zarejestruj się zaloguj się

Zespół dziecka potrząsanego

Tekst: lek. Agnieszka Dobrzyńska
Zespół dziecka potrząsanego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. marca, 2014

Zespół dziecka potrząsanego nazywany jest skrótem SBS (od angielskiego shaken baby syndrome). Syndrom dziecka potrząsanego jest to zespół objawów powstałych w wyniku potrząsania albo uderzania główką małego dziecka, w szczególności niemowlęcia. SBS jest przyczyną licznych konsekwencji zdrowotnych, prowadzi do zaburzeń funkcji zarówno fizycznych, jak i i psychicznych, a nawet do śmierci dziecka.

SPIS TREŚCI:

    Przemoc u dzieci

     

    Zdaniem badaczy aż 20% dzieci umiera z powodu konsekwencji urazów w zespole dziecka potrząsanego. Pozostała grupa doznaje różnego stopnia upośledzenia umysłowego lub szeregu zaburzeń neurologicznych, które objawiają się często w późniejszym wieku. Tylko w około 30% przypadków konsekwencje zespołu dziecka potrząsanego nie dają o sobie znać w późniejszych latach.

    Zespół dziecka potrząsanego dotyczy na ogół chłopców. Osobami odpowiedzialnymi za zaistniałą sytuację są przeważnie mężczyźni będący ojcami biologicznymi dzieci czy też partnerzy matek. Do czynników ryzyka należą:

    • młody wiek rodziców,
    • niski poziom intelektualny rodziców,
    • ciężkie warunki ekonomiczne,
    • nałogi w rodzinie, zwłaszcza alkoholizm.

     

    Potrząsanie dzieckiem

     

    Gwałtowne potrząsanie małego dziecka powoduje, że jego główka waha się w niekontrolowany, bezwładny sposób. Przyczyną tego są zbyt słabe mięśnie w strukturze szyi u takich maluchów. Podczas potrząsania może dochodzić do stłuczenia i uszkodzenia tkanki mózgowej dziecka, co doprowadza do zniszczenia komórek układu nerwowego. Pękanie naczyń krwionośnych doprowadza do krwawień wewnątrzczaszkowych (powstają krwiaki podtwardówkowe i podpajęczynówkowe), a także krwawień do siatkówki oka dziecka. Powyższe urazy u dzieci doprowadzają do uszkodzeń w strukturze mózgu, niedotlenienia mózgu, a także jego obrzęku.

    Klasyczna triada objawów występujących w zespole dziecka potrząsanego to:

    • krwiaki podtwardówkowe,
    • obrzęk mózgu,
    • krwotoki w siatkówce.

    U niektórych dzieci widoczne są liczne siniaki w miejscach, w których dziecko było trzymane podczas potrząsania. Zdarzają się także złamania żeber oraz kości długich, czyli kości rąk i nóg.

     

    Objawy zespołu dziecka potrząsanego

     

    Rozległość uszkodzeń i objawy zależą głównie od czasu trwania, a także siły i intensywności potrząsania dziecka. W zespole dziecka potrząsanego mogą początkowo występować subtelne objawy, takie jak:

    • nadmierna ospałość niemowlęcia,
    • drażliwość,
    • osłabienie odruchów ssania i połykania,
    • brak uśmiechu i gaworzenia,
    • niedobory masy ciała,
    • częste wymioty,
    • problemy ze skupianiem wzroku na przedmiotach i ludziach,
    • problemy z oddychaniem.

    Są to jednak objawy bardzo niespecyficzne i na ich postawie nie stawia się rozpoznania. W wieku późniejszym u takich dzieci z powodu uszkodzenia tkanki mózgowej występują liczne odstępstwa neurologiczne. Możliwa jest częściowa albo całkowita ślepota, utrata słuchu, problemy z mową, różnego stopnia upośledzenie umysłowe, padaczka oraz ogólne problemy w rozwoju psychoruchowym.

     

    Rozpoznanie zespołu dziecka potrząsanego

     

    Proces diagnostyczny w celu postawienia rozpoznania zespołu dziecka potrząsanego jest trudny. Powinno się ono opierać na 100-procentowych dowodach, gdyż pociąga to za sobą liczne konsekwencje prawne dla opiekunów dziecka. Lekarze podejrzewając zespół dziecka potrząsanego powinni zwrócić uwagę na widoczne w badaniach obrazowych i w badaniu osobistym dziecka cechy:

    • krwotoki w obrębie siatkówki oka, które są bardzo poważnym dowodem na używanie przemocy w stosunku do dziecka, gdyż bardzo rzadko występują po zwykłych obrażeniach,
    • pęknięcia struktury kostnej czaszki,
    • krwiaki podtwardówkowe, czyli nagromadzenie krwi pod oponą twardą mózgu powodujące ucisk na tkankę mózgową,
    • pęknięcia żeber i kości kończyn górnych i dolnych,
    • siniaki w obrębie głowy, szyi oraz klatki piersiowej.

     

    Badania w zespole dziecka potrząsanego

     

    Powyższe odchylenia wynikające z potrząsania dziecka najlepiej uwidaczniają badania obrazowe. Zaliczamy do nich tomografię komputerową i rezonans magnetyczny. Tomografia komputerowa powinna być badaniem pierwszego rzutu. Pozwala ona na uwidocznienie zmian w strukturze kostnej czaszki, a także w tkance mózgowej. Badanie rezonansu magnetycznego jest badaniem potwierdzającym, które daje dokładniejsze wyniki. Do stwierdzenia pęknięć czy złamań w obrębie czaszki wystarczające jest badanie radiologiczne kości czaszki.

    Zespół dziecka potrząsanego jest zjawiskiem niedoszacowanym. Nie są prowadzone żadne wiarygodne statystyki dotyczące rozpowszechnienia tego zjawiska.

    Podstawową przyczyną wyzwalającą spiralę przemocy w stosunku do dziecka jest najczęściej jego płacz i bezradność, a także narastające poczucie złości u opiekunów. Płaczące niemowlę często jest przyczyną wzrostu poziomu agresji, a nieudane próby uspokojenia go doprowadzają do użycia siły. Dlatego tak ważne jest rozpowszechnienie wiedzy o tym problemie i uświadomienie dorosłym skutków jakie może wywołać chwila słabości i użycia siły względem płaczącego dziecka.

    Autor: lek. Agnieszka Dobrzyńska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Przemoc seksualna w związku

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.