zarejestruj się zaloguj się

Kolka niemowlęca a nietolerancja laktozy

Tekst: lek. Anna Krakowska
Kolka niemowlęca a nietolerancja laktozy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. maja, 2014

Kolka niemowlęca to najczęstsza dolegliwość u noworodków i niemowląt. W czasie kolki dziecko jest bardzo niespokojne, płacz wydaje się niemożliwy do ukojenia. Trudno dziwić się obawom młodego rodzica, że za taki stan rzeczy odpowiada poważna choroba. Kolka jelitowa to przemijająca dolegliwość okresu niemowlęcego, o nie do końca poznanej etiologii. Za jedną z możliwych przyczyn kolki u niemowląt uznawana jest nietolerancja laktozy.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kolka u niemowlaka i u noworodka

     

    Jako definicję kolki niemowlęcej najczęściej podaje się tzw. regułę trzech:

    1. co najmniej 3 godziny płaczu dziennie,
    2. co najmniej 3 razy w tygodniu,
    3. przez co najmniej 3 tygodnie.

    Czasami kryteria te nie są spełnione, a kolkę u niemowlaka mimo wszystko można rozpoznać. Kolka u noworodka pojawia się między 3 dniem a 3 tygodniem życia, zwykle ustępuje do 4 miesiąca życia, chociaż bywa też tak, że trwa aż do 9 miesiąca życia. Obserwuje się prawidłowość, że im wcześniej się pojawi, tym dłuższy i bardziej uciążliwy ma przebieg.
    Typowy napad kolki niemowlęcej rozpoczyna się występującym nagle, bez wyraźnej przyczyny, trudnym do uspokojenia płaczem. Dziecko energicznie podkurcza i prostuje nóżki, czasami oddaje gazy czy niewielką ilość stolca, co może przynieść chwilową ulgę.

    Mimo dość dramatycznego obrazu kolki u niemowlaka jest to dolegliwość, która w żaden sposób nie wpływa negatywnie na zdrowie dziecka czy jego rozwój. Czasami okazuje się konieczne, aby wykluczyć inne przyczyny niepokoju dziecka – podstawowym sygnałem alarmowym są towarzyszące kolce nieprawidłowości, jak chociażby nieprzybieranie na masie ciała czy gorączka.

     

    Skąd bierze się kolka u dziecka?

     

    Nie ma jednej, konkretnej przyczyny kolki niemowlęcej. Najprawdopodobniej w jej etiologii odgrywa rolę kilka mechanizmów jednocześnie. Należą do nich:

    • alergia pokarmowa,
    • niedobór laktazy skutkujący nietolerancją laktozy,
    • nadmiar gazów w przewodzie pokarmowym,
    • zaburzenia dotyczące flory jelitowej,
    • niedojrzałość układu nerwowego,
    • bierne palenie matki karmiącej,
    • czynniki psychologiczne (niepokój rodziców, depresja poporodowa matki).

     

    Nietolerancja laktozy u niemowlaka

     

    Laktoza to tzw. cukier mleczny. Z chemicznego punktu widzenia jest to dwucukier zbudowany z glukozy i galaktozy. Znajduje się ona zarówno w mleku kobiecym, jak i w mleku krowim. Po dostaniu się do jelita jest trawiona przez laktazę. Rozkłada ona laktozę na glukozę i galaktozę, które następnie ulegają wchłonięciu.

    Nietolerancja laktozy u niemowląt wynika z przejściowej niedojrzałości nabłonka jelitowego, gdzie enzym ten prawidłowo się znajduje i działa. Szczególnie nasilony niedobór laktazy obserwuje się oczywiście u wcześniaków, jednak u dzieci urodzonych o czasie także może on stanowić czasowy problem. Aktywność laktazy maleje ponadto z wiekiem, dlatego dorośli często źle tolerują mleko krowie.

    Uznaje się, że przejściowa gorsza tolerancja laktozy u niemowląt może być jedną z możliwych przyczyn kolki. Laktoza, która trafia do przewodu pokarmowego niemowlęcia (a znajduje się zarówno w mleku matki, jak i w zwykłych mlekach modyfikowanych) i nie zostaje prawidłowo strawiona, zalega w jelicie i inicjuje pewne zjawiska. Staje się mianowicie pożywką dla bakterii jelitowych, a efektem tych reakcji jest gaz – wodór i kwas mlekowy. W praktyce przekłada się to na wzdęcia i biegunki, stolce mogą być ponadto pieniste.

     

    Niedobór laktazy u dziecka – jak sobie radzić?

     

    Sposobem radzenia sobie z niedoborem laktazy jest jej suplementowanie do posiłków. Enzym laktaza w kroplach jest dostępny w aptekach. Odpowiednią liczbę kropli należy odmierzyć i podać dziecku tuż przed karmieniem piersią albo dodać do mleka modyfikowanego. W przypadku dodawania laktazy do mleka modyfikowanego należy uważać, by nie było ono za ciepłe, gdyż wysoka temperatura powoduje zniszczenie enzymu.

    Preparaty laktazy można bezpiecznie stosować nawet przez kilka miesięcy, musi się to jednak odbywać pod kontrolą lekarza. Jeżeli laktaza nie będzie już potrzebna, odstawianie enzymu musi być procesem stopniowym.

    Aby zniwelować nadmiar gazów w przewodzie pokarmowym, który jest efektem niedoboru laktazy, można stosować preparaty zawierające simetikon.

     

    Nietolerancja laktozy – czy karmić piersią?

     

    Aby uniknąć – w przypadku karmienia piersią – przeładowania przewodu pokarmowego dziecka laktozą, należy stosować prawidłową technikę karmienia. Mleko, które pojawia się na początku ssania jest bogate w enzym laktozę, jeśli więc po niedługim czasie (mniej niż 1–2 godziny) dziecko będzie karmione z drugiej piersi, znowu otrzyma porcję bogatolaktozową. Dlatego jeśli od karmienia nie minął zbyt długi czas – jak to zwykle bywa u noworodków i świeżo upieczonych niemowlaków – najlepiej jest nakarmić dziecko z tej samej piersi.

    Kolki wynikające z przejściowej nietolerancji laktozy nie są wskazaniem do zaprzestania (bez konsultacji z lekarzem) karmienia piersią czy zmiany mleka modyfikowanego na mleko bezlaktozowe.

     

    Sposoby na kolkę z nietolerancji laktozy

     

    Wielu rodziców stara się wypracować własne domowe sposoby na kolkę. W przypadku kolki niemowlęcej należy działać wielokierunkowo. Ponieważ nie ma ona jednej przyczyny, dla różnych dzieci skuteczne okazują się różne metody. Dlatego walka z kolką odbywa się nierzadko na zasadzie "metody prób i błędów".

    Aby wykluczyć problem alergii pokarmowej, matka karmiąca powinna wyeliminować ze swojej diety produkty najczęściej alergizujące, czyli mleko krowie i jego przetwory, a także czekoladę, orzechy i ostre przyprawy (efekt diety eliminacyjnej u matki powinien być widoczny po około 48–72 godzinach). Jeżeli dziecko jest karmione sztucznie, można spróbować zmiany mleka na wersję HA, natomiast preparaty o wysokim stopniu hydrolizy białka może zaordynować jedynie lekarz. Ze względu na duży potencjał alergizujący soi, nie zaleca się stosowania mleka sojowego.

    Z kolei w celu przywrócenia prawidłowej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego można dziecku podawać probiotyki, czyli żywe drobnoustroje, korzystnie działające na organizm.

    Innymi metodami walki z kolką są masaże brzuszka (zgodnie z ruchem wskazówek zegara), ciepłe okłady, ciasne zawinięcie niemowlęcia w kocyk połączone z bujaniem na rękach i szumieniem mu do ucha. Nie do przecenienia jest także spokój rodziców.

    Kwestią, która nie podlega dyskusji jest to, że w obecności matki karmiącej, a tym bardziej dziecka, absolutnie nie można palić papierosów.

    Autor: lek. Anna Krakowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Kolka jelitowa

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.