabilnie utrzymać główki. Kiwa nią do przodu lub do tyłu, lecz wyczuwalne dla rodzica powinno być napięcie mięśni tułowia dziecka.
    5. Zupełny brak napięcia mięśni u maluszka jest objawem niepokojącym.
    6. Ruchy dzieci nowo narodzonych są chaotyczne, często nieskoordynowane i nieplanowane.
    7. Jedyną zamierzoną czynnością u noworodka jest wkładanie rączek do ust.
    8. Małe dziecko porusza oczkami chaotycznie i nie potrafi jeszcze zatrzymać wzroku w jednym punkcie. Dopiero po ok. 2 tygodniu życia noworodek zaczyna na chwilkę skupiać wzrok na kolorowym przedmiocie, a pod koniec 1 miesiąca życia jest w stanie śledzić przedmiot po łuku 90⁰ w polu widzenia.
    9. Dziecko nowo narodzone w ciągu kilku pierwszych dni zaczyna wydawać krótkie, gardłowe dźwięki – sapie, postękuje, ziewa i chrząka.

     

    Noworodek a odruchy fizjologiczne

     

    U małych dzieci do 28 dnia życia można również zaobserwować kilka charakterystycznych odruchów noworodkowych, które powinny pojawić się na początku ich życia, a zanikają wraz z dojrzewaniem ośrodkowego układu nerwowego:

    • Odruch płaczu– płacz u noworodków jest odruchowy i wyraża jakąś potrzebę dziecka (najczęściej jest nią głód). Nie jest natomiast sposobem wyrażania emocji, aż do 1 miesiąca życia dziecka. Wtedy to matka powinna już zacząć rozróżniać ton płaczu malucha, który zaczyna być różny w zależności od przyczyny;
    • Odruch ssania – polega na tym, że podczas drażnienia okolic ust, warg czy języka noworodka, zaczyna on wykonywać ruchy ssania, połykania i oddychania. Odruch ten zanika do końca 1 r.ż., a zamiast niego pojawia u niemowlęcia się otwieranie ust;
    • Odruch szukania pokarmu - w momencie pocierania palcem policzka noworodka w okolicy kącika ust, małe dziecko powinno zwrócić główkę w kierunku bodźca dotykowego, zazwyczaj wysuwa też język i kurczy wargi;
    • Odruch chwytny górny – łaskotanie i ucisk na dłoń niemowlęcia powoduje odruchowe zaciskanie palców i kciuka. Odruch ten utrzymuje się zazwyczaj do 3 miesiąca życia;
    • Odruch chwytny dolny - jest podobny do poprzedniego, a polega na uciskaniu nasady palców stopy, co powinno wywoływać ich zgięcie. Reakcja ta zanika przed 10 miesiącem życia niemowlaka i dzięki temu możliwa jest późniejsza nauka stania i chodzenia;
    • Odruch obejmowania (Moro) – jest reakcją maluszka na nagły bodziec np. ostre światło czy hałas, wstrząśnięcie podłożem czy szarpnięcie prześcieradełkiem, na którym leży. W odpowiedzi noworodek rozchyla i prostuje rączki, a czasem zaczyna też płakać lub reaguje grymasem twarzy. Po kilku sekundach przyciąga kończyny i zgina je, co przypomina obejmowanie się przez dziecko. Odruch Moro powinien zniknąć do 6 miesiąca życia. Ważne jest obserwowanie niemowlęcia, u którego utrzymuje się on dłużej niż 6 m.ż., ponieważ może świadczyć o chorobie układu nerwowego maluszka;
    • Odruch skręcania tułowia – wywołuje się go podrażniając skórę niemowlaka z boku tułowia – między ostatnim żebrem a kością biodrową. Powinno to spowodować u małego dziecka przykurcz mięśni po tej samej stronie razem z przygięciem kręgosłupa i miednicy. Reakcja ta występuje u niemowląt do 6 miesiąca życia. Dobrze jest pamiętać o sprawdzaniu odruchu skręcania, ponieważ jego wyraźny brak nasuwa podejrzenie niedowładu u dziecka;
    • Odruch „stąpania” („kroczenia”) – można go zaobserwować u noworodka, który jest podtrzymywany pod pachami w pozycji pionowej. Małe dziecko podpiera się wtedy o podłoże i odruchowo prostuje i zgina nóżki, co przypomina chodzenie. Odruch ten utrzymuje się do ok. 4 miesiąca życia.

     

    Noworodek a odruchy neurologiczne

     

    • Odruch Landaua – jest to reakcja ułożeniowa noworodka. Jeśli uniesiemy maluszka nieco nad podłoże trzymając go ręką pod brzuszkiem, zwróconego twarzą w dół, dziecko powinno odruchowo lekko unieść główkę i wyprostować plecki. Reakcja ta świadczy o prawidłowym funkcjonowaniu błędnika niemowlęcia.
    • Objaw Babińskiego – można go zauważyć w trakcie drażnienia podeszwy stopy noworodka. Małe dziecko powinno wtedy zgiąć paluch ku górze, a resztę palców rozsuną wachlarzowato do dołu. Objaw ten może prawidłowo występować u dziecka do 2 roku życia. Jednak później sugeruje uszkodzenie układu nerwowego.
    Autor: lek. Aleksandra Świercz
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zamartwica urodzeniowa

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.