zarejestruj się zaloguj się

Zespół Tourette’a u dziecka

Tekst: Anna Januszewska
Zespół Tourette’a u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. października, 2013

W zespole Tourette’a może dochodzić do mimowolnych, szybkich, powtarzających się, pozbawionych celu, rytmicznych ruchów, którym nierzadko towarzyszy wydawanie dźwięków (np. klaskanie, podskakiwanie, tupanie, ruchy kończyn). Schorzenie przejawia się różnym nasileniem i ogółem dotyka około 1% dzieci. W wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym przemijające zaburzenia tikowe mogą pojawić się nawet u 15% populacji dziecięcej.

SPIS TREŚCI:

    Symptomatyka i podział tików

     

    Tiki można podzielić na wokalne i ruchowe, a te na proste i złożone. Pojawiają się pojedynczo lub występują w seriach, mają charakter przemijający lub przewlekły. Tiki u dzieci mogą być słabo zaznaczone. By uspokoić niepokój rodziców, powinno się przeprowadzić kompleksowe badania. Zazwyczaj przed pojawieniem się tiku u pacjenta występuje uczucie, które pozwala mu rozpoznać, iż takowy nastąpi. Towarzyszy temu również nieokreślony przymus wykonania tiku. Symptomy te mogą być słabo nasilone u młodszych dzieci. Jako prosty tik ruchowy definiuje się nieokreślony, krótki ruch niewielkiej grupy mięśni. Najczęściej występuje on w obrębie twarzy, oczu i głowy. Do prostych tików ruchowych należy:

    • unoszenie brwi,
    • marszczenie czoła,
    • potrząsanie głową,
    • mruganie lub mrużenie oczu, przewracanie oczami lub ich szerokie otwieranie,
    • kręcenie nosem,
    • nadmuchiwanie policzków,
    • pokazywanie języka,
    • krzywienie ust,
    • poruszanie żuchwą,
    • zgrzytanie zębami,
    • poruszanie tułowiem i kończynami.

    Złożone tiki ruchowe obejmują więcej grup mięśniowych. Są to m.in.:

    • podskakiwanie, skakanie,
    • kręcenie się w kółko,
    • tupanie,
    • ruchy tułowia,
    • ruchy kończyn,
    • klaskanie.

    Do szczególnych form złożonych tików ruchowych należą kopropraksja (pokazywanie niecenzuralnych gestów, obsceniczne ruchy), echopraksja (naśladowanie ruchów innych osób) oraz palipraksja (powtarzanie własnych ruchów, rzadko autoagresja).

    Tiki wokalne u dzieci mogą być błędnie potraktowane jako oznaka choroby dróg oddechowych, np. astmy. Najczęstsze proste tiki wokalne to:

    • chrząkanie,
    • pociąganie nosem,
    • prychanie,
    • gwizdanie,
    • kwiki,
    • brzęczenie.

    Jako złożone tiki wokalne określa się:

    • echolalię – bezcelowe powtarzanie usłyszanych dźwięków, odgłosów, całych słów, sylab, zdań,
    • koprolalię objawiającą się używaniem obscenicznych słów i przekleństw (występuje u 20–30% pacjentów),
    • palilalię – powtarzanie wypowiadanych przez samego pacjenta słów,
    • blokadę w mowie (również jąkanie),
    • nieodpowiednie zachowania społeczne,
    • wykrzykiwanie słów nieodpowiednich do sytuacji.

     

    Co to jest zespół Tourette'a?

     

    Zespół Tourette’a u dziecka jest złożonym zaburzeniem obejmującym tiki wokalne i ruchowe. Kryteria diagnostyczne uwzględniają również początek choroby w wieku dziecięcym oraz czas trwania zaburzeń przez co najmniej rok. Zespół Tourette’a występuje u około 1% populacji, 3–4 razy częściej u chłopców lub mężczyzn. Zazwyczaj choroba zaczyna się między 6 a 8 rokiem życia. Jako pierwsze pojawiają się tiki ruchowe (motoryczne), około 3 lat później dołączają się tiki wokalne. Brak jest zależności między wiekiem, w którym pierwszy raz manifestuje się choroba, a jej ciężkością.

    Zazwyczaj początkowe proste tiki ruchowe lokalizują się w obrębie twarzy i głowy. Nie są znane czynniki bezpośrednio związane z czasem wystąpienia pierwszych objawów, ciężkością i przebiegiem choroby. Największe nasilenie tików występuje około 12 roku życia. Później stopniowo stan większości pacjentów poprawia się. Nie wiadomo natomiast jak często dochodzi do samoistnego cofania się choroby. W przebiegu występuje objawowa zmienność w liczbie, lokalizacji, złożoności, rodzaju oraz ciężkości tików. Pacjenci zauważają nasilenie objawów podczas stresów psychicznych i napięć emocjonalnych.

     

    Diagnostyka zespołu Tourette’a

     

    Diagnoza zespołu Tourette’a u dziecka może zostać postawiona na podstawie dokładnego wywiadu, badania neurologicznego oraz psychiatrycznego. Z zespołem tym należy różnicować:

    • przewlekłe tiki motoryczne, w przebiegu których nie występuje komponenta wokalna,
    • rzadkie, przewlekłe tiki wokalne (występuje wyłącznie komponenta wokalna),
    • przemijające zaburzenia tikowe, występujące u dzieci, trwające poniżej roku, najczęściej w ogóle niezauważane,
    • dyskinezy,
    • zespół niespokojnych nóg,
    • ogniskowe napady padaczkowe.

    Szczególnych trudności diagnostycznych może nastręczać diagnostyka różnicowa w kierunku innych zaburzeń ruchowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych oraz uogólnionej nadpobudliwości, rzadko manii, jak również dystonii i mioklonii. Wraz z nasileniem tików wzrasta również częstość występowania objawów dodatkowych. Symptomy towarzyszące obejmują zaburzenia psychiatryczne. Najczęściej dzieci cierpią dodatkowo z powodu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej i zaburzeń koncentracji uwagi (ADHD). Inne dolegliwości obniżające znacznie komfort życia pacjentów to:

    • zaburzenia ze spektrum autyzmu,
    • zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne,
    • lęki,
    • rozregulowanie emocjonalne,
    • trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych,
    • zaburzenia kontroli impulsów.

     

    Przyczyny zespołu Tourette’a

     

    Zespół Tourette’a u dziecka to choroba neurologiczna obejmująca układ pozapiramidowy. Udowodniono zaburzoną transmisję dopaminy w układzie dopaminergicznym. Badania potwierdzają także rolę czynników genetycznych. Zidentyfikowano geny podejrzane o udział w występowaniu tików, jednak sposób dziedziczenia jest skomplikowany i nie został dokładnie ustalony. Również wpływ środowiska zewnętrznego jest nie bez znaczenia. Do najważniejszych czynników środowiskowych należą:

    • stres i palenie podczas ciąży,
    • wcześniactwo,
    • niedotlenienie okołoporodowe,
    • infekcje okołoporodowe,
    • uwarunkowania socjalne.

     

    Leczenie zespołu Tourette’a

     

    Bardzo ważną rzeczą jest powiadomienie nauczycieli i wychowawców o występowaniu zespołu Tourette'a u dziecka. Psychoedukacja odgrywa kluczową rolę w procesie leczenia. Objaśnienie istoty problemu i przyczyn choroby pomoże w trudnościach związanych z nauką, a w przyszłości z wyborem dalszej drogi edukacji. Problemy w nauce, takie jak dysleksja, dysgrafia czy dysortografia mogą występować nawet u połowy dzieci dotkniętych chorobą, jednak rozwój intelektualny i emocjonalny pacjentów mieści się w granicach normy. Tiki są dla dziecka przykrym doświadczeniem, zwłaszcza jeśli spotykają się z nietolerancją i niezrozumieniem otoczenia. Czasami rodzice nie wiedzą jak się zachować, karcą dziecko lub przeciwnie – traktują w sposób ulgowy. Nie są to postawy właściwe.

    Terapia farmakologiczna zespołu Tourette’a u dziecka ma charakter objawowy. Powinna być również dostosowana indywidualnie dla każdego pacjenta, przede wszystkim u dzieci, którym tiki i objawy współistniejące bardzo utrudniają codzienne funkcjonowanie. Stosowane są typowe (haloperidol, pimozyd) i atypowe (risperidon, olanzapina) neuroleptyki.

    Do najczęstszych objawów ubocznych stosowanych leków należą: zmęczenie, wzrost apetytu, przybieranie na wadze. Czasami stosuje się klonidynę lub iniekcje z toksyny botulinowej. Alternatywną opcją jest psychologiczna terapia behawioralna, która pozwala zniwelować występowanie tików. Stosowane techniki terapeutyczne mają na celu kontrolę i jak najmniejsze koncentrowanie uwagi na tikach. Należy jeszcze raz podkreślić znaczenie przekazywania właściwych informacji przez lekarzy rodzicom oraz nauczycielom. Rzetelna wiedza pozwoli na oswojenie się z problemem, uniknięcie strachu i negatywnych postaw.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zespół Tourette'a

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.