zarejestruj się zaloguj się

Ciemiączko u niemowlęcia

Tekst: mgr położnictwa Estera Chejda
Ciemiączko u niemowlęcia
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. grudnia, 2013

Ciemiączka to zagłębienia na główce dziecka, które bardzo łatwo dają się zlokalizować. Ciemiączko u noworodka istnieje w miejscu, gdzie kości czaszki całkowicie się nie zrosły. Dzieci przychodzą na świat z sześcioma ciemiączkami ale pediatrzy skupiają największą uwagę na dwóch - przednim i tylnym.

mgr położnictwa Estera Chejda
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Budowa czaszki noworodka

     

    W tradycji południowo-wschodniej Azji, ludzie wierzą, że Bóg po stworzeniu człowieka z gliny, tchnął w niego życie poprzez ciemiączko. Dziecko rodzi się z większą liczbą kości niż dorosły człowiek. Dorosły człowiek ma 206 kości a noworodek przy przyjściu na świat ma ich aż 279.

    Czaszka dziecka składa się z:

    • dwóch kości czołowych,
    • dwóch kości ciemieniowych,
    • dwóch kości skroniowych
    • jednej kości potylicznej.

    Kości te są ze sobą połączone szwami i ciemiączkami.

    Można wyróżnić szwy:

    • strzałkowy - jest on istotny w ocenie przebiegu porodu, biegnie od ciemiączka tylnego do przedniego,
    • czołowy - zlokalizowany jest między kośćmi czołowymi, jednocześnie stanowi przedłużenie szwu strzałkowego,
    • wieńcowe - są one połączeniem między kośćmi ciemieniowymi a czołowymi,
    • węgłowy - połączenie kości potylicznej z kośćmi ciemieniowymi.

     

    Ciemiączka:

    1. Przednie - znajduje się nieco ponad czołem, w swych wymiarach przekątnych osiąga od 0,5 cm do nawet 4 cm średnicy, w zależności od narodowości. Ma kształt diamentu - rombu.Ciemiączko zarasta między 18 a 24 miesiącem życia dziecka. Można je znaleźć poprzez przemieszczanie palca przez czoło do czubka głowy;
    2. Tylne - znajduje się z tylu głowy, jest mniejsze i ma kształt trójkąta. Ciemiączko tylne ma około 0,5 cm szerokości i zarasta szybko, bo między 6 a 12 tygodniem życia dziecka.

    Ciemiączka zarastają u jednych dzieci szybciej a u innych później. Wszystko jest uzależnione od genów, środowiska oraz żywienia, które ma wpływ na wzrost mózgu.Zbyt szybkie zarośnięcie ciemiączka może być spowodowane wadą wrodzoną, jaką jest kraniosynostoza. W tej chorobie mózg dziecka rośnie w kierunku, w którym nie ma ucisku, powoduje to zniekształcenie twarzy i głowy dziecka.

     

    Funkcje ciemiączek

     

    U noworodków ciemiączko jest bardzo ważnym wykładnikiem stanu jego zdrowia. Po pierwsze ciemiączko pomaga dziecku w czasie porodu. Wtedy to właśnie kości czaszki są ze sobą połączone miękką tkanką. Gdy dziecko przechodzi przez kanał rodny, który jest niejednorodny w swych wymiarach, głowa dziecka też musi zmieniać swój kształt. Gdyby kości płodu były ze sobą pozarastane, poród drogami natury spowodowałby ich pękanie, a to w konsekwencji doprowadziłoby do uszkodzenia mózgu i zgonu dziecka. Dlatego kości są połączone ruchomymi szwami. Główka dziecka szuka tym samym jak najbardziej optymalnej drogi dla siebie do przejścia. W tym czasie kości czaszki zachodzą na siebie jedna na drugą, warunkując tym samym ochronę mózgu przed uszkodzeniem w czasie porodu. Proces ten zapewnia przetrwanie gatunku. W czasie porodu głowa dziecka stanowi największy wymiar noworodka. Dzięki temu, że dziecko w prawidłowym położeniu rodzi się główką do przodu, rozszerza ona drogi rodne kobiety, aby reszta ciała dziecka mogła spokojnie się urodzić na zewnątrz. Toruje tak jakby drogę dla pozostałej części ciała dziecka. Niektóre dzieci rodzą się ze stożkowatą główką. Jest to stan normalny, wynikający z adaptacji kości czaszki względem kanału rodnego. Zazwyczaj zajmuje to kilka dni, aby wygląd główki wrócił do stanu normalnego. Kolejną funkcją ciemiączka jest fakt, iż pozwala ono na wzrost i rozwój mózgu w pierwszym roku życia dziecka. Mózg dziecka rośnie bardzo szybko i potrzebuje dużo miejsca. Gdy ciemiączko już zarośnie, czaszka nie rozciągnie się ani nie powiększy się.

    Prawa półkula mózgu jest dominującą w czasie pierwszego roku życia dziecka. Odpowiednia i wczesna edukacja, stymulacja dziecka pozwoli na wytworzenie nowych połączeń w komórkach nerwowych.

     

    Pielęgnacja ciemiączek

     

    Szczególną pielęgnacją powinny być objęte noworodki. Rodzic musi być niezwykle delikatny w czasie czynności pielęgnacyjnych. Ciemiączko noworodka nie jest niczym chronione. Nie oznacza to, że nie można go dotykać, czesać czy myć włosów. Ciemiączko jest pokryte cienką błonką. Nie wolno naciskać na okolicę ciemiączka. Jeżeli noworodek ma starsze rodzeństwo, trzeba szczególnie je uczulić,aby w czasie zabawy nie naciskało na ciemiączko. Wielu ludzi bardzo boi się tego miejsca. Boją się, że skrzywdzą dziecko.

    Faktem jest, że ciemiączka chronią dzieci przed urazami głowy. Ta cienka błona, która pokrywa ciemiączka ochrania mózg dziecka przed np. upadkiem czy urazem. Ciemiączko jest bardzo mięciutkie, zrobione z wytrzymałej, włóknistej membrany. Jednakże celowe ugniatanie go może doprowadzić do stanu zagrażającego życiu noworodka.

    Niesamowite jest to, że ciemiączka zapewniają ochronę dla mózgu w czasie najintensywniejszym dla dziecka. Ciemiączka zarastają się w po około 18-24 miesiącu życia, czyli po okresie kiedy to mózg dziecka jest narażony na dużą liczbę urazów. Wiąże się to z faktem, iż dziecko w tym czasie zaczyna najpierw raczkować, później wstaje, upada, zaczyna chodzić.

     

    Ciemiączka a diagnoza lekarska

     

    Po porodzie pediatra zawsze bada dziecko jak i również ogląda jego ciemiączko. Jest to rutynowe badanie.Ciemiączko noworodka jest również pomocne w sytuacji, gdy dziecko jest chore i trzeba postawić diagnozę, co mu jest. Zapadnięte ciemiączko może oznaczać u dziecka odwodnienie i inne ciężkie choroby metaboliczne. Obrzmiałe ciemiączko może być z kolei oznaką infekcji. Jeżeli rodzic zaobserwuje u dziecka obrzęk ciemiączka lub to, że jest wklęsłe, powinien skonsultować się z lekarzem celem zbadania dziecka.

    Gdy dziecko ma się dobrze, ciemiączko będzie się powiększać i ruszać w czasie gdy dziecko się rusza, oddycha, płacze, a nawet w czasie gdy będzie jadło z piersi. Ciemiączko może się też napinać w czasie, gdy dziecko będzie starało się zrobić kupkę. Może ono również pulsować w rytm bicia serca dziecka. Jest to zjawisko normalne. Jeżeli po płaczu, kupce ciemiączko wciąż nie wraca do normalnego wyglądu, albo gdy rodzic nie jest pewny czy wygląd ciemiączka jest prawidłowy, to należy zasięgnąć opinii lekarza.

    Jeżeli ciemiączka zrastają się zbyt szybko, może być to powikłaniem przedawkowania witaminy D. Zaleca się aby dawka była ustalona z lekarzem pediatrą.

    Niebezpieczna sytuacja pojawia się w momencie, gdy ciemiączko:

    • zapada się - jest to oznaką odwodnienia,
    • napina się, jest wypukłe - jest to oznaką urazu głowy, infekcji w mózgu, wzrostu ciśnienia w mózgu, szczególnie niebezpieczne jeśli dziecko ma gorączkę i jest nadmiernie senne. Może bowiem świadczyć o zapaleniu opon mózgowych.

    Jeżeli dziecko ma grypę żołądkową, może się bardzo szybko odwodnić. Należy wówczas obserwować jego ciemiączko.

     

    USG przezciemiączkowe

     

    Ciemiączko jest swoistym „oknem” na to jak działa mózg dziecka. Najlepszą ochroną jaką można mu zapewnić to po prostu obserwacja ciemiączek. Czasami konieczne jest przeprowadzenie badania USG mózgu dziecka. Wykonuje się to za pomocą właśnie ciemiączka. Zazwyczaj badanie to jest zalecane przez neurologa dziecięcego. Umieszcza się sondę aparatu na ciemiączku i lekarz radiolog ogląda struktury mózgowia. Jest to proste, bezbolesne i bezinwazyjne badanie.

    Autor: mgr położnictwa Estera Chejda
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Ile powinno jeść niemowlę?
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.