zarejestruj się zaloguj się

Wychowywanie dziecka bez ojca

Tekst: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
Wychowywanie dziecka bez ojca
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. grudnia, 2014

Wychowywanie dziecka bez ojca, czyli samotne macierzyństwo, to trudne zadanie: obciążenie codziennymi obowiązkami, ból po rozstaniu, a do tego dziecko, które co jakiś czas pyta o ojca. W tych warunkach ważnym zadaniem matki jest dawanie dziecku okazji do kontaktu ze światem mężczyzn oraz umożliwianie mu poznawania tego świata.

mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk
AUTOR
mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk psycholog dziecięcy
SPIS TREŚCI:

    Wychowywanie dziecka bez ojca – co traci dziecko?

     

    Rozstanie rodziców zawsze jest dla dziecka ogromną stratą. Gdy zostaje z matką, traci możliwość pełnego doświadczania ojcowskiej miłości. Jeśli matka nie wchodzi w kolejny związek i nie zabiega o bliskie kontakty z mężczyznami (kuzynami, dziadkami, kolegami), dziecko traci kontakt z męską stroną życia. Jest to szczególnie groźne dla chłopców – w przyszłości mogą mieć trudność z zaakceptowaniem siebie jako mężczyzn oraz z odnalezieniem się w rolach społecznych przypisywanych mężczyznom.

    Groźne dla chłopców jest także to, że zranione przez mężczyzn matki często źle się o nich wypowiadają. Zarówno o byłym partnerze, jak i o mężczyznach w ogóle. Taki przekaz w przyszłości może poważnie utrudnić chłopcom wchodzenie w dorosłość.

    Zdarza się, że po rozstaniu rodziców dziecko w pewnym sensie traci również matkę. Musi ona radzić sobie z wykonywaniem wszystkich obowiązków domowych w pojedynkę, co sprawia, że na uważne macierzyństwo nieraz brakuje jej czasu i sił. Bywa, że matki przez dłuższy czas nie radzą sobie z rozstaniem z partnerem. Rozpacz, złość i poczucie osamotnienia dodatkowo oddzielają je wtedy od dziecka.

    To, co samotne matki mogą zrobić dla swoich dzieci, to zapewnienie im męskich wzorców: utrzymywanie bliskich i serdecznych kontaktów z bratem, ojcem, dziadkiem czy kuzynami, zapisywanie dzieci na zajęcia prowadzone przez mężczyzn, itd. Przede wszystkim jednak matki powinny domagać się od swoich byłych partnerów regularnego spotykania się z dziećmi.

     

    Wychowywanie dziecka bez ojca – jak mówić o ojcu?

     

    Trudnym aspektem samotnego macierzyństwa są pytania dziecka o ojca. To temat bolesny dla zranionych rozstaniem kobiet i nic dziwnego, że trudno im mówić dobrze o ojcu dziecka. Warto jednak pamiętać, że rozstanie jest sprawą dorosłych – dziecko nie ma z nim nic wspólnego. Zranione uczucia matki wobec ojca są jej prywatną sprawą i nie powinna ona przekazywać ich dziecku. Dziecko ma prawo kochać ojca i ma prawo samodzielnie budować swoją opinię o nim.

    Pytania i opowieści o ojcu są niezwykle ważne dla rozwoju i kształtującej się tożsamości dziecka. Dlatego też jeśli pyta ono o ojca, matka powinna uważnie i możliwie jak najbardziej racjonalnie podejść do tematu. Nie powinna ojca krytykować i opowiadać, jak podle zachował się wobec niej. Powinna raczej powiedzieć: „My się rozstaliśmy, ale ciebie tata na pewno bardzo kocha”, „My już nie jesteśmy małżeństwem, ale ty dla taty zawsze będziesz kochaną córeczką/synkiem”. Zadaniem matki jest, by wizerunek ojca nie był wyidealizowany, ale też nie został przesiąknięty jej bólem i urazą.

    Na pytania dzieci o to, dlaczego rodzice nie żyją razem, najlepiej odpowiadać uczciwie, ale bez wdawania się w bolesne szczegóły. Prosta odpowiedź typu: „Przestaliśmy się kochać” w zupełności wystarczy. Ważne jest, by matka mówiła o rozstaniu w sposób odpowiedzialny, by potrafiła wziąć odpowiedzialność za swój udział w nim i nie przerzucała całej winy na byłego partnera.

     

    Wychowywanie dziecka bez ojca a nadopiekuńczość

     

    Z samotnym macierzyństwem związane jest ryzyko wykształcenia się nadopiekuńczej postawy wychowawczej, bardzo groźnej dla rozwoju dziecka. Wśród źródeł nadopiekuńczości można wymienić kilka mechanizmów:

    • związana z samotnością nadmierna koncentracja na dziecku (często wyrażająca się w zdaniu „On/a jest całym moim życiem”). Zbyt silne skupienie na dziecku prowadzi do nadmiernej kontroli, chronienia i wyręczania;
    • nadopiekuńczość jako ukryta agresja – dotyczy matek, które nie pogodziły się z rozstaniem z partnerem, a w dziecku mniej lub bardziej świadomie widzą żywe wspomnienie nieudanego związku. Nadopiekuńczość jest wtedy formą upokarzania i niszczenia dziecka w zastępstwie za ojca;
    • trzeci mechanizm związany jest z sytuacją, gdy kobieta samotnie wychowuje syna. Zdarza się, że matka (często nieświadomie) upatruje w nim „tego jedynego mężczyznę, który, w przeciwieństwie do ojca, nigdy jej nie opuści”. Matka związuje syna ze sobą, czyni go odpowiedzialnym za swoje szczęście i nastrój. Jednocześnie utrudnia mu usamodzielnienie się. Jego wszelkie próby wyrwania się spod kontroli spotykają się ze sprzeciwem: „Chyba nie zrobisz mi tego, co ojciec?”.

    Dobrze jest zdawać sobie sprawę z istnienia tych mechanizmów, a także uważne przyglądać się swojemu macierzyństwu oraz sygnałom płynącym od dziecka.

     

    Jak zastępować dziecku ojca?

     

    Dziecko wychowywane bez ojca pozbawione jest jeszcze jednej istotnej rzeczy: możliwości obserwowania i uczenia się, na czym polega związek kobiety i mężczyzny i kim partnerzy są dla siebie nawzajem. Niestety, zanim rodzice się rozstaną, dzieci widzą wiele bardzo smutnych scen: ostrych, pozbawionych wzajemnego szacunku kłótni, awantur, czasem rękoczynów. Ważnym zadaniem samotnej matki jest przekazanie dziecku, jak może wyglądać udany związek. Opowieści o tym, czym jest miłość, jak się ją daje i jak przyjmuje, są bardzo ważne dla dziecka. Dobrze jest też umożliwiać mu obserwowanie par, które żyją w udanych związkach. Pozwalanie, by nocowało ono u kolegów, których rodzice żyją razem, wspólne wyjazdy z zaprzyjaźnionymi małżeństwami i rodziną – to wszystko są bardzo ważne gesty, które mogą pomóc dziecku wejść w szczęśliwą relację z drugim człowiekiem w przyszłości.

    Autor: mgr Małgorzata Stoch-Teodorczyk

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.