zarejestruj się zaloguj się

Zez u dzieci

Tekst: lek. Patrycja Dębosz
Zez u dzieci
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. marca, 2014

Potoczne przekonanie, że dzieci "wyrastają” z zeza dotyczy tylko pierwszych trzech miesięcy życia malucha. Jeśli po tym czasie zezowanie u dziecka nie zanika, należy niezwłocznie udać się do lekarza. Niestety, nie ma sprawdzonych metod zapobiegania chorobie zezowej u dzieci, ale jej rozpoznanie i rozpoczęcie wczesnego leczenia umożliwia zapobieganie jej powikłaniom, do których należy między innymi niedowidzenie.

lek. Patrycja Dębosz
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest zez?

     

    Zez u dzieci to anomalia polegająca na nierównoległym ustawieniu osi gałek ocznych, powodująca zaburzenie widzenia przestrzennego. Spowodowany może być zaburzeniami na poziomie mózgu lub nieprawidłowym funkcjonowaniem mięśni poruszających oko. Zez występuje u około 4% dzieci, a jego występowanie nie jest związane z płcią.

    Wśród czynników, które predysponują do powstania zeza u dzieci, wymienia się przede wszystkim:

    • wcześniactwo,

    • zez występujący u krewnych pierwszego lub drugiego stopnia,

    • choroby genetyczne,

    • podawanie niektórych leków w okresie prenatalnym,

    • porażenie mózgowe,

    • duży uraz głowy,

    • wady budowy gałek ocznych,

    • wady wzroku (krótkowzroczność, nadwzroczność),

    • zmętnienie rogówki,

    • zaćmę,

    • choroby siatkówki i nerwu wzrokowego.

     

    Zez – rozpoznanie

     

    Podstawowe badania ostrości wzroku i tak zwany cover test (patrz niżej) może być wykonany u lekarza rodzinnego. Istnieje kilka niepokojących objawów, które mogą wskazywać na konieczność udania się do okulisty dziecięcego, aby rozpoznać zez u dzieci:

    • widoczny zez, zbaczanie oka na zewnątrz lub w stronę nosa,

    • mrużenie oczu,

    • przechylanie głowy i przymykanie jednego oka przy patrzeniu,

    • ból oczu,

    • ból głowy,

    • oglądanie bajek z bliskiej odległości,

    • niezręczność,

    • zezowanie, wada wzroku lub niedowidzenie u osoby z najbliższej rodziny.

    Należy jednak wiedzieć, że każdy przypadek zeza u dzieci wymaga konsultacji okulistycznej, aby wykluczyć inne choroby w obrębie gałki ocznej, których objawem może być zez.

     

    Zez – rodzaje

     

    Choroba zezowa

     

    Choroba zezowa, zwana inaczej zezem jawnym towarzyszącym, jest najczęstszą postacią zeza. Polega na nierównoległym ustawieniu obu oczu. Jednocześnie dziecko ma prawidłową ruchomość oczu we wszystkich kierunkach. Kąt odchylenia jest stały i niezależny od kierunku spojrzenia.

     

    Zez ukryty

     

    Ukryty zez u dzieci nie jest zawsze widoczny dla rodziców i pojawia się tylko okresowo, np. w stanach zmęczenia, podczas urazu, choroby, wstrząsu psychicznego. Wynika to z tego, że zaburzenia równowagi mięśniowej są korygowane przez mechanizmy widzenia obuocznego.

     

    Rodzaje zeza ze względu na odchylenie oka

     

    Ze względu na ustawienie gałek ocznych zez dzielimy na:

    • zbieżny,

    • rozbieżny,

    • ku górze,

    • ku dołowi,

    • skośny.

    Najczęstszym rodzajem jest zez zbieżny. Zbieżny wrodzony zez u dzieci może się pojawić w pierwszych miesiącach życia. Jednak ze względu na niedojrzałość układu nerwowego dopiero zez utrzymujący się po 3 miesiącu życia budzi niepokój. Wcześniej nierówno ustawione oczy dziecka są objawem fizjologicznym. Natomiast drugi rodzaj zeza zbieżnego – zez akomodacyjny najczęściej pojawia się między 2 a 4 rokiem życia dziecka i nierzadko związany jest z nadwzrocznością. Zez akomodacyjny z reguły dobrze odpowiada na leczenie okularami.

     

    Zez pozorny

     

    W tym rodzaju zeza oczy dziecka ustawione są prawidłowo, a zez u dzieci  jest tylko pozorny. Warto przed wizytą u lekarza sprawdzić, czy wrażenie występowania zeza nie jest spowodowane nieprawidłowościami w budowie gałki ocznej, powiek czy oczodołu, takimi jak:

    • szeroka podstawa nosa,

    • zmarszczka nakątna,

    • mała lub duża odległość między źrenicami,

    • nierówność źrenic,

    • asymetria twarzy,

    • wytrzeszcz lub zapadnięcie gałki ocznej.

     

    Zez – badania

     

    W przypadku zeza u dzieci, okulista ocenia ustawienie oczu i głowy pacjenta, kierunek odchylenia oka zezującego oraz ostrość widzenia. W tym celu wykonuje się następujące badania:

    • badanie ostrości wzroku – ostrość wzroku można ocenić u mówiących już dzieci (powyżej 2,5 roku życia). Służą do tego specjalne tablice z obrazkami, a u starszych dzieci z cyframi lub literkami, które odczytuje się z odległości 5 metrów. Badanie to może być wykonane u lekarza rodzinnego lub okulisty;

    • test Hirschberga (zwany też testem odblasków rogówkowych) – polega na ocenie ustawienia gałek ocznych oświetlanych przez źródło światła znajdujące się na wprost oczu, w odległości około 30 cm. Prawidłowo refleks świetlny powinien znajdować się w centrum źrenicy, a w przypadku zeza jest on przesunięty;

    • test naprzemiennego zasłaniania oczu (cover test) – służy on do różnicowania zeza pozornego, ukrytego i towarzyszącego. Polega na zasłanianiu ręką lub zasłonką jednego oka i obserwacji ruchów oczu po odsłonięciu.

     

    Leczenie zeza u dzieci

     

    W czasie zezowania obraz, który widzi dziecko, jest zdwojony. Powoduje to nieprawidłowe widzenie i zaburzenie patrzenia przestrzennego u dziecka. Mózg dziecka broni się przed tym i hamuje obraz przekazywany mu przez zezujące oko, w związku z czym dziecko używa tylko jednego (zdrowego) oka do patrzenia. Gdy taka sytuacja utrzymuje się przez dłuższy czas, dochodzi do tzw. niedowidzenia z nieużywania w zezującym oku. Układ wzrokowy dziecka dojrzewa do około 6–7 roku życia. Tylko do tego czasu możliwa jest poprawa w niedowidzeniu.

    Wybór leczenia zeza u dzieci zależy od rodzaju zeza. Od razu po rozpoznaniu zeza przystępuje się do jego leczenia, które może być długie i wymagać dużo wytrwałości.

    Jeśli w badaniu okulistycznym wykryto wadę wzorku, to wyrównuje się ją przez noszenie okularów ze szkłami korekcyjnymi lub przez soczewki kontaktowe. Rodzaj szkieł jest zawsze dobierany przez lekarza okulistę. Jest to pierwszy etap leczenia, gdyż najczęściej zez u dzieci wynika z wad wzroku. Samo noszenie okularów w niektórych typach choroby zezowej jest już wystarczające.

    Następnie rozpoczyna się leczenie niedowidzenia przez zasłanianie oka zdrowego. Zmusza to oko zezujące do przekazywania do mózgu obrazów, które widzi. Dodatkową pomocą w leczeniu niedowidzenia są specjalne ćwiczenia, zwane pleoptycznymi.

    Ostatnim etapem jest wyrównaniu kąta zeza u dzieci. Możliwe to jest przez zastosowanie szkieł pryzmatycznych, wstrzyknięcie toksyny botulinowej czy zabieg chirurgiczny w znieczuleniu ogólnym. Operacja taka nie może być wykonana za pomocą lasera.

    Autor: lek. Patrycja Dębosz
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Badanie zeza

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.