zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie wyrostka robaczkowego u dziecka

Tekst: lek. Agnieszka Dobrzyńska
Zapalenie wyrostka robaczkowego u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 04. lipca, 2013

Wyrostek robaczkowy, choć jest narządem zbędnym do życia, może być powodem nieprzyjemnych, często bardzo nasilonych dolegliwości bólowych w obrębie jamy brzusznej dziecka. Trafna diagnoza pozwala na podjęcie skutecznego leczenia i uniknięcie groźnego powikłania, jakim jest perforacja wyrostka robaczkowego i rozlane zapalenie otrzewnej. Leczenie wymaga wycięcia wyrostka robaczkowego (appendektomii).

SPIS TREŚCI:

    Czym jest zapalenie wyrostka robaczkowego?

     

    Zapalenie wyrostka robaczkowego jest jedną z najczęstszych ostrych dolegliwości w obrębie jamy brzusznej. Może się zdarzyć we wszystkich grupach wiekowych, ale głównie dotyczy dzieci powyżej 4 roku życia, ze szczytem zapadalności około 10 roku życia. Zapalenie wyrostka robaczkowego u dziecka najczęściej przebiega typowo – już na podstawie wywiadu i badania chorego można trafnie postawić diagnozę, która pomoże w podjęciu odpowiedniego działania. Opóźnienie w podjęciu interwencji może przyczynić się do groźnych powikłań.

     

    Zapalenie wyrostka robaczkowego – czym jest wyrostek?

     

    Wyrostek robaczkowy to podłużne uwypuklenie jelita grubego, długości około 6–10 cm, wyrastające z jego początkowej części zwanej kątnicą. Zazwyczaj zwisa swobodnie w obrębie prawego dołu biodrowego, jednak u części dzieci wyrostek może być położony nietypowo. Atypowa lokalizacja skutkuje odmiennymi dolegliwościami w przypadku jego zapalenia. Ściana wyrostka robaczkowego wysłana jest licznymi grudkami chłonnymi, które pełnią rolę filtra bakteryjnego. W jego świetle znajdują się resztki pokarmowe oraz śluz. Wyrostek robaczkowy nie jest narządem niezbędnym do życia. Ma postać szczątkową i jest pozostałością po naszych roślinożernych przodkach.

     

    Zapalenie wyrostka robaczkowego – przyczyny

     

    Do głównych i najczęstszych przyczyn zapalenia wyrostka robaczkowego u dziecka zaliczamy:

    • zamknięcie jego światła przez kamień kałowy,
    • obecność pasożytów,
    • ucisk,
    • infekcję bakteryjną.

     

    Zapalenie wyrostka robaczkowego – objawy

      

    Typowy przebieg zapalenia wyrostka robaczkowego u dziecka zaczyna się od nieregularnych, ale intensywnych ataków bólu w nadbrzuszu (okolica ponad pępkiem dziecka) oraz w okolicy pępka. Z upływem czasu dolegliwości bólowe przemieszczają się w okolice prawego dołu biodrowego (poniżej i na prawo od pierwotnej lokalizacji). Charakterystyczne dla zapalenia wyrostka robaczkowego u dziecka jest to, że ból ma charakter kolkowy – jest kłujący, skurczowy, po chwili rozkurcza się i daje chwilę ulgi. Ból stopniowo narasta, nasila się podczas ruchów i kaszlu, dlatego dziecko zazwyczaj układa się nieruchomo w jednej, dogodnej pozycji z podkurczonymi nogami. Kolejno do objawów bólowych na ogół dołączają się:

    • brak łaknienia,
    • nudności,
    • wymioty,
    • narastająca gorączka (do 38°C),
    • zaburzenia oddawania stolca i moczu.

    Dlatego, jeśli pojawią się powyższe objawy, z tendencją do narastania w czasie, należy podejrzewać zapalenie wyrostka robaczkowego u dziecka i niezwłocznie udać się do lekarza.

     

    Zapalenie wyrostka robaczkowego – diagnoza

     

    W badaniu lekarskim stwierdza się zazwyczaj bolesność uciskową w okolicy prawego dołu biodrowego oraz tzw. obronę mięśniową, czyli odruchowe napinanie się mięśni brzucha podczas uciskania powłok jamy brzusznej nad zapalnie zmienionym wyrostkiem. Pomocnicze przy rozpoznaniu zapalenia wyrostka u dziecka są: nasilenie się bólu przy podniesieniu prawej nogi dziecka do pionu oraz nasilenie się bólu w prawym dole biodrowym przy ucisku okolicy lewego dołu biodrowego. W badaniach laboratoryjnych, które zleci lekarz, dowodem na obecność ostrego stanu zapalnego będzie leukocytoza, czyli zwiększenie liczby białych krwinek powyżej normy, wzrost OB i CRP, czyli parametrów stanu zapalnego.

    Badaniami dodatkowymi, którymi może posłużyć się lekarz, by potwierdzić rozpoznanie zapalenia wyrostka robaczkowego u dziecka są badania obrazowe. Pierwszym z nich jest przeglądowe zdjęcie radiologiczne jamy brzusznej, które ma na celu jedynie wykluczenie innych ostrych chorób w obrębie jamy brzusznej. Drugim badaniem jest USG, czyli ultrasonograficzne badanie jamy brzusznej.

    Niestety rozróżnienie zdrowego od zapalnie zmienionego wyrostka robaczkowego wymaga ogromnego doświadczenia ultrasonografisty, dlatego jest to badanie rzadko wykorzystywane w praktyce. Jeśli po badaniu lekarz podejrzewa, że u dziecka rozwija się zapalenie wyrostka robaczkowego, to natychmiast kieruje je do szpitala na oddział chirurgiczny.

    Zapalenie wyrostka robaczkowego u dziecka wymaga szybkiej interwencji. Opóźnienie w działaniu może przyczynić się do groźnych powikłań. Trafna diagnoza i szybkie działanie są bardzo ważne. Nieleczone zapalenie wyrostka prowadzi do perforacji (przedziurawienia wyrostka), która objawia się dużym nasileniem bólów brzucha. Spowodowane jest to przejściem stanu zapalnego na otrzewną, czyli błonę surowicza, która wyściela ściany jamy brzusznej i miednicy oraz pokrywa położone w tych jamach narządy. Powstaje rozlane zapalenie otrzewnej, które jest bardzo ciężką i poważną chorobą. Nieleczona, pozostawiona bez interwencji może prowadzić nawet do śmierci dziecka.

     

    Objawy zapalenia nietypowo położonego wyrostka

     

    Należy pamiętać o tym, że nietypowo położone wyrostki robaczkowe mogą powodować nietypowe objawy zapalenia. Przykładowo zapalenie wyrostka robaczkowego usytuowanego zakątniczo (schowanego za kątnicą) może dawać słabiej wyrażone dolegliwości bólowe po uciśnięciu powłok jamy brzusznej. Wyrostek zlokalizowany w okolicy pęcherza moczowego może dawać objawy ze strony układ moczowego, takie jak częste oddawanie przez dziecko małych porcji moczu, bolesne parcie na mocz, nieprawidłowy wynik badania moczu – obecność leukocytów i erytrocytów.

     

    Zapalenie wyrostka robaczkowego – leczenie

     

    W szpitalu przeprowadzona zostaje operacja wycięcia wyrostka robaczkowego – fachowo zwana appendektomią. Wykonuje się ją poprzez zrobienie kilkunastocentymetrowego nacięcia powłok brzusznych dziecka w celu uwidocznienia zapalnie zmienionego wyrostka.

    Obecnie coraz częściej przeprowadza się appendektomią laparoskopową. Jest to metoda, w której chirurg wykonuje 3 niewielkie nacięcia w powłokach jamy brzusznej, które służą do wprowadzenia narzędzi – końcówek laparoskopu do jamy brzusznej. Jedna z tych końcówek jest wyposażona w kamerę, która pozwala uwidocznić na monitorze na sali operacyjnej obraz pola operacyjnego w obrębie jamy brzusznej. Dzięki temu chirurg manipuluje końcówkami laparoskopu zaopatrzonymi w narzędzia chirurgiczne, za pomocą których wycinany jest wyrostek. Zaletami operacji laparoskopowej jest krótszy czas zdrowienia dziecka, czyli szybszy powrót do pełnej aktywności życiowej.

    Jedynym wyjątkiem, w którym odstępuje się od szybkiej interwencji operacyjnej jest naciek okołowyrostkowy (tzw. ograniczone zapalenie otrzewnej, wyczuwalne jako bolesny guz w prawym dole biodrowym), ponieważ istnieje wówczas zbyt duże ryzyko rozszerzenia się zakażenia w jamie brzusznej w czasie operacji. W przypadku nacieku okołowyrostkowego postępowanie jest wyczekujące. Podawane są antybiotyki, ewentualnie wykonuje się drenaż przezskórny pod kontrolą USG. Operacja ewentualnego wycięcia wyrostka robaczkowego po przebytym nacieku okołowyrostkowym zostaje przeprowadzona (przy utrzymujących się dolegliwościach) kilka miesięcy później lub – w przypadku całkowitego "rozejścia się" nacieku – chirurdzy odstępują od zabiegu.

    Autor: lek. Agnieszka Dobrzyńska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rakowiak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.